EN
TR
Sac Kalıplama Prosesinde DD13 ve S355MC Malzemelerin Yırtılma Probleminin İncelenmesi ve Çözümü
Öz
Otomotiv süspansiyon sistemlerinde kullanılan sac salıncak parçalarının kalıplama aşamasında boyun verme ve yırtılma sorunu ile sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada sac salıncak kolunun üretiminde kullanılan DD13 ve S355MC kalite sacların üretimde karşılaşılan yırtılma probleminin çözümü için bazı işlemler sırası ile uygulanarak problemin çözüm süreçleri araştırılmış ve problemin çözümü gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Autoform yazılım programı yardımıyla gerçekleştirilen analiz çalışmalarında yırtılmaya maruz kalacak kritik bölgeler tespit edilerek, geometride bazı iyileştirmeler yapılmıştır. Yapılan geometrik iyileştirme sonrası kalıplanmış numunelerin yırtılma hasarları incelenmiştir. Çalışmanın sonraki aşamalarında sırasıyla parlatma, kalıp yağlayıcı ve yırtılan bölgeye ısıl işlem uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Her iki malzeme için de yırtılmanın gözlendiği bölgede oluşan çentik etkisinin giderilmesi için parlatma işleminde kauçuk esaslı yumuşak tip parlatma lastiği kullanılmıştır. Parlatma sonrasında DD13 için yırtılma probleminin boyun verme eğiliminde olduğu, S355MC malzemesinde ise yırtılma probleminin azaldığı gözlenmiştir. Bir sonraki aşamada, her iki malzemeye sürtünmeyi azaltmak için kalıp yağlayıcı teflon film kullanılmıştır. DD13 malzemesi için yırtılma problemi tamamen giderilirken, S355MC malzemesinde boyun verme ve yırtılma problemleri azda olsa devam etmektedir. Son aşamada yırtılma problemi giderilemeyen S355MC malzemesinin kritik bölgesine ısıl işlem uygulanmış ve bu malzemenin kalıplanmasında karşılaşılan yırtılma problemi giderilmiştir. Çalışmalara ek olarak DD13 ve S355MC sac malzemesi kullanılarak elde edilen hatasız sac salıncak parçalara ±380 kgf çevrim yükü altında 500.000 çevrim ile uygulanan yorulma testleri sonrasında parçalarda herhangi bir hasar gözlenmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Supporting Institution
Teknorot Otomotiv Ürünleri San ve Tic. A.Ş.
Thanks
Bu çalışmada tüm olanakları sağlayan Teknorot Otomotiv Ürünleri San ve Tic. A.Ş’ye katkılarından dolayı teşekkür ederiz.
References
- Crouse, W. H., Anglin, D.L., “Automotive Brakes, Suspension and Steering”, Macmillan/McGrawHill, New York, 112-133, 1992.
- Fenton, J., “Handbook of Automotive Powertrain and Chassis Design”, Professional Engineering Publishing, London, 162, 1998.
- Emekli, M.E., “Hafif Ticari Bir Araç İçin Yarı Aktif Süspansiyon Sistemi Tasarımı”, İstanbul Teknik Üniversitesi, Türkiye, 1-133 2008.
- Rutci.A. and Eren F.S., “Investigation of Suspension Ball Joint Pull Out Force Based on FEA Method and Experimental Study” International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science, Alanya, 1002-1009, 2018.
- Luet, D.J., “Bounding Volume Hierarchy and Non Uniform Rational B-Splines for Contact Enforcement in Large Deformation Finite Element Analysis of Sheet Metal Forming”, PhD thesis, Princeton University Mechanical and Aerospace Engineering, 2016.
- Keeler, S.P. and Backofen, W.A., “Plastic Instability and Fracture in Sheets Stretched Over Rigid Punches”, ASM Trans. Quart., 56, 25–48, 1963.
- Vishwajeet R.S. ve Uday A.D. “Experimental Investigation on Forming Limit Diagram of Mild Carbon Steel Sheet”, 2nd International Conference on Materials Manufacturing and Design Engineering, Procedia Manufacturing 20, 141–146, 2018.
- Kayalı, E.S., Çimenoğlu, H. ve Akoy, M.A., “Erdemir T.A.Ş. Üretimi Sacların Biçimlenebilirliklerinin İncelenmesi”, İnceleme Raporu, İTÜ Kimya Metalurji Fakültesi, İstanbul, 2000.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 31, 2020
Submission Date
November 19, 2020
Acceptance Date
December 24, 2020
Published in Issue
Year 2020 Number: 20