Review

AMPK’nın Doğal Aktivatörleri ve Hastalıklarla İlişkisi

Number: 21 January 31, 2021
  • Sena Nur Tanyıldız
  • Hatice Yıldırım
  • Halime Uğur
  • Mustafa Yaman *
EN TR

AMPK’nın Doğal Aktivatörleri ve Hastalıklarla İlişkisi

Öz

AMP (Adenozin monofosfat) ile aktifleştirilen protein kinaz (AMPK), enerji üreten yolları aktive edip enerji tüketen yolları inaktive ederek enerji homeostazını sağlayan bir düzenleyicidir. AMPK, serin/treonin kinaz ailesine aittir ve yapısal olarak üç alt birimden (α, β ve γ) oluşmaktadır. Biri hücresel AMP seviyelerinde artış, diğeri LKB1 (serine–threonine kinase liver kinase B1), CaMKKβ (Ca2+/calmodulin-dependent protein kinase β), TAK1 veya MLK3 ile α alt biriminin aktivasyon döngüsünde Thr172’nin fosforilasyonu yolu olmak üzere, AMPK iki mekanizma ile aktive edilebilmektedir. AMPK’nın aktivasyonu ile yağ asitleri, glikojen ve kolesterol sentezinin inhibasyonu sağlanırken; yağ asidi oksidasyonu, insüline bağımlı olmaksızın GLUT4 (glukoz taşıyıcı tip 4) translokasyonu ve otofaji işleminin aktivasyonu sağlanmaktadır. AMPK hastalıklar üzerine olan etkisini, çeşitli faktörler ile aktive olduktan sonra birçok metabolik ve fizyolojik yolağı düzenleyerek göstermektedir. AMPK aktivasyonunun arttırılmasının prediyabet, diyabet, obezite ve kanser gibi çeşitli hastalıkların tedavisinde önemli bir rol oynadığı görülmüştür. AMPK aktivitesini etkileyen pek çok etken bulunmaktadır. Sentetik ilaçlar, doğal bileşenler ve egzersiz bu aktivatörler arasında yer almaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar, özellikle bu ürünler arasında AMPK’nın aktivasyonunu etkileyen doğal bileşenlere odaklanmıştır. Bu derlemenin amacı berberin, resveratrol, kurkumin, ginseng vb. gibi doğal bileşenlerin AMPK aktivasyonu ve hastalıklar üzerine etkisini incelemektir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

İstanbul Sabahttin Zaim Üniveristesi

References

  1. Aggarwal, B. B., Bhardwaj, A., Aggarwal, R. S., Seeram, N. P., Shishodia, S., & Takada, Y. (2004). Role of resveratrol in prevention and therapy of cancer: preclinical and clinical studies. Anticancer research, 24(5A), 2783-2840.
  2. Ahmadian, M., Abbott, M. J., Tang, T., Hudak, C. S., Kim, Y., Bruss, M., ... & Wang, Y. (2011). Desnutrin/ATGL is regulated by AMPK and is required for a brown adipose phenotype. Cell metabolism, 13(6), 739-748.
  3. Amritpal, S., Sanjiv, D., Navpreet, K., & Jaswinder, S. (2010). Berberine: alkaloid with wide spectrum of pharmacological activities. Journal of Natural Products (India), 3, 64-75.
  4. Atta-ur-Rahman, F. R. S. (2018). Studies in natural products chemistry. Amsterdam: Elsevier.
  5. Attele, A. S., Wu, J. A., & Yuan, C. S. (1999). Ginseng pharmacology: multiple constituents and multiple actions. Biochemical pharmacology, 58(11), 1685-1693.
  6. Badran, M., Abuyassin, B., Golbidi, S., Ayas, N., & Laher, I. (2019). Alpha lipoic acid improves endothelial function and oxidative stress in mice exposed to chronic intermittent hypoxia. Oxidative medicine and cellular longevity, 2019.
  7. Bagchi, D., Garg, A., Krohn, R. L., Bagchi, M., Tran, M. X., & Stohs, S. J. (1997). Oxygen free radical scavenging abilities of vitamins C and E, and a grape seed proanthocyanidin extract in vitro. Research communications in molecular pathology and pharmacology, 95(2), 179-189.
  8. Bai, L., Gao, J., Wei, F., Zhao, J., Wang, D., & Wei, J. (2018). Therapeutic potential of ginsenosides as an adjuvant treatment for diabetes. Frontiers in pharmacology, 9, 423.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Review

Publication Date

January 31, 2021

Submission Date

July 2, 2020

Acceptance Date

January 25, 2021

Published in Issue

Year 2021 Number: 21

APA
Tanyıldız, S. N., Yıldırım, H., Uğur, H., & Yaman, M. (2021). AMPK’nın Doğal Aktivatörleri ve Hastalıklarla İlişkisi. Avrupa Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 21, 389-401. https://doi.org/10.31590/ejosat.762959

Cited By