Year 2020, Volume , Issue 20, Pages 254 - 259 2020-12-31

Alışveriş Merkezlerinde Ortak Kullanımlı Yemek Alanlarının Tasarım Kriterleri

Gulsah KARYAGDİ [1]


Alışveriş, insanlar arasında iletişimi sağlayan en eski sosyal eylemlerden biri olmakla beraber, tarih boyunca içinde bulunduğu coğrafyaya göre farklılıklar göstermiştir. Toplumların kültürel yapısı, yaşam koşulları, yönetim şekilleri alışveriş mekȃnlarının oluşumunu ve birbirleriyle olan ilişkilerini etkilemiştir. Avrupa şehirlerinin büyük çoğunluğunda 20. yüzyılın ikinci yarsından sonra dünya savaşlarının ardından strüktürel ve kültürel yeni bir yapılanma başlamıştır. Yaşam standartlarının yükselmeye başlaması, motorlu araçların yaygınlaşması, bayanların iş hayatında daha aktif yer almaya başlaması, rekabetin artması, bireysel girişimciliğin önem kazanması bu yapılanmaların itici güçleri olmaya başlamıştır. Aynı zamanda moda gibi kavramların önem kazanması, bireysel kimlik toplu iletişim araçları ile farklı bir etkileşim içersine girerek bireysel kimliğin tüketim ürünleri ile tariflenmesi öne çıkmıştır. Bu dönüşüm birçok bilimsel çalışmaları, araştırmaları ve deneyleri beraberinde getirmektedir. Dünya literatüründe alışveriş merkezi kavramının çıkış sebepleri hakkında mekȃnsal sosyal, ticari ve yönetimsel gibi konularda birçok çalışmalar bulunmasına rağmen Türkiye’de bu gibi çalışmalar daha yeni yeni ortaya çıkmaktadır. Amerika, İngiltere gibi ülkeler yüzyıla yakın süredir alışveriş merkezleri ile tanışıyor olsada Türkiye’de 1987 yılında açılan ilk alışveriş merkezi Galleria’dır. Şehirlerin ekonomik gelişminde ve tüketim imkanlarının kolaylaşmasında önemli bir yere sahip olan ve önemli ekonomik yatırım gerektiren alışveriş merkezleri kentsel strüktürü, alt ve üst yapıyı etkileyen yapılar olmaktadır. Toplumsal hayatta farklı bir sosyalleşme ortamı gerektirmektedir. Günümüz teknolojisi ile bu yapıların iç mekȃnlarını entegre etmek ve kullanıcılara yeni deneyimler kazandırmak ve farkındalık oluşturmak gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, alışveriş merkezlerinde ortak kullanımlı yemek alanları tasarım ve düzenlemelerinin tüketici üzerindeki etkisini ve iç mimari açıdan tasarım kriterlerine yönelik incelemektir. Araştırma kapsamında bilgi toplama, nitel analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda ortak yemek alan düzenlemelerinin tüketici eğilimlerini nasıl etkilediğini incelemekle beraber insan eğilimlerinin malzeme, tasarım ve düzenleme ile nasıl bütünleştiğine dikkat çekmek hedeflenmektedir. Sonuç olarak alışveriş merkezlerinin beş yılda bir yenilenmesi gerektiğini var sayarsak, her dönemin etkin olan bir eyleminin, ihtiyacının ortaya koyduğu oluşumların, rekabetin devam ettirilebilmesi için yenilenmeye ve yönlendirilmeye ihtiyacı vardır.
alışveriş merkezleri, tasarım, mobilya tasarımı, mobilya seçimi, iç mekan
  • Aksoy, İ. (2009). Günümüz Alışveriş Kavramında Değişeme Olgusu ve Bu Olgunun Alışveriş Merkezi Tasarım İlkeleri Üzerindeki Belirleyici Etkilerinin İrdelenmesi: İstanbul Kent Modeli (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Arslan, F.M., (2004). Mağazacılıkta Atmosfer,İstanbul, Derin Yayınları
  • Aytıs, S. (2008). Günümüz Alışveriş Merkezleri: Dün, Bugün, Yarın Tasarım/Uygulama Esasları, Arkitekt, Mart-Nisan, Sayı: 516, İstanbul, Şafak Gazetecilik ve Matbaacılık.
  • Beddington, N., 1991. Shopping Centres: Retail Development, Design and Management, Oxford: Butterworth Architecture.
  • Bilge, O.F., Pirtini, S. Ve Ünansan, Ç. (2004). Tüketicileirn Satın Alma Davranışları Açısından Marka, Mağaza ve Franchising Sistemi İlişkisinin İncelenmesi Üzerine Bir Araştırma, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Makale Koleksiyonu, İstanbul
  • Bocock, R., (1947). Tüketim,Ankara, Dost Kitabevi Yayınları
  • Bulut, B., Doğan,C., Şahin,F. ve Genç, N., 2003. Engelli Tüketicinin Hakları, Tüketiciler Derneği.
  • Ceylan, O. (1989). Geleneksel Türk Osmanlı Çarşı Yapılarının Gelişimi ve Yakın Doğu Kültürleri İle Olan Etkileşimi (Doktora tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Cochrane, W W. ve Bell, C.S., 1956. The Economics of Consumption, MCGraw- Hill Book Company, New York.
  • Coleman, P., (2006). Shopping Environments: Evolution, Planning and Design, Architectural Press, London.
  • Çakar, C. (2010). Alışveriş Merkezlerinde Tasarım İlkeleri ve Bu İlllkelerin Tüketici Beklentileirne Göre Değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). İstabul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gayri Menkul Geliştirme Ana Bilim Dalı, İstanbul.
  • Çelik, U. (2008). Amasya Kapu Ağası Hüseyin Ağa Bedesteni Restorasyon Önerisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Ankara.
  • Davidson, J. (1999). Courtesans and Fishcake:The ConsumingPassions of Classic Athens, Harper Perennial, New York.
  • El-Adly, M.İ. (2006). Shopping Malls Attractivness:A Segmentation Approach, International Journal of Retail&Distribution Management Göka, Ş., (2001). İnsan ve Mekȃn, İstanbul: Pınar Yayınları
  • Gruen, V. ve Smith, L., (1960). Shopping Towns USA, New York: Reinhold Coorparation
  • Hoiberg, D.H. (c.ed.), (2004). Ana Britannica, Cilt:1, İstanbul: Ana Yayıncılık
  • Kılıçoğlu, S., Araz, N. ve Devrim, H. (ch.ed.), (1996). Meydan Larousse Büyük Lugat & Ansiklopedisi Sözlüğü, İstanbul: Meydan Yayınevi
  • Küçükkömürcü, B. (2005). Geleneksel Türk Osmanlı Çarşı Yapıları ve Günümüzdeki Alışveriş Merkezleri Üzerine Bir İnceleme (Yüksek lisans tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul.
  • Mesher, L., (2013). İç Mekȃn Tasarımında Mağaza Tasarımı, İstanbul: Bilnet Matbaacılık
  • Önder, K., Su, Z.A. (2008, 5 Mart). Cıvıl Cıvıl Kapalıçarşı, Gezgin Dergi, Erişim adresi http://gezgindergi.com/civil-civil-kapalicarsi/
  • Özen, A. (2006). Mimari Sanal Gerçeklik Ortamlarında Algı Psikolojisi, Bilgi Teknolojileri Kongresi IV. Akademik Bilişim, Denizli.
  • Pekpostalcı, A. (2015). Alışveriş Mekȃnlarının Tasarımında Deneysel Pazarlama Metodu ve Örnekler Üzerinden Analizi (Doktora tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İç Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul.
  • Satıcı, Ö. (2000). Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler, doi: 10.13140/RG.2.1.3974.2804
  • Tokol, T. (1996). Alışveriş Merkezleri, Çevre ve Mekȃn İlişkisi (Yüksek lisans tezi). T.C. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İç Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul.
  • ULI, (1999). Urban Land Institute Shopping Center Development Handbook, Washington, D.C.
  • Uzun, F., Gül, İ.E., Gül, A., Uzun, İ., Uzun, Ö.F., (2017). Alışveriş merkezlerinin (AVM) Mekȃnsal Kullanımlarının ve Kullanıcı Eğitim ve Beklentilerinin İrdelenmesi; Isparta Kenti Örneği, Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 2 (1), 1-16. doi: 10.30785/mbud.337883
  • Yılmaz, F. (2008). Alışveriş Merkezi Tasarımında Pazarlama Danışmanlığı (Kocaeli İl Örneğinde İncelenmesi) (Yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Engineering
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-5377-1074
Author: Gulsah KARYAGDİ (Primary Author)
Institution: MİMAR SİNAN GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 31, 2020

APA Karyagdi̇, G . (2020). Alışveriş Merkezlerinde Ortak Kullanımlı Yemek Alanlarının Tasarım Kriterleri . Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (20) , 254-259 . DOI: 10.31590/ejosat.765304