Research Article

CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi

Number: 17 December 31, 2019
EN TR

CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi

Abstract

Bucak ilçesi, Türkiye’nin Batı Akdeniz bölgesinde yer alan Burdur ilinin nüfus ve ekonomi açısından en büyük ilçesidir. Burdur ili de mermer sanayisinin gelişim gösterdiği önemli iller arasında yer almaktadır. Burdur ilindeki mermer fabrika ve işletmelerinin yarıdan fazlası Bucak ilçesinde bulunmaktadır. Mermerin ocaktan çıkarılması ve fabrikada işlenmesi sonucunda, elde edilen mamul mermer dışında kalan bütün mermer parça ve tozları atık olarak kabul edilmektedir. Bu mermer atıklarının düzenli depolanma alanlarının belirlenmesi ise işletmeler açısından önemli bir sorundur. Bu makale, Bucak İlçesi’ndeki mermer atık sahası (MAS) seçiminde analitik hiyerarşi yöntemi (AHP) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) esaslı çok kriterli bir yer seçim çalışmasını kapsamaktadır. AHP yöntemi, karar verme kriterlerinin ağırlıklarını çift yönlü karşılaştırma yöntemiyle değerlendirir. GIS ise karar verme kriterlerinin konum analizlerinin yapıldığı bir araç olarak kullanılır. MAS yer seçiminde karar verme kriterleri olarak: Yerleşim birimleri, yollar, akarsular, kuyular, su depoları, mermer ocakları, mermer fabrikaları, eğim, arazi kullanımı ve jeoloji parametreleri kullanılmıştır. Bu parametrelerden: Akarsu, yol, yerleşim yeri, su deposu, kuyu, ocak yeri, fabrikalar, arazi kullanımı ve jeoloji haritası CBS ortamında sayısallaştırılarak hazırlanmıştır. Tüm çalışma alanını içine alan topoğrafik haritalar sayısallaştırılarak 10x10 çözünürlüğünde sayısal yükseklik modeli (SYM) haritası elde edilmiştir. SYM haritasından 9 kritere ilave olarak eğim haritası oluşturulmuştur. Tüm kriterler için mesafe analizi yapılmış ve her biri için sembol sekmesi kullanılarak sınıf aralıkları oluşturulmuştur. Bu kriterlerden sadece arazi kullanımı ve jeoloji kriterlerine mesafe analizi uygulanmamış; doğrudan raster haritasına dönüştürülmüşlerdir. Raster katmanına dönüştürülen tüm kriterler için yeniden sınıflandırma işlemi uygulanmış ve 1-6 arasında değişen sınıf aralığı değerleri atanmıştır. İkili karşılaştırma yöntemi (Pairwise comparison) kullanılarak her bir kriterin kendi arasında etki dereceleri belirlenmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda en önemli kriterin jeoloji olduğu tespit edilmiştir. Etki dereceleri ve sınıf aralık değerleri kullanılarak ağırlıklı çakıştırma analizi uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda, çalışma sahasında “çok uygun” olarak nitelendirilebilecek alanların tüm çalışma alanı içerisinde sadece %3,2’lik bir alanı kapladığı ve orta ve kuzeybatı kesimlerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Abdulhasan, M. J., Hanafiah, M. M., Satchet, M. A., Abdulaali, H. S., Toriman, M. E., & Al-Raad, A. A. (2019). Combining GIS, fuzzy logic and AHP models for solid waste disposal site selection in Nasiriyah, Iraq. Applied Ecology and Environmental Research, 17(3), 6701-6722.
  2. Abdullah, L., & Adawiyah, C. W. (2014). Simple Additive Weighting Methods of Multi criteria Decision Making and Applications: A Decade Review. International Journal of Information Processing and Management(5), 39-49.
  3. Afzali, A., Sabri, S., Rashid, M., Samani, J. M., & Ludin, A. N. (2014). Inter-Municipal landfill site selection using Analytic Network Process. Water Resources Management(28), 2179-2194.
  4. Alanbari, M. A., Al-Ansari, N., & Jasim, H. K. (2014). GIS and multicriteria decision analysis for landfill site selection in Al-Hashimyah Qadaa. Natural Science(6), 282-304.
  5. Al-Hanbali, A., Alsaaideh, B., & Kondoh, A. (2011). Using GIS-based weighted linear combination analysis and remote sensing techniques to select optimum solid waste disposal sites within Mafraq City, Jordan. Journal of Geographic Information System(3), 267-278.
  6. Alkaradaghi, K., Ali, S. S., Al-Ansari, N., Laue, J., & Chabuk, A. (2019). Landfill site selection using MCDM methods and GIS in the Sulaimaniyah Governorate, Iraq. Sustainability, 1-22.
  7. Allen, A. R. (2002). A Cost Effective Landfill Strategy for Developing Countries. Proceedings of 9th Congress of the International Association for Engineering Geology and the Environment, (pp. 136-147). Durban.
  8. Allen, A., Brito, G., Caetano, P., Costa, C., Cummins, V., Donelly, J., . . . Vendas, D. (2002). Procedure for the Location of Landfill Sites Using GIS Model. 9th Congress of the International Association of Engineering Geology and the Environment, (p. 100). Durban.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

November 21, 2019

Acceptance Date

December 22, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 17

APA
Hepdeniz, K., & Soyaslan, İ. İ. (2019). CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 17, 1045-1057. https://doi.org/10.31590/ejosat.656601
AMA
1.Hepdeniz K, Soyaslan İİ. CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi. EJOSAT. 2019;(17):1045-1057. doi:10.31590/ejosat.656601
Chicago
Hepdeniz, Kerem, and İbrahim İskender Soyaslan. 2019. “CBS Ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, nos. 17: 1045-57. https://doi.org/10.31590/ejosat.656601.
EndNote
Hepdeniz K, Soyaslan İİ (December 1, 2019) CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 17 1045–1057.
IEEE
[1]K. Hepdeniz and İ. İ. Soyaslan, “CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi”, EJOSAT, no. 17, pp. 1045–1057, Dec. 2019, doi: 10.31590/ejosat.656601.
ISNAD
Hepdeniz, Kerem - Soyaslan, İbrahim İskender. “CBS Ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 17 (December 1, 2019): 1045-1057. https://doi.org/10.31590/ejosat.656601.
JAMA
1.Hepdeniz K, Soyaslan İİ. CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi. EJOSAT. 2019;:1045–1057.
MLA
Hepdeniz, Kerem, and İbrahim İskender Soyaslan. “CBS Ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi”. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, no. 17, Dec. 2019, pp. 1045-57, doi:10.31590/ejosat.656601.
Vancouver
1.Kerem Hepdeniz, İbrahim İskender Soyaslan. CBS ve AHY Yöntemi Kullanılarak Bucak (Burdur/Türkiye) Mermer Atık Sahasının Belirlenmesi. EJOSAT. 2019 Dec. 1;(17):1045-57. doi:10.31590/ejosat.656601

Cited By