Year 2020, Volume , Issue 19, Pages 290 - 296 2020-08-31

Pamuklu Tekstil Mamullerine Güç Tutuşurluk Özelliğinin Kazandırılması İçin Alternatif Kimyasalların Araştırılması
Enhancing the Power Fability of Cotton Textile Products for the Research of Alternative Chemicals

Numan HARIMDAR [1] , Feyza AKARSLAN [2]


Tekstil materyalleri oteller, çocuk yuvaları ve hastaneler gibi toplu yaşam alanlarında, kişisel kullanımlarımızda vücumuzla temas halinde sürekli olarak kullanılan materyallerdir. Geniş yüzey alanına sahip olan tekstil malzemeleri yanıcılığı yüksektir. Mal ve can güvenliği açısından güç tutuşur tekstillerin üretimi önemli hale gelmiştir. Tekstil endüstrisinin gelişmesiyle birlikte fonksiyonel lifler, kumaşlar ve giysilerde yeni gelişmeleri meydana gelmektedir. Bu çalışmada % 100 pamuklu örme kumaş numunelerine piyasada kullanılan iki tanesi yıkamaya karşı dayanıklı diğer ikisi dayanıksız olmak üzere dört farklı güç tutuşurluk kimyasalları uygulanmıştır. Ayrıca iyonik yapıya sahip firetex kimyasalı alternatif olarak kumaşlara uygulanmıştır. Uygulma yapılan tüm kumaşlara güç tutuşurluk ve renk ölçüm testleri yapılmıştır. Test sonuçlarına göre tüm kumaşlara güç tutuşurluk özelliği kazandırılmıştır. Alternatif kimyasal ile yapılan 1/8 oranındaki çalışmada karbonlaşma mesafesi diğer kimyasallara göre daha iyi sonuç vermiştir. Yıkamaya karşı dayanıklı olan Apyrol CEP ve Pyrovatex CP-LF kimyasallarından Apyrol CEP daha iyi sonuçlar vermiştir. Yıkamaya karşı dayanıksız olan Flovan, Apyrol PGH ve Firetex kimyasallarından en iyi sonucu Firetex vermiştir. Maliyet yönünden baktığımızda ise en ucuz olan kimyasalın Firetex olduğu görülmüş ve Firetex için optimum uygulanma oranı tespit edilmiştir. Kimyasal apre uygulamaları sonucunda oluşan renk farklılığı önemli sorunlar meydana getirmektedir. Bu nedenle çalışmamızda kullanılandığımız kumaşlara güç tutuşurluk bitim işleminden sonra kumaşların renklerinde meydana gelen değişimler (ΔL*, Δa*, Δb*,ΔC*, ΔH*, ΔE) tespit edilmiştir. Çalışmalarda yapılan toplam renk farklılığı analizi sonucunda renk değişimi en az Apyrol PGH kimyasalı uygulanan C-3 ve C-6 kumaşlarında, en fazla renk değişimi Apyrol CEP kimyasalı kullanılan C-2 kumaşında görülmüştür. Firetex kimyasalı ile güç tutuşurluk bitim işlemi uygulanan kumaşlardaki renk değişimi diğer kimyasallara oranla daha az meydana gelmiştir.

Textile materials are materials that are used continuously in contact with our body in our personal uses in public life areas such as hotels, kindergartens and hospitals. Textile materials with a large surface area are highly flammable. Production of flammable textiles has become important in terms of property and life safety. With the development of the textile industry, new developments have occurred in functional fibers, fabrics and garments. In this study, four different flammability chemicals were applied to 100% cotton knitted fabric samples, two of which are resistant to washing and the other two are non-durable. In addition, firetex chemical with ionic structure was applied to the fabrics as an alternative. Flammability and color measurement tests were carried out on all fabrics. According to the test results, all the fabrics are provided with flammability feature. In the study of 1/8 with alternative chemicals, the carbonization distance gave better results than other chemicals. Apyrol CEP which is resistant to washing and Apyrol CEP from Pyrovatex CP-LF chemicals gave better results. Floet, which is resistant to washing, has the best result from Apyrol PGH and Firetex chemicals. In terms of cost, it was seen that the cheapest chemical was Firetex and the optimum application rate was determined for Firetex. The color difference resulting from chemical finishing applications creates important problems. For this reason, the changes that occur in the colors of the fabrics (ΔL *, Δa *, Δb *, ΔC *, ΔH *, sonraE) have been detected after the flame retardant finishing process. As a result of the analysis of the total color difference in the studies, the color change was observed in the C-3 and C-6 fabrics with the least Apyrol PGH chemicals, and the most color change was in the C-2 fabric with the Apyrol CEP chemicals. With the Firetex chemical, the color change in the fabrics where flame retardant finishing is applied is less than the other chemicals.

  • Bayramoğlu, E.Ç. (2003). Lyocell ve Lyocell/Pamuk Karışımlarının Alev Etkeni Karşısındaki Davranışları. Marmara Üniversitesi Doktora Tezi, İstanbul
  • Bhatnagor, V. M., (1975). Flammability of Apparel, Progress In Fire Retardancy Series, (7) 15-20.
  • Çelebi, K., (2009). Poliester Örme Kumaşın Güç Tutuşurluk Davranışının İncelenmesi. Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 96s, Bursa.
  • Demirel, M., (2007). Cam Elyaf Takviyeli Poliester Kompozitlere Yanmazlık Özelliği Kazandırılması, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
  • Duran, K. , Bahtiyari, I. , et al . (2007) Protective nonwoven technical textiles. Tekstil Ve Konfeksiyon, 17: 174–177.
  • Flambard, X., Bourbigot, S., et al. (2005) Progress in safety, fl ame retardant textiles and fl exible fi re barriers for seats in transportation. Polymer Degradation and Stability, 88: 98–105.
  • Günsal, Ç., (2007). Tekstil Malzemelerine Yanmazlık Özelliğinin Kazandırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  • Horrocks, A. R. (2001) Textiles. In: Horrocks, A. R. and Price, D. (eds.) Fire Retardant Materials. Cambridge: Woodhead Publishing, pp. 128–81.
  • Horrocks, A. R., Nazare, S., et al. (2004) The particular fl ammability hazards of nightwear. Fire Safety Journal, 39: 259–276.
  • Ilgaz, S., Mecit, D., Duran, D., Başal, G., Gülümser, T., Tarakçıoğlu, I. (2006). Koruyucu Tekstiller. Erişim Tarihi: 27.05.2011.http://www. ttam.ege.edu.tr
  • Kadem F. D. ve Gülşen G. (2014). Polyester Esaslı Kumaşlara Boya Banyosuna İlave Edilen Borlu Kimyasallarla Güç Tutuşurluk Özelliği Kazandırılması Üzerine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 29(1), 165-171s, Adana.
  • Kalın, M. B., (2008). Tekstil Yüzeylerinin Yanmaya Karşı Dirençlerinin Arttırılması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 86s, Kahramanmaraş.
  • Kamath, M. G., Bhat, G. S., et al. (2009) Processing and characterization of fl ame retardant cotton blend nonwovens for soft furnishings to meet federal fl ammability standards. Journal of Industrial Textiles, 38: 251–262.
  • Kroschwitz, J., (1990). Thermal Degradation of Polymers, Fibres and Textiles, A Compendium, Encylopedia Reprint Series, A Wiley Intersience Publications, USA, 444.
  • Rodie, J. B. (2008) Armored up with textiles. Textile World, March/April, 35.
  • Saxena, N.K., Gupta ,D.R. (1990) Development and evaluation of fire retardant coat-ings, Fire Technology (26) 329–341.
  • Stegmaier, T., Mavely, J., et al. (2005) High performance and high functional fibres and textiles. In: Shishoo, R. (ed.) Textiles in Sport . Cambridge: Woodhead Publishing, pp. 89–119.
Primary Language tr
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-4620-1874
Author: Numan HARIMDAR (Primary Author)
Institution: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0000-0000-0000
Author: Feyza AKARSLAN
Institution: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : August 31, 2020

APA Harımdar, N , Akarslan, F . (2020). Pamuklu Tekstil Mamullerine Güç Tutuşurluk Özelliğinin Kazandırılması İçin Alternatif Kimyasalların Araştırılması . Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (19) , 290-296 . DOI: 10.31590/ejosat.708388