Çocuk Refahı Alanında Sosyal Dışlanmayla Mücadele: Sosyal Hizmet Eğitimi Bir Mücadele Aracı Olarak Kullanılabilir Mi?
Abstract
Ebeveynlerinin vefatı, ailenin çocuğun bakımı için gereken
temel ihtiyaçlarını karşılayacak ekonomik güce sahip olmaması, ihmal ve/veya
istismar gibi nedenlerle bakım ve korunma sorumluluğuna devletin dahil olduğu
“korunma gereksinimi olan çocuklara” sunulan hizmetlerin planlanması ve
yürütülmesi, çocuk refahı alanının çalışmaları arasında yer almaktadır. Sosyal
hizmetin temel alanlarından birisi olan çocuk refahı alanında çalışan sosyal
hizmet uzmanlarının temel sorumlulukları arasında da korunma gereksinimi olan
çocukların haklarının ve iyilik hallerinin korunması bulunur. Korunma
gereksinimi içinde bulunan çocuklar için sunulan hizmetler kadar önemli olan ve
sosyal hizmet uzmanlarının gayretini gerektiren bir diğer konu da söz konusu
çocuklara yönelik toplumdaki ayrımcı yargı ve söylemlerle mücadele edilmesidir.
Bu mücadelenin gerçekleştirilebilmesi için sosyal hizmet öğrencilerinin,
korunma gereksinimi olan çocuklarla ilgili mevcut olumsuz yargılar üzerine,
lisans eğitimleri süresince farkındalık geliştirmeleri gerekmektedir. Bu
farkındalığın geliştirilebilmesi amacıyla Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmet
Bölümü lisans programında yer alan zorunlu derslerden biri olan Sosyal Hizmet
Ortamlarında İnceleme dersi kapsamında, korunma kararlı çocuklar konusu ele
alınmıştır. Ders kapsamında, öğrencilerin, korunma kararlı çocuklara ve bu
alanda sunulan hizmetlere dair bilgi edinmesi ve farkındalık kazanması amacıyla
çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında söz konusu dersi alan ve
araştırmanın örneklemini oluşturan 189 öğrenciye yansıtıcı günlükler
uygulanmıştır. Yansıtıcı günlüklerin içerik analizi yöntemiyle analiz
edilmesinin ardından nitel araştırma verilerine ulaşılmıştır. Bu çalışmada
paylaşılan araştırma sonuçlarında, öğrencilerin korunma kararlı çocuklara
ilişkin toplumdaki ayrımcı yargılara ilişkin değerlendirmeleri, sosyal
dışlanmanın farklı görünümleri olarak acıma, şefkat ve suçlama temaları altında
ele alınmaktadır.
Keywords
References
- Acar, H., Akar, M. & Acar, Y. B. (2016). Sosyal hizmet öğrencilerinin değer yönelimleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(1), 97-118.
- Barbell, K. & Freundlich, M. (2001). Foster care today. Washington, DC: Casey Family Programs.
- Beeman, S. & Boisen, L. (1999). Child welfare professionals' attitudes toward kinship foster care. Child Welfare, 78(3), 315.
- Blythe, S. L., Jackson, D., Halcomb, E. J. & Wilkes, L. (2012). The stigma of being a long-term foster carer. Journal of Family Nursing, 18(2), 234-260.
- Cankurtaran, Ö. & Beydili, E. (2016). Ayrımcılık karşıtı sosyal hizmet uygulamasının gerekliliği üzerine. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 27(1), 145-160.
- Çavuşoğlu, T. (2005). Sosyal hizmetlerin yakın tarihinden sayfalar Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu yaprakları 1917–198. Ankara: SABEV.
- Çavuşoğlu, T. & Açar, F. (2005). Mithat Paşa ve Islahhaneler. Sosyal Hizmet Sempozyumu 2004 Bildiri Özetleri Kitabı, 4-6 Kasım 2004. Ankara: Haberal Eğitim Vakfı.
- Çavuşoğlu, T. & Çetinkaya, J. (2005). Darulaceze ve sosyal hizmetler. Sosyal Hizmet Sempozyumu 2004 Bildiri Özetleri Kitabı, 4-6 Kasım 2004. Ankara: Haberal Eğitim Vakfı.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
March 26, 2019
Submission Date
December 3, 2018
Acceptance Date
March 11, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 15 Number: Özel Sayı 1
Cited By
ÇOCUK HAKLARI PERSPEKTİFİNDEN KORUYUCU AİLE SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.21560/spcd.v2025i88554.1624518