Year 2020, Volume , Issue 18, Pages 348 - 358 2020-04-15

Magarsos Antik Kenti Oluşum Kurgusunun Analizinde Sistematik Bir Yaklaşım

Yelda DURGUN ŞAHİN [1] , M. Faruk ALTUNKASA [2]


İnsanlar, kentleşme sürecine avcılık ve toplayıcılık yaparak önce mağara, çadır ya da oba gibi geçici yerleşimlerde, daha sonraki süreçte tarım ve hayvancılık yaparak kalıcı yerleşmelerde yaşamışlardır. Gelişen yerleşik hayat düzeniyle birlikte ticaret olgusu başlamış ve insanlar önce yakın daha sonra uzak çevreleri ile etkileşim kurmuşlardır. Bu etkileşim ile kentler gelişmiş, kültür alış-verişi sağlanmış ve toplulukların inanç sitemleri arasında farkındalıklar ortaya çıkmıştır. Bu olgulardaki değişimler kent gelişimine katkı sağlamakla birlikte kent planlama kararları ve mekân kurguları üzerinde etkilerini belirlemiştir. Tarihte kentler sosyal, kültürel ve fiziksel bir oluşum ve etkileşim sonucunda gerçekleşmiştir. Bir kentin oluşumundaki arka planın okunabilmesi için, o kenti sosyal, kültürel ve fiziksel oluşum süreçleri doğrultusunda, multidispliner bir çalışma ile değerlendirmek gerekmektedir. Bu değerlendirmenin nasıl bir yöntem ile analiz edilebileceği ise çalışmanın temel çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu çalışmanın amacı, tarihi anlamanın somut bir aracı olan, antik kentler için, çok boyutlu antik kent analiz modeli ölçütlerinin oluşturulmasıdır. Bu doğrultuda öncelikle araştırma alanının sınırları belirlenerek, tarihten günümüze Anadolu topraklarının bir parçası olan Ovalık Kilikya bölgesi antik kentlerinden Magarsos kenti seçilmiştir. Geliştirilen analiz modeli ölçütleri Magarsos antik kenti üzerinde uygulanarak, sosyo-kültürel, coğrafi ve tarihsel belirleyicilerin alt grupları tanımlanmış ve Magarsos antik kent envanteri oluşturulmuştur. Sonuç olarak bu çalışma ile antik kentlerin okunabilirliğine katkı sağlayan sistematik veriler, Magarsos antik kentinin oluşumundaki arka planın okunabilmesine katkı sağlamıştır. Ayrıca bu çalışmada kullanılan yöntem ile, kentsel arkeoloji alanında, farklı antik kent çalışmaları üzerinde yapılacak diğer kapsamlı çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Magarsos, Antik Kent Analiz Ölçütleri, , Antik Kent Envanteri
  • Alishan, L. M., (1899). Sissouan ou L’Arméno-Cilicie. Des Description Géographique et Historique. Venise-S. Lazare: Publié Sous Les Auspices.
  • Altay, M, H., (1965). Adım Adım Çukurova, Adana.
  • Anonim., (2013). https://www.haberler.com/bakan-celik-magarsus-antik-kenti-kazilarini-5111413-haberi/ (erişim tarihi: 15.01.2020).
  • Bilal, A., (2019). https://www.filozofunyolu.com/helenistik-donem/helenistik-donem-ve-epikuros/ (erişim tarihi: 01.02.2020).
  • Bilir, A., (2014). Roma Dönemi Doğu Akdeniz Deniz Ticaretinde Kıyı Kilikya Bölgesinin Yeri ve Önemi doktora tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Anabilim Dalı Klasik Arkeoloji Bilim Dalı, Konya.
  • Bossert, H, Th., (1950). "Karataş'taki arkeolojik araştırmalar hakkında kısa ön rapor. Belleten XIV, 661-666.
  • Dikmen, Ç ve Toruk, F., (2017). Magarsos Antik Kenti Anıtsal Yapılarının Korunmasına Yönelik Öneriler. Social Science Studies Cilt 5, Sayı 9, s. 41- 64.
  • Durukan, M., (2017). Yeni Veriler Işığında Mallos, Magarsos ve Antiokheia Pyramos Problemi, OLBA XXV.
  • Ener, K., (1986). Tarih Boyunca Adana Ovasına Bir Bakış, 103-110, İstanbul.
  • Erhan, F., (2016). Tarihte Adana ve Çukurova Cilt I. İlkçağ’dan Ortaçağ’a Adana ve Çukurova (Edt: Yılmaz Kurt, Fatih Sansar), s. 279-306, Adana.
  • Fidan, A., (2016). Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Hakemli Elektronik Dergi | Cilt: 9 Sayı: 3 Sonbahar 2016 sayfa 86.
  • Göney, S., (1976). Adana Ovaları, İstanbul.
  • Heberdey, R., Wilhelm, A., (1896). Reisen in Kilikien, Wien.
  • Kafalı, Yılmaz, F., (2019). Adana Ovaları'nda Endüstriyel Tarım Bitkilerinin Üretimindeki Değişiklikler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (3), 973-986.
  • Kaya, M, A., (2017). Troya ve Troya Savaşı: Efsane ve Tarih, Akademik-der Tarih, Eğitim, Bilim ve Kültür Dergisi 1, 1-14.
  • Lynch, K., (1960). The Image of the City. Cambridge, Massachusetts, London: The MIT Press. Lynch, K., (1981). A Theory of good city form. Cambridge, Massachusetts, London: The MIT Press.
  • Magie, D., (1950). Roman Rule In Asia Minor, Princeton.
  • Mansel, A. M., (1995). Ege ve Yunan Tarihi, T.T.K, Ankara.
  • Özcan, U ve Güngör, S., 2019. Geleneksel Türk Evi ile Geleneksel Japon Evi’nin Yapısal Açıdan Karşılaştırılması, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, Sayı 16, S. 646-661.
  • Rosenbauer, R., (2007). “Topographisch-Urbanisitischer Survey des Ruinengeländes am Kap Karataş/Türkei”, Vorbericht zur ersten Kampagne 2006. HASB 20, 107-119.
  • Rosenbauer, R., (2007). “Topographisch-Urbanisitischer Survey des Ruinengeländes am Kap Karataş/Türkei”, Vorbericht zur ersten Kampagne 2006. HASB 20, 107-119.
  • Sayar, H, M., (2000). “Kilikya’da Epigrafi ve Tarihi Coğrafya Araştırmaları 2000”, XIX. Araştırma Sonuçları Toplantısı- II, Milli Kütüphane Basımevi, Ankara.
  • Sayar, M, H., (1999). “Kilikya’da Epigrafi ve Tarihi Coğrafya Araştırmaları1999”, XVIII. Araştırma Sonuçları Toplantısı, I, Milli Kütüphane Basımevi, s. 275-288.Ankara.
  • Sayar, M, H., (1999). Kilikya’da Epigrafi ve Tarihi Coğrafya Araştırmaları1999”, XVIII. Araştırma Sonuçları Toplantısı- I, Milli Kütüphane Basımevi, s. 275-288, Ankara.
  • Sayar, M, H., (2011). “Çukurova Yüzey Araştırmaları 2011”, XXX. Araştırma Sonuçları Toplantısı II, Çorum, 2013.
  • Sayar, M. H., (1993). Doğu Kilikya'da Epigrafi ve Tarihi-Coğrafya Araştırmaları 1991. Araştırma Sonuçları Toplantısı, X, Ankara.
  • Sayar, M. H., Öztürk, İ. G., (2010). İstanbul Üniversitesi Adana, Osmaniye, Hatay ve Mersin İlleri 2008 Yılı Eskiçağ Yerleşim Arkeolojisi ve Tarihi-Coğrafya Araştırmaları, XXVII. Araştırma Sonuçları Toplantısı-I, İsmail Aygül Ofset Matbaacılık, s. 247-250, 453-458, Ankara.
  • Strabon., (1993). Antik Anadolu Coğrafyası-Geographika Kitap XII-XIII-XIV, s.14-16. İstanbul.
  • Şahin, Durgun, Y., (2019). Ovalık Kilikya Bölgesi Roma Antik Kentlerinin Mekân Dizim Yöntemi ile Analizi. Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı. Adana.
  • Şahin, R., (2014). Karataş Burnu Yüzey Araştırmasında Bulunan Hellenistik ve Roma Dönemi Keramikleri. TÜBA-AR-17.
  • Tahberer, B., (2005). Antik Kilikya Sikkelerinde Asklepios Kültü. Ç.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Deontoloji ve Tıp Tarihi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Adana.
  • Ünal, A. Girginer, K, S., (2007). Kilikya-Çukurova, İlk Çağlardan Osmanlılar Dönemine Kadar Kilikya’da Tarihi Coğrafya, Tarih ve Arkeoloji, s.226. İstanbul.
  • Ünal, A., (2006). Hitit İmparatorluğunun Yıkılışından Bizans Döneminin Sonuna Kadar Adana ve Çukurova Tarihi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 15 Sayı 3, s. 67-102, Adana.
  • Ünlü, T, S., (2017), Kent Kimliğinin Oluşumunda Kentsel Bellek ve Kentsel Mekân İlişkisi: Mersin Örneği. Planlama, 27(1):75–93.
  • Verner, R., (1951). Eine Griechische Inschrift Aus Karataş, Jahrbuch für Kleinasiatische Forschung I, p. 256-259, 325-327, Heidenbur. Williams, S. V. 1954. Cilicia Survey, Anatolian StudiesVol 4, p.121-174, Ankara.
  • Wycherley, R, E., (2011). Antik Çağda Kentler Nasıl Kuruldu? Arkeoloji ve Sanat Yayınları. 4. Baskı.İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-6708-9247
Author: Yelda DURGUN ŞAHİN (Primary Author)
Institution: Çukurova Üniversitesi
Country: Turkey


Orcid: 0000-0000-0003-4449
Author: M. Faruk ALTUNKASA
Institution: ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 15, 2020

APA Durgun Şahi̇n, Y , Altunkasa, M . (2020). Magarsos Antik Kenti Oluşum Kurgusunun Analizinde Sistematik Bir Yaklaşım . Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (18) , 348-358 . DOI: 10.31590/ejosat.688942