Research Article

Tesis Yerleştirme (p-Hub) Probleminin Yapay Arı Kolonisi Kullanılarak Çözülmesi

October 31, 2019
EN TR

Tesis Yerleştirme (p-Hub) Probleminin Yapay Arı Kolonisi Kullanılarak Çözülmesi

Öz

Tesis (p-Hub) yerleştirme problemi, mal, hizmet ve bilgi dağıtım sistemi stratejilerini konumlandırmayı amaçlayan polinomsal zamanda doğrulanabilen karar problemlerinin karmaşıklık sınıfı olarak bilinmektedir. Dağıtım sistemlerinde istenen düzeyde bir hizmet kalitesini kabul edilebilir bir maliyetle elde etmek için birbirine tahsis edilmiş hatlarla birbirine bağlanmış düğümlerden oluşan bir ağ tasarlanabilir. Tasarlanan bu ağın uygun çözüm maliyetli olmayabilir. Bundan dolayı toplam ulaşım maliyetini azaltmatabilmek amacıyla, diğer düğümler için birleştirme veya yönlendirme noktası olarak çalışan bazı tesisler (hublar) kullanılabilir. Taşımacılık yönetimi, kentsel yönetim, servis merkezlerinin konumlandırılması, sensör ağlarının tasarımı, bilgisayar mühendisliği, bilgisayar ağlarının tasarımı, iletişim ağlarının tasarımı, güç mühendisliği, onarım merkezlerinin konumunu, elektrik hatlarının bakımı ve izlenmesi ile imalat sistemlerinin tasarımı gibi sorunların çözümünde bu tür ağları oluştururken hub'lar kullanılmaktadır. Hub'lı zorlu bir nokta, hangi düğümlerin ağ özelliklerinin farklılık gösterebileceğine ve hub konum noktaları olarak kullanılacağına karar vermektir. Hub’lı yer tahsisinde kısa zamandaki iyi bir çözüm, uzun hesaplamalar sonucunda elde edilen en iyi çözümden daha etkilidir. Hem kısa zamanda hemde optimum çözüm elde edebilmek amacıyla p-Hub problemlerinin çözümünde son zamanlarda sezgisel temelli algoritmalar işe koşulmaktadır. Bundan dolayı bu çalışmada p-Hub konum problemini çözmek için Yapay Arı Koloni (YAK) algoritması önerilmiştir. Bu çalışmada, YAK algoritması p-Hub yer tahsisi problem çözümü için düğüm sayısına bağlı olarak üç farklı durumda uygulanmıştır. Birinci durum merkezde sabit olarak bulunan üç adet tesis ve toplam yirmi düğüm, ikinci durum merkezde sabit altı adet tesis ve bunlara bağlı otuz düğüm, üçüncü durum ise merkezde sabit yedi tesis ve bu tesislere bağlı kırk düğümden oluşmaktadır. YAK algoritması ile elde edilen minimum yer tahsisi maliyet fonksiyonu çözümleri tablolar ve grafiklerle verilmiştir. Elde edilen sonuçlar literatürde yer alan Parçacık Sürü Optimizasyonu sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda p-Hub yer tahsisi problem çözümünde YAK’ın daha iyi sonuç elde ettiği görülmüştür. Bundan dolayı yönerilen YAK algoritmasının tesis tahsisi (p-Hub) problemi çözümü için uygun bir yöntem olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alpaslan, F., Eğrioğlu, E., Aladağ, Ç. H., İlter, D., & Dalar, A. Z. (2013). TEK ÇARPIMSAL SİNİR HÜCRELİ YAPAY SİNİR AĞI MODELİNİN EĞİTİMİ İÇİN ABC VE BP YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Anadolu University of Sciences & Technology-A: Applied Sciences & Engineering, 14(3).
  2. Alumur, S., & Kara, B. Y. (2008). Network hub location problems: The state of the art. European journal of operational research, 190(1), 1-21.
  3. Aversa, R., Botter, R., Haralambides, H., & Yoshizaki, H. (2005). A mixed integer programming model on the location of a hub port in the east coast of South America. Maritime Economics & Logistics, 7(1), 1-18.
  4. Basti, M. (2012). The p-median Facility Location Problem and Solution Approaches. AJIT-e, 3(7), 47.
  5. Campbell, J. F. (2009). Hub location for time definite transportation. Computers & Operations Research, 36(12), 3107-3116.
  6. Farahani, R. Z., Hekmatfar, M., Arabani, A. B., & Nikbakhsh, E. (2013). Hub location problems: A review of models, classification, solution techniques, and applications. Computers & Industrial Engineering, 64(4), 1096-1109.
  7. Hsu, C.-C., & Chen, Y.-C. (2007). Mining of mixed data with application to catalog marketing. Expert Systems with Applications, 32(1), 12-23.
  8. Karaboga, D. (2005). An idea based on honey bee swarm for numerical optimization. Retrieved from

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 31, 2019

Submission Date

August 1, 2019

Acceptance Date

October 24, 2019

Published in Issue

Year 2019

APA
Tefek, M. F., & Beşkirli, M. (2019). Tesis Yerleştirme (p-Hub) Probleminin Yapay Arı Kolonisi Kullanılarak Çözülmesi. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 193-200. https://doi.org/10.31590/ejosat.637825

Cited By