Year 2020, Volume , Issue 20, Pages 614 - 622 2020-12-31

Geleneksel Yatay Taşıyıcı Düzlemlerin Isıl Geçirgenlik Değerlerinin Günümüz Koşullarında İrdelenmesi

Güllü MUTLU [1] , Merve TUNA KAYILI [2]


Günümüzde teknolojik ve inovatif malzemelerin yapı sektöründe yer almasıyla birlikte enerji kullanımı, zararlı emisyon ve biyotik ve abiyotik çevreyi tehdit eden zararlı atık miktarı artmıştır. Kimyasal işlemlerden geçirilerek üretilen yapay yapı malzemelerinin ısıl performansı yüksek olsa da, çevresel performansının düşük olması dağal çevreyi olumsuz etkilemektedir. Geleneksel yapım sistemlerinde kullanılan malzemeler yere özgü ve kimyasal işlem görmemiş olmaları nedeniyle yüksek çevresel performansa ve geçirdiği işlem sayısı göz önünde bulundurulduğunda yüksek ısıl performansa sahiptir. Bu nedenle sürdürülebilir bir yapı kabuğu için geleneksel çözümleri irdelemek, gelecekteki yapı kabuğunun tasarlanması için ilk adımdır. Bu bağlamda, çalışmada dört derece gün bölgesi özelinde yer alan şehirlerde üretilen geleneksel konutların yatay taşıyıcı düzlemleri incelenmiştir. Ulaşılan malzemelerin ısı iletkenlik hesap değerleri, bu konuda yapılan geniş bir literatürden derlenmiş ve düzlemlerin ısıl geçirgenlik katsayıları belirlenmiştir. Elde edilen değerler TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı’nda yeni yapılar için önerilen tavan ısıl geçirgenlik değerleri değerleri ile karşılaştırılmış, geleneksel konut yatay taşıyıcı düzlemlerin ısıl niceliklerinin öneri değerlere uygunluğu tespit edilmiştir. Geleneksel mimaride katmanları oluşturan doğal malzemelerin günümüz koşullarında yeterliliklerinin saptanması hedefiyle yapılan çalışma sonucunda, birinci ve ikinci derece gün bölgelerinde üretilen geleneksel yatay taşıyıcı düzlemlerin ısıl geçirgenlik katsayılarının tavsiye edilen değerlere yakın değerler olduğu, üçüncü ve dördüncü derece gün bölgelerinde ise tavsiye edilen değerlerin üzerinde kaldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle bu bölgelerde yapılacak restorasyon ya da renovasyon çalışmalarında döşeme katmanlarında artış ve ısı yalıtım malzemesinin eklenmesi tavsiye edilmiştir. Ayrıca geleneksel konutlarda, inşa edildikleri dönemin koşulları da göz önünde bulundurulduğunda, malzeme ve teknikte bilinçli seçimler yapıldığını söylemek mümkündür.
Geleneksel yatay taşıyıcı düzlemler, ısıl geçirgenlik katsayısı, ısıl performans, geleneksel malzemeler
  • Akdemir, M.Z. & Ekşi Akbulut, D. (2015). Taş Duvar Örgü Dili Bağlamında Kemaliye (Eğin) ve Koruma Olgusu. Mimarlık Dergisi, 383.
  • Alioğlu, E. F. (1991). Geleneksel Yapı Elemanları. Basılmamış Ders Notları, Yıldız Teknik Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Restorasyon Programı, İstanbul.
  • Arıkan, Y. (2003). Hitit Çivi Yazılı Belgelerinde Suhha-(Düz) Dam, Çatı ve Onun Dinsel ve Sosyal Hayattaki Yeri. Anadolu Arşivleri, 6 (1).
  • Bakatovich, A., & Gaspar, F. (2019). Composite material for thermal insulation based on moss raw material. Construction and Building Materials, 228, 116699.
  • Balcıoğlu, A. (2013). Geleneksel ve Modern Bağ Evi Örneklerinin Soğutma Enerjisi Korunumunda Etkili Olan Tasarım Değişkenleri Açısından Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Canbulat, İ. (2012). Gökçüler Konağı Restorasyonu ve bir Butik Otel Olarak Yeniden İşlevlendirilmesi. Ahşap Yapılarda Koruma ve Onarım Sempozyumu, İstanbul, 75-88.
  • Clarke J. A., Yaneske, P. P. & Pinney A. A. (1990). The Harmonisation of Thermal Properties of Building Materials. BRE Publication, BEPAC Research Report, 42. Çelebi, M. R. (2012). Anadolu Kerpiç Mimarlığı. İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  • Dağ Gürcan, A. (2017). Toroslar’da Kırsal Mimarlık: Bozyazı, Dereköy Örneği. Yüksek Lisans Tezi, KTO Karatay Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Deniz, B. (1992). Manisa Yöresi Köy Ev Mimarisi. Arkeoloji-Sanat Tarihi Dergisi, 6, 17-46.
  • Deringöl, T. (2015) Sürdürülebilir Çağdaş Konut Tasarımında Gaziantep’in Yerel Mimarisinden Öğrenilenler, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, FBE, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Konya.
  • Dönmez, Y., Özyavuz, M., & Gökyer, E. (2015). Safranbolu kentinin konut ve site alanlarının yeşil alan durumlarının saptanması. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(11), 1-12.
  • Erdoğan, B. B. (2007). Van Yöresi Geleneksel Köy Mimarlığı. Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van.
  • Erginbaş, D. (1953). Diyarbakır Evleri. Yayınlanmış Doçentlik Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, İstanbul.
  • Eriksen, M. S. H., Laursen, T. B., Rode, C., & Hansen, K. K. (2008). Hygrothermal Properties and Performance of Sea Grass Insulation. In Proceedings of the 8th Symposium on Building Physics in the Nordic Countries (pp. 481-488). Technical University of Denmark, Department of Civil Engineering. DTU Byg Report, No. R-189
  • Güler, K. & Güler A. C. (2013). Doğu Karadeniz Ahşap Karkas Yapı Geleneği ve Koruma Sorunları. Ahşap Yapılarda Koruma ve Onarım Sempozyumu 2, İstanbul, 178-193.
  • Günay, R. (1998). Türk Ev Geleneği ve Safranbolu Evleri. Yem Yayınları, İstanbul.
  • Harputlugil, G. U., & Çetintürk, N. (2005). Geleneksel Türk Evi’nde Isıl Konfor Koşullarının Analizi: Safranbolu Hacı Hüseyinler Evi. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 20(1).
  • Kademoğlu, O. (1974). Güneybatı Anadolu'da Açık Sofalı Evler. Mimarlık Dergisi, 30-33.
  • Kocabıçak, E. (2017). Ayvacık’a Bağlı Köylerde Yöresel Konut Analizi. Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Kon, O. (2017). Ekolojik Sürdürülebilirlik Kapsamında Binalarda Kullanılan Çevre Dostu Isı Yalıtım Malzemeleri ve Bunlara Bağlı Yenilenebilir Enerji Kullanımı. Akademia Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 1 (3), 143-155.
  • Korkmaz, E. Akdemir, M.Z. (2015). Kemaliye ve Çevre Yerleşmelerinde Yer Alan Geleneksel Konutlarda Yerel Bilgi ve Deneyim Kullanılarak Uygulanan Koruma Müdahalelerinin Değerlendirilmesi. Mgaron, 10(4):494-502.
  • Manioglu, G., &Yılmaz, Z. (2008) “Energy Efficient Design Strategies in the Hot Dry Area of Turkey.” Building and Environment, sayı 43, 7, 1301–1309.
  • Mu, L., Shi, Y., Feng, X., Zhu, J., & Lu, X. (2012). The effect of thermal conductivity and friction coefficient on the contact temperature of polyimide composites: Experimental and finite element simulation. Tribology International, 53, 45-52.
  • Payaslıoğlu Oğuz, G. &Aksulu, I, B. (2016). Geleneksel Bitlis Evleri: Koruma Sorunları ve Öneriler. Megaron, 11 (1), 63-77.
  • Pehlivan, A. & Sedes, F. (2019). Safranbolu Evi Dış Duvar Çeşitlerinin Isıl Geçirgenlik Katsayılarının Analizi. ABMYO Dergisi, Sayı 55, 181-194.
  • Sözen, M. &Dülgerler, O. N. (1979). Konya Evlerinden Örnekler. O.D.T.U. Mimarlık Fakültesi Dergisi, 5 (1), 79-100.
  • Süt, G. &Tuna-Kayılı, M. (2017) Özgün ve Özgün Olmayan Yapı Bileşenlerine Göre Geleneksel Yapıların Enerji Performansının Belirlenmesi”, Tesisat Mühendisliği Dergisi, TMMOB, (158), 21-28.
  • Temiz, H. & Olgar, K. (2017). Doğal ve Yapay Liflerden Üretilen Panellerin Yalıtım Özelliklerinin Araştırılması. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 7 (2), 608-618.
  • Yüksek, İ. &Esin, T. (2009). Kırklareli Geleneksel Konut Örneklerinin Enerji Etkinliğinin Değerlendirilmesi. IX. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, İzmir, 797-807.
  • URL1: http://gokceadasualtiparki.org/index.php?option=com_content&view=article&id=42&catid=9&Itemid=215&lang=tr-tr
  • URL2: https://www.thriftyfun.com/Improving-Clay-Soil-1.html
  • URL 3: http://www.kayseriehaber.com/guncel-haber/kindira-kesimi-basladi-h36794.html
  • URL 4: https://arkeofili.com/asikli-hoyukte-10000-yillik-hasir-bulundu/
  • URL 5: https://bunyan38.blogspot.com/2017/08/basgolde-besir-aktekinin-muze-evi-ve.html
  • URL 6: https://images.app.goo.gl/jbhXifdhyx9Wp7XQ8
  • URL 7: https://www.izoder.org.tr/hesap-makinesi/ts_825_yardim.pdf
  • URL 8: http://www.pomza.net/teknik-veriler
  • URL 9: https://criticalconcrete.com/reed-in-architecture/
Primary Language tr
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8118-9949
Author: Güllü MUTLU
Institution: Karabük Üniversitesi Meslek Yüksekokulu
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3803-8229
Author: Merve TUNA KAYILI (Primary Author)
Institution: KARABÜK ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ, MİMARLIK PR.
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 31, 2020

APA Mutlu, G , Tuna Kayılı, M . (2020). Geleneksel Yatay Taşıyıcı Düzlemlerin Isıl Geçirgenlik Değerlerinin Günümüz Koşullarında İrdelenmesi . Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (20) , 614-622 . DOI: 10.31590/ejosat.751828