Ortaokul Öğrencilerinin Beden İmajı ve Sosyal Kaygı Düzeyleri
Abstract
Bu araştırmanın amacı, ergenlik döneminde bulunan ortaokul
öğrencilerinin beden imajı ve sosyal kaygı düzeylerinin farklı demografik
değişkenlerle ve birbirleri ile ilişkisini incelemektir. Çalışma grubu
2016-2017 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde eğitimine devam eden 665
ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde
tasarlanmış olup, verilerin toplanmasında, “Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği”
ve “Beden İmajı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; ortaokul
öğrencilerinin genel olarak sosyal kaygı düzeyleri orta ve düşük düzeyde bulunmuştur.
Ancak öğrencilerin %9.5’ inin sosyal kaygı düzeyi yüksek seviyededir. Ayrıca öğrencilerin
en fazla Yeni Durumlarda kaygı yaşadığı görülmektedir. Araştırmaya katılan
öğrencilerin, sadece %1.4’ ünün beden imajı düzeyi düşüktür. Öğrencilerin
sosyal kaygı ve beden imajı düzeyleri arasında negatif yönde ve orta düzeyde
bir ilişki görülmüştür. Beden imajının sosyal kaygıyı yordama gücü %18’ dir. Öğrencilerin
beden imajı düzeyleri cinsiyete ve sosyo-ekonomik duruma göre anlamlı farklılık
göstermektedir. Öğrencilerin sosyal kaygı düzeyleri ise sınıf seviyesine, anne
eğitim durumuna, sosyo-ekonomik duruma ve anne baba ilişkisine göre anlamlı
farklılık göstermektedir. Ortaokul öğrencilerinin beden imaj algıları, sosyal
kaygı düzeylerini düşük düzeyde yordamaktadır. Öğrencilerin sosyal kaygı
düzeyleri ile beden imajı algılarını etkileyen demografik değişkenler
bulunmaktadır.
Keywords
References
- Adams, J. F. (1995). Ergenliği Anlamak. (B. Onur, Çev.). Ankara: İmge Yayınevi. Akdemir, A. ve Cinemre, B. (1996). Sosyal fobi: Epidemiyoloji, eşlik eden hastalıklar, klinik gidiş, prognoz. 3 P Dergisi Sosyal Fobi Ek Sayısı, 4(1), 11-17. Aydın, A. ve Sütçü Tekinsav, S. (2007). Ergenler için sosyal kaygı ölçeği’ nin geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 14 (2), 79-89. Aygör, N. (2010). 12-14 yaş grubu ergenlerde beden bölgelerinden ve özelliklerinden hoşnut olma durumu ve beden imajının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi, İstanbul. Bearman, S. K., Martinez, E., Stice, E. & Presnell, K. (2006). The skinny on body dissatisfaction: A longitudinal study of adolescent girls and boys. Journal Youth Adolescence, 35(2), 15-17. Beck, A. T. (2005). Bilişsel terapi ve duygusal bozukluklar. (A. Türkcan, Çev.). İstanbul: Litera Yayıncılık. Bruce, T. J. & Atezaz, S. (1999). Illinois. Am Fam Physician. 60(8), 2311-2320. Cash, T. & Pruzinsky, T. (2004). Understanding body images: historical and contemporary perspectives. In T. F. Cash and T. Pruzinsky (Eds.), Body image a handbook of theory, research and clinical practice. New York: The Guilford Press. Cash, T. F., Theriault, J. & Annis, N. M. (2004). Body Image In an ınterpersonal context: Adult attachment, fear of ıntimacy, and socialanxiety. Journal of Social and Clinical Psychology, 23(1), 89-103. Çok, F. (1990). Body ımage satisfaction ın turkish adolescents. Adolescence, 25(98), 410–413. Dinç, B. (2010). Ergenlik döneminde beden imgesinin gelişimi üzerine aile, akran ve televizyonun etkilerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. DSM V (2013). APA tanı ölçütleri başvuru kitabı. (E. Köroğlu, Çev.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği. Ekşi, A. (1990). Çocuk, genç, ana babalar. Ankara: Bilgi Yayınevi. Eren Gümüş, A. (2002). Sosyal kaygı ile başa çıkma grup programının üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara. Eriş, Y. (2013). Ergenlerde benlik saygısı ve sosyal kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir. Erkan, Z., Gürçay, S. ve Çam, S. (2002). Ergenlerin sosyal kaygı düzeylerinin ana baba tutumları ve cinsiyet açısından incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(10), 64- 75. Gander, M. J. and Gardiner, H. W. (1998). Çocuk ve ergen gelişimi. (Çev. A. Dönmez, N. Çelen ve B. Onur). Ankara: İmge Kitapevi. Eryılmaz, A. (2014). Herkes için mutluğun başucu kitabı, teoriden uygulamaya - pozitif psikoloji. Ankara: Pegem Yayınevi. Göktürk, G. Y. (2011). Ergenlerin sosyal kaygı düzeylerinin özgüven ve bazı kişisel demografik özelliklere göre incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu. Grogan, S. (2008). Body image: understanding body dissaticfaction in men, women, and children. NewYork: Psychology Press. Güleç, C. ve Köroğlu, E. (1997). Psikiyatri temel kitabı. Ankara: Hekimler Yayın Birliği. Hovardaoğlu, S. (1993). Vücut algısı ölçeği. 3P Dergisi(Testler Özel Eki), 1(1), 26-29. Ingles, C. J., Hıdılgo, M. D. and Mendez, X. F. (2005). Interpersonal difficulties ın adolescence: A new self-report measure. European Journal of Psychological Assessment. 21(1), 11–22. Kalkan, N. (2008). Ergenlerde bilişsel yapılar ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin bilişsel davranışçı yaklaşım açısından yorumlanması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. Kaplan, H. I. ve Sadock, B. J. (2004). Klinik psikiyatri (E. Abay, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Tıp. Karacan, E., Şenol, S. ve Şener, Ş. (1996). Çocukluk ve ergenlik çağında sosyal fobi. 3P Dergisi Sosyal Fobi Ek Sayısı,4(1), 28-33. Karakaş, Y. (2008). Lise öğrencilerinin mükemmeliyetçilik düzeyleri ile sosyal kaygı düzeyleri arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla. Karasar, N. (1998). Bilimsel araştırma yöntemi -kavramlar, ilkeler, teknikler. (8. Basım) Ankara: Nobel. Kermen, U., İlçin-Tosun, N. ve Doğan, U. (2016). Yaşam doyumu ve psikolojik iyi oluşun yordayıcısı olarak sosyal kaygı. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 20-29. Kulaksızoğlu, A. (1998). Ergenlik psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi. Kurt, A. (2016). Tüketim toplumunda kusursuzlaş(tır)ma ayinlerinin kurbanı olarak beden. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1301-1319. Leary, M. R. & Kowalski, R. M. (1997). Social anxiety. New York: Guilford Press. La Greca, A. M. & Lopez, N. (1998). Social anxiety among adolescents: Link ages with peerrelations and friendships. Journal of Abnormal Child Psychology, 26(2), 83- 94. Özbay, H. ve Öztürk, E. (1992). Gençlik. İstanbul: İletişim Yayınları. Öz, F. (2010). Sağlık alanında temel kavramlar. Ankara: Mattek Yayınları. Pineles, S. L. and Mineka, S. (2005). Attentional biases to ınternal and external sources of potential threat ın social anxiety. Journal of AbnormalPsychology, 114(2), 314-318. Sungur, M. Z. ve Dilsiz, A. (1995). Sosyal fobi. Anksiyete Monografları Serisi. Sübaşı, G. (2007). Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygıyı yordayıcı bazı değişkenler. Eğitim ve Bilim, 32(144), 3-15. Türe, H. (2009). Celal bayar üniversitesi tıp fakültesi öğrencilerinde sosyal kaygı düzeyini etkileyen faktörler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Manisa. Uğurlu, N. ve Akın, H. (2008). Muğla sağlık yüksekokulu öğrencilerinin beden-benlik algısı ve psikolojik sıkıntı belirtileri ile ilişkisi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokul Dergisi, 11(4), 38-47. Varlık, E. (2006). Üniversite öğrencilerinde ‘Düşünce Davranış Kaynaşması’ ve ‘Düşünce Beden Kaynaşması’ nın yeme tutumları ile ilişkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara. Warren, R., Good, G. & Velten, E. (1984). Measurement of social evaluative anxiety in junior high school students. Adolescence, 19, 643-648. World Health Organization (2014). Growth reference 5-19 years. http://www.who.int/growthref/who2007_bmi_for_age/en/ sayfasından erişilmiştir.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Authors
Hayrunnisa Aslan
0000-0002-0617-2116
Türkiye
Zihni Koç
This is me
0000-0003-2800-5068
Türkiye
Publication Date
December 20, 2018
Submission Date
February 11, 2018
Acceptance Date
August 6, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 4 Number: 3