-

Öz

The word gathering initiation conducted between years 1932 to 34, and 1952 to 59 years is the utmost comprehensive attempt among the ones in the same arena. The final report of the study, published as 12 volumes presented a base for the further studies. Members of faculty of forestry were also impressed from this work. Besides, some academic staff from the faculty of forestry had been interested in to join to multilingual terms dictionary composition study. Committee for Turkish Forestry Terms had been established with this aim. Either country-wise term gathering studies or international term production studies reminded local terms. The aforementioned committee initiated the “Yerli Ormancılık Terimleri - Local Forestry Terms” study. The study has conducted by forest engineers (with very limited contribution of academics and forest guard persons) in 1962. Within this study the terms were gathered from directly local people by forest engineers. Gathered terms were sent to the committee. Committee for Turkish Forestry Terms has sent back the gathered terms to forest engineers with a decision taken on 15.03.1966 prior to be pressed of the terms and study has interrupted at this level. This reproduced text has provided the base for this study. In the whole content of the study 632 terms and their meanings (afforestration, silviculture, botany, ecology, utilization of wood products etc.) gathered by 231 persons have been presented. Within the current study, the terms related to forestry, collected by many persons intended to announce to public. Besides, all the terms were presented by being grouped into separate forestry titles. According to the evaluation of terms, 433 terms in this study define a new term, meaning and regional use of the word. The update of that study and conduction of similar studies that would be done by academics will make a notable contribution to the current term studies

Anahtar Kelimeler

• Forestry terms, tradinational forestry terms

“YERLİ ORMANCILIK TERİMLERİ” ÇALIŞMASI

Öz

Türk Dil Kurumu tarafından ülkenin tamamında 1932 - 34 ve 1952 - 59 tarihleri arasında yapılan kelime derleme çalışması kendi alanında en kapsamlı çalışmadır. Kurum tarafından 12 cilt olarak yayınlanan derleme sözlüğü sonraki çalışmalara temel oluşturmuştur. Bu kapsamlı çalışmadan Orman Fakültesi mensuplarının da etkilendiği düşünülmektedir. Ayrıca uluslararası ormancılık teşkilatının çok dilli terimler sözlüğü yazılması faaliyetlerine dönemin Orman Fakültesi mensupları da katılmak istemiştir. Bu amaçla Türkiye Ormancılık Terimleri Komitesi kurulmuştur. Gerek ülkedeki derleme çalışmaları gerekse uluslararası alanda terim çalışmalarına katılma çabaları mahalli terimleri gündeme getirmiştir. Söz konusu Komite "Yerli Ormancılık Terimleri" çalışmasını başlatmıştır. Çalışma Orman Mühendisleri (çok az sayıda öğretim görevlileri ve muhafaza memurları da katılmıştır) tarafından 1962 yılında gerçekleştirilmiştir. Türkiye'nin ormanlık alanlarında yürütülen bu çalışmada doğrudan orman mühendislerince yöre insanından terimler derlenmiştir. Derlenen terimler komisyona gönderilmiştir. Türkiye Ormancılık Terimleri Komitesi 15.03.1966 tarihli toplantısında derlenmiş olan “Yerli Ormancılık Terimleri”ni bastırmadan önce bir kere daha ilgili kişilere göndermiş ve çalışma bu noktada yarım kalmıştır. Teksir olarak bastırılan metin bu çalışmaya esas alınmıştır. Metnin tamamından 231 kişinin tanımladığı çeşitli alt başlıklarda yer alan (ağaçlandırma, silvikültür, botanik, ekoloji, faydalanma vb.) 632 terim ve anlamları bildirilmiştir. Bu çalışmayla ülke ölçeğinde ve birçok kişinin katılımıyla oluşturulan ormancılığa ait derlenmiş terimlerin kamuoyuna duyurulması amaçlanmıştır. Ayrıca terimlerin tamamı ormancılık bilimlerine göre gruplandırılarak sunulmuştur. Yapılan değerlendirmeye göre derlenen kelimelerden 433'ü yeni kelime, anlam ve bölge kullanışı içerdiği tespit edilmiştir. Böylece ormancılık bilimlerinde geçmişte yapılan bu çalışmanın güncellenmesi ve diğer bilim dalı mensuplarınca kendi alanlarında yapılması günümüz terim çalışmalarına önemli katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Ormancılık terimleri, geleneksel ormancılık terimleri

Kaynakça

1. Anonim, (1963-1993), Derleme Sözlüğü. 12 Cilt, Türk Dil Kurumu, Ankara, 4862 sayfa.
2. Anonim, (1972), Türk Dil Kurumunun 40 Yılı. TDK Tanıtma Yayınları, Çeşitli Konular Dizisi:17, 186 sayfa.
3. Akar, Ali (2006), “Ağız araştırmalarında yöntem sorunları”, Turkish Studies /Türkoloji Dergisi 2: 41 - 53.
4. Baytop, Turhan (1997), Türkçe Bitki Adları Sözlüğü. Türk Dil Kurumu Yayınları; 578, ISBN: 975 - 16 - 0542 - 3.
5. Duranlı, Muvaffak (2009), “Rusya’da Halk Ağzından Derleme Sözlüğü ve Türkolojiye Katkısı”, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 4/4 Summer, pages: 317 - 330.
6. Gülensoy, Tuncer ve Alkaya, Ercan (2003), Türkiye Türkçesi Ağızları Bibliyografyası. Akçağ Yayınları; 452, Kaynak Eserleri; 135, ISBN: 975 - 338 - 437 - 8.
7. Oturakçı, Nigâr (2007), “Divanü lûgati’t-Turk’teki Botanik Terimlerinin Kazakça ve Türkçedeki Görünümleri”, Karadeniz 4 (13): 195 - 212.
8. Öksüz, Yusuf Ziya (1995), Türkçenin Sadeleşme Tarihi Genç Kalemler ve Yeni Lisan Hareketi. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları; 606, ISBN: 975 - 16 - 0675 - 6.

9. Önler, Zafer (1990), “XIV. ve XV. Yüzyıl Anadolu Türkçesi Botanik Terimleri”, Journal of Turkish Studies, 14: 357 - 392.
10. Önler, Zafer (2004), “XIV.-XV. Yüzyıl Tıp Metinlerinde Türkçe Bitki Adları”, Kebikeç, S.18, s.273-301.
11. Özkan, Mustafa (2009), “Türkçede Çağdaşlaşma Sorunu”, Tarih İçinde Türk Dili, Genişletilmiş 4. Baskı, sayfa: 285 - 295.
12. Yazışma 1: Türkiye Ormancılık Terimleri Komitesinin 07.07.1964 günlü toplantısına ait zabıt.
13. Yazışma 2: Türkiye Ormancılık Terimleri Komitesinin 02.07.1965 günlü toplantısına ait zabıt.
14. Yazışma 3: “Ormancılık Terimleri Milli Komitesi”nin bünye ve çalışma şekli hakkında bir ön proje hazırlamak üzere Ord. Prof. Dr. Asaf Irmak, Prof. Dr. Fehim Fırat ve Kemal Erkin’den oluşan komisyonun 30/6/1961 tarih ve 582 sayı ile Orman Fakültesi Dekanlığı’na yazdığı yazı
15. Zülfikar, Hamza (2006), Terim Sözlükleri ve Çalışmaları ile İlgili Bibliyografya. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları: 866, ISBN: 975 - 16 - 1887 - 8.