Research Article
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Cite

Ebeveynlere Yönelik Geliştirilen Siber Zorbalık Farkındalık Eğitiminin Etkisinin İncelenmesi

Year 2021, Volume 7, Issue 3, 406 - 421, 31.12.2021

Abstract

Aileler ve çocukları için büyük bir tehdit unsuru olan siber zorbalığı önleme konusunda ailelerin farkındalık kazanmasını sağlamak amacıyla araştırmacı tarafından “Ebeveynlere Yönelik Siber Zorbalık Farkındalık Eğitimi” içeriği geliştirilmiştir. Bu çalışma hazırlanan eğitimin içeriğinin ebeveynler üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ebeveynlerin siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarındaki değişim ve eğitime ilişkin görüşleri araştırılmıştır. Araştırmaya 72'si kadın 8'i erkek olmak üzere toplam 80 veli katılmıştır. Araştırmada zayıf deneysel modellerden tek grup ön test-son test modeli kullanılmıştır. Keller’ın ARCS Motivasyon Kuramı ve yetişkin eğitim yöntem ve teknikleri göz önünde bulundurularak tasarlanan eğitim “Sanal Dünya& Siber Zorbalık” ve “Ailelere Öneriler” şeklinde iki bölümden oluşmaktadır. Ebeveynlerin eğitim sonunda siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarındaki değişimi belirlemek üzere “Siber Zorbalık Duyarlılık Ölçeği” ve ebeveynlerin katıldıkları eğitime ilişkin görüşlerini belirlemek üzere araştırmacı tarafından hazırlanan “Siber Zorbalık Farkındalık Eğitimi Değerlendirme Anketi” kullanılmıştır. Araştırma bulguları, siber zorbalık farkındalık eğitiminin katılımcılar üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Etki büyüklüğü “büyük” düzeydedir. Eğitim sonunda katılımcıların siber zorbalık düzeylerinde yaş, öğrenim durumu ve cinsiyete göre bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, ebeveynler için hazırlanan siber zorbalık farkındalık eğitim programının farklı yaş grubundaki, farklı öğrenim düzeyine sahip kadın ya da erkek farklı özelliklere sahip ebeveynlere uygulanabileceğinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Siber Zorbalık Farkındalık Eğitimi'nin etkisini belirlemek için ikinci olarak ebeveynlerin eğitime yönelik görüşlerine başvurulmuştur. Eğitim programına katılarak görüş bildiren katılımcıları çoğunluğu, eğitim programının kendileri için çok faydalı olduğunu ve eğitime katılmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek, eğitimlerin tekrarlanması yönünde talepte bulunmuşlardır. Katılımcıların tamamı programı etrafındakilere kesinlikle tavsiye edeceklerini belirtmişlerdir. Ayrıca bazı katılımcılar çocuklarına ve öğretmenlerine bu tür bir eğitim verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bu bulgulardan hareketle programın, katılımcıların siber zorbalık konusunda bilinçlenmesine katkı sağlayarak bu konudaki ihtiyaçlarını karşıladığı söylenebilir.

References

  • Aboujaoude, E., Savage, M. W., Starcevic, V., & Salame, W. O. (2015). Cyberbullying: Review of an old problem gone viral. Journal of adolescent health, 57(1), 10-18.
  • Aizenkot, D., & Kashy-Rosenbaum, G. (2020). The effectiveness of safe surfing, an anti cyberbullying intervention program in reducing online and offline bullying and improving perceived popularity and self-esteem. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 14(3), Article 6. https://doi.org/10.5817/CP2020-3-6.
  • Arıcak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoglu, A., Saribeyoglu, S., Ciplak, S., Yilmaz, N., & Memmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyberpsychology &behavior, 11(3), 253- 261.
  • Ay, F., & Şahan, G. (2015). Aile eğitimi kurslarının yetişkin eğitimi bağlamında etkililiğinin değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 66-86.
  • Belsey, B. (2008). Cyberbullying. 20.07.2019 tarihinde http://www.cyber- bullying.org’ dan alınmıştır.
  • Bradshaw, C. P. (2015). Translating research to practice in bullying prevention. American Psychologist, 70(4),322.
  • Campbell, M. A. (2005). Cyber bullying: An old problem in a new guise?.Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 15(1), 68-76.
  • Cantone, E., Piras, A. P., Vellante, M., Preti, A., Daníelsdóttir, S., D’Aloja, E., ... & Bhugra, D. (2015). Interventions on bullying and cyberbullying in schools: A systematic review. Clinical practice and epidemiology in mental health: CP & EMH, 11(Suppl 1 M4), 58.
  • Cohen, J. (2013). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Routledge.
  • Connolly, P. (2007). Quantitative data analysis in education: A critical introduction using SPSS. Routledge.
  • Cresswell, J.W. (2017). Research Design Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches [Araştırma Deseni Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları]. (Çev. Ed.Demir, S.B.). Ankara: Eğiten Kitap.
  • Erdur-Baker, Ö., & Kavşut, F. (2007). Akran Zorbalığının Yeni Yüzü: Siber Zorbalık. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (27),31-42.
  • Firat, M., Yurdakul, I. K., & Ersoy, A. (2014). Bir eğitim teknolojisi araştırmasına dayalı olarak karma yöntem araştırması deneyimi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 64-85.
  • Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS:(and sex and drugs and rock'n'roll)(2th Edition). Sage.
  • Gaffney, H., Farrington, D., Espelage, D., & Ttofi, M. (2019). Are cyberbullying intervention and prevention programs effective? A systematic and meta-analytical review. Aggression and Violent Behavior, 45,34-153. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.07.002.
  • Garaigordobil, M., & Mart´ınez-Valderrey, V. (2015). Effects of Cyberprogram 2.0 on ‘face-to-face’bullying, cyberbullying, and empathy. Psicothema, 27(1), 45–51.
  • Gökkaya, Z. (2014). Yetişkin Eğitiminde Yeni Bir Yaklaşım: Oyunlaştırma. HAYEF: Journal Education, 11(1), 1-84.
  • Heyeres, M., Carter, M. A., Lui, S. M., Low-Lim, Ä., Teo, S., & Tsey, K. (2020). Cyberbullying prevention and treatment interventions targeting young people: an umbrella review. Pastoral Care in Education, 1-27.
  • Hutson, E., Kelly, S., & Militello, L. K. (2018). Systematic review of cyberbullying interventions for youth and parents with implications for evidence-based practice. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 15(1),72–79.
  • Jiménez-Barbero, J. A., Ruiz-Hernández, J. A., Llor-Zaragoza, L., Pérez-García, M., & Llor-Esteban,B.(2016).Effectiveness of anti-bullying school programs: A meta-analysis. Children and Youth Services Review, 61,165-175.
  • Karagöz, Y. (2017). Spss ve Amos Uygulamalı Nitel-Nicel-Karma Bilimsel AraştırmaYöntemleri ve Yayın Etiği. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Kavuk, M. (2016). Ortaokul ve liselerin siber zorbalık farkındalık profillerinin oluşturulması ve okul paydaşlarına yönelik siber zorbalık farkındalık eğitimi etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayınlanmamış doktora tezi).Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Keller, J. M. (2009). Motivational design for learning and performance: The ARCS model approach.Springer Science & Business Media.
  • Kocaşahan, N. (2012). Lise ve üniversite öğrencilerinde akran zorbalığı ve sanal zorbalık (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
  • Korkmaz, K. (2018). Bilişsel Davranışçı Temelli Siber Zorbalık Önleme Programının Etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Kowalski, R. M., Limber, S. P., & McCord, A. (2019). A developmental approach to cyberbullying:Prevalenceand protective factors., Aggression and Violent Behavior, 45, 20–32. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.02.009.
  • Mason, K.L. (2008). Cyberbullying: A preliminary assessment for school personnel. Psychol.Sch., 45, 323–348.National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. 2016. Preventing Bullying Through Science, Policy, and Practice. Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/23482. https://www.nap.edu/read/23482/chapter/7#229 31.12. 2020 tarihinde indirildi.
  • Nedim-Bal, P.& Kahraman, S., (2015). The effect of cyber bullying sensibility improvement group training program on gifted students. Journal of Gifted Education Research, 3(2),48-57.
  • Olweus, D. (1994). Bullying at school (long-term outcomes for the victims and an effective school-based intervention program). Huesmann L. R. (Ed), Aggressive Behavior Current Perspectives. Boston: Springer.
  • Ortega-Barón, J., Buelga, S., Ayllón, E., Martínez-Ferrer, B., & Cava, M. J. (2019). Effects of intervention program Prev@ cib on traditional bullying and cyberbullying. International journal of environmental research and public health, 16(4), 527.
  • Otaran, N. (Ed.). (2008). Yetişkin Eğitimi Kılavuzu. Ankara: T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
  • Peker, A. (2013). İnsani değerler yönelimli psiko-eğitim programının problemli internet kullanımı ve siber zorbalık üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye.
  • Roberto, A. J., Eden, J., Deiss, D. M., Savage, M. W., & Ramos-Salazar, L. (2017). The short-term effects of a cyberbullying prevention intervention for parents of middle school students. International journal of environmental research and public health,14(9), 1038.
  • Robinson, E. (2012). Parental involvement in preventing and responding to cyberbullying. Australian Institute of Family Studies, 4, Child Family Community Australia (CFCA).
  • Saylor, J.G., Alexander, W.M., & Lewis, A.J. (1981). Curriculum planning for better teaching and learning. New York: Holt, Rinehart and Winston.
  • Serin, H. (2012). Ergenlerde siber zorbalık/siber mağduriyet yaşantıları ve bu davranışlara ilişkin öğretmen ve eğitim yöneticilerinin görüşleri (Yayınlanmamış Doktora Tezi).İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Schultze-Krumbholz, A., Jäkel, A., Schultze, M., & Scheithauer, H. (2012). Emotional and behavioural problems in the context of cyberbullying: A longitudinal study among German adolescents. Emotional and Behavioural Difficulties, 17(3-4), 329-345.
  • Shariff, S. (2008). Cyber-Bullying, İssues And Solutions For The School, The Classroom and The Home.Routledge.
  • StopBullying (n.d.). StopBullying. 01.06.2019 tarihinde https://www.stopbullying.gov/about-us/index.html’ dan erişildi.
  • Şeker, H.(Ed.).(2014). Eğitimde Program Geliştirme: Kavramlar Yaklaşımlar. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Tanrıkulu, T. (2013). Siber zorbalıkla ilgili değişkenlerin incelenmesi ve gerçeklik terapisi yönelimli bir müdahale programının siber zorbaca davranışlar üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  • Tanrıkulu, T., Kınay, H., & Arıcak, O. T. (2013). Siber zorbalığa ilişkin duyarlılık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 38-47.
  • Tanrikulu, I. (2017). Cyberbullying prevention and intervention programs in schools: A systematic review. School Psychology International, 39(1), 74–91. https://doi.org/10.1177/0143034317745721.gaff.
  • Ttofi, M., & Farrington, D. (2011). Effectiveness of school-based programs to reduce bullying: A systematic and meta-analytic review. Journal of Experimental Criminology, 7(1),27–56.
  • Topcu-Uzer, Ç., & Tanrıkulu, İ. (2017). Siber zorbalığı önleme ve müdahale programları: ulusal bir alanyazın taraması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 1-17.
  • Varış, F. (1978). Eğitimde Program Geliştirme Teori ve Teknikler. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  • Zych, I., Ortega-Ruiz, R., & Del Rey, R. (2015). Systematic review of theoretical studies on bullying and cyberbullying: Facts, knowledge, prevention, and intervention. Aggression and Violent Behavior, 23, 1–21.https://doi.org/10.1016/j.avb.2015.10.001.
  • Zych, I., Farrington, D., & Ttofi, M. M. (2019). Bullying and cyberbullying: Protective factors and effective interventions. Aggression and Violent Behavior, 45, 4–19. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.06.008.
  • Wang J, Iannotti R.J, Nansel T.R. (2009). School bullying among adolescents in the United States: physical, verbal, relational, and cyber, Journal of Adolescent Health, 45(4),368-5.
  • Willard, N. E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats: Responding to the challenge of online social aggression, threats, and distress. Research press.
  • Williford, A., Elledge, L. C., Boulton, A. J., DePaolis, K. J., Little, T. D., & Salmivalli, C. (2013). Effects of the KiVa Antibullying Program on Cyberbullying and Cybervictimization Frequency Among Finnish Youth. Journal of Clinical Child &Adolescent Psychology, 42(6), 820–833.https://doi.org/10.1080/15374416.2013.787623.
  • Wölfer, R., Schultze-Krumbholz, A., Zagorscak, P., Jäkel, A., Göbel, K., & Scheithauer, H. (2014).Prevention 2.0: Targeting cyberbullying@ school. Prevention Science, 15(6), 879-887. http://anaokulu.cu.edu.tr/__/file/OBADER_2013.pdf 04.01.2021 tarihinde indirildi.

Investigation of the Effect of Cyber Bullying Awareness Training for Parents

Year 2021, Volume 7, Issue 3, 406 - 421, 31.12.2021

Abstract

The content of “Cyberbullying Awareness Training for Parents” was developed by the researcher in order to raise awareness of the families about the prevention of cyberbullying, which is a major threat to families and their children. This study aims to examine the effects of the content of prepared education on parents. In the study, the change in the awareness of parents towards cyberbullying and their opinions on training was investigated. A total of 80 parents, 72 femal, and 8 male, participated in the study. In the study, a single group pre-test-post-test model among weak experimental models was used. Designed with Keller's ARCS motivation theory and adult education methods and techniques in mind, the training consists of two parts: “virtual world & cyberbullying” and “recommendations to families”. The "Cyber Bullying Sensitivity Scale" was used to determine the change in the parents 'sensitivity towards cyberbullying at the end of the training, and the "Cyber Bullying Awareness Training Evaluation Questionnaire" was prepared by the researcher to determine the parents' opinion on the education they attended. Research findings show that cyberbullying awareness training is effective on the participants. The effect size is at the "big" level. At the end of the training, it was determined that there was no difference in the cyberbullying levels of the participants according to age, education level, and gender. These findings can be considered as an indication that the cyberbullying awareness training program prepared for parents can be applied to parents of different age groups and different education levels, male or female, with different characteristics. In order to determine the effect of Cyber Bullying Awareness Training, parents' opinions on education were consulted second. Many of the participants who gave their opinions by participating in the training program stated that the training program was very beneficial for them and they were pleased to participate in the training and requested the repetition of the training. Based on these findings, it can be said that the program met the participants' needs on this issue by contributing to the awareness of the participants about cyberbullying at the end of the training.

References

  • Aboujaoude, E., Savage, M. W., Starcevic, V., & Salame, W. O. (2015). Cyberbullying: Review of an old problem gone viral. Journal of adolescent health, 57(1), 10-18.
  • Aizenkot, D., & Kashy-Rosenbaum, G. (2020). The effectiveness of safe surfing, an anti cyberbullying intervention program in reducing online and offline bullying and improving perceived popularity and self-esteem. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 14(3), Article 6. https://doi.org/10.5817/CP2020-3-6.
  • Arıcak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoglu, A., Saribeyoglu, S., Ciplak, S., Yilmaz, N., & Memmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyberpsychology &behavior, 11(3), 253- 261.
  • Ay, F., & Şahan, G. (2015). Aile eğitimi kurslarının yetişkin eğitimi bağlamında etkililiğinin değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 66-86.
  • Belsey, B. (2008). Cyberbullying. 20.07.2019 tarihinde http://www.cyber- bullying.org’ dan alınmıştır.
  • Bradshaw, C. P. (2015). Translating research to practice in bullying prevention. American Psychologist, 70(4),322.
  • Campbell, M. A. (2005). Cyber bullying: An old problem in a new guise?.Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 15(1), 68-76.
  • Cantone, E., Piras, A. P., Vellante, M., Preti, A., Daníelsdóttir, S., D’Aloja, E., ... & Bhugra, D. (2015). Interventions on bullying and cyberbullying in schools: A systematic review. Clinical practice and epidemiology in mental health: CP & EMH, 11(Suppl 1 M4), 58.
  • Cohen, J. (2013). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. Routledge.
  • Connolly, P. (2007). Quantitative data analysis in education: A critical introduction using SPSS. Routledge.
  • Cresswell, J.W. (2017). Research Design Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches [Araştırma Deseni Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları]. (Çev. Ed.Demir, S.B.). Ankara: Eğiten Kitap.
  • Erdur-Baker, Ö., & Kavşut, F. (2007). Akran Zorbalığının Yeni Yüzü: Siber Zorbalık. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (27),31-42.
  • Firat, M., Yurdakul, I. K., & Ersoy, A. (2014). Bir eğitim teknolojisi araştırmasına dayalı olarak karma yöntem araştırması deneyimi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 64-85.
  • Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS:(and sex and drugs and rock'n'roll)(2th Edition). Sage.
  • Gaffney, H., Farrington, D., Espelage, D., & Ttofi, M. (2019). Are cyberbullying intervention and prevention programs effective? A systematic and meta-analytical review. Aggression and Violent Behavior, 45,34-153. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.07.002.
  • Garaigordobil, M., & Mart´ınez-Valderrey, V. (2015). Effects of Cyberprogram 2.0 on ‘face-to-face’bullying, cyberbullying, and empathy. Psicothema, 27(1), 45–51.
  • Gökkaya, Z. (2014). Yetişkin Eğitiminde Yeni Bir Yaklaşım: Oyunlaştırma. HAYEF: Journal Education, 11(1), 1-84.
  • Heyeres, M., Carter, M. A., Lui, S. M., Low-Lim, Ä., Teo, S., & Tsey, K. (2020). Cyberbullying prevention and treatment interventions targeting young people: an umbrella review. Pastoral Care in Education, 1-27.
  • Hutson, E., Kelly, S., & Militello, L. K. (2018). Systematic review of cyberbullying interventions for youth and parents with implications for evidence-based practice. Worldviews on Evidence-Based Nursing, 15(1),72–79.
  • Jiménez-Barbero, J. A., Ruiz-Hernández, J. A., Llor-Zaragoza, L., Pérez-García, M., & Llor-Esteban,B.(2016).Effectiveness of anti-bullying school programs: A meta-analysis. Children and Youth Services Review, 61,165-175.
  • Karagöz, Y. (2017). Spss ve Amos Uygulamalı Nitel-Nicel-Karma Bilimsel AraştırmaYöntemleri ve Yayın Etiği. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Kavuk, M. (2016). Ortaokul ve liselerin siber zorbalık farkındalık profillerinin oluşturulması ve okul paydaşlarına yönelik siber zorbalık farkındalık eğitimi etkililiğinin değerlendirilmesi (Yayınlanmamış doktora tezi).Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Keller, J. M. (2009). Motivational design for learning and performance: The ARCS model approach.Springer Science & Business Media.
  • Kocaşahan, N. (2012). Lise ve üniversite öğrencilerinde akran zorbalığı ve sanal zorbalık (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
  • Korkmaz, K. (2018). Bilişsel Davranışçı Temelli Siber Zorbalık Önleme Programının Etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Kowalski, R. M., Limber, S. P., & McCord, A. (2019). A developmental approach to cyberbullying:Prevalenceand protective factors., Aggression and Violent Behavior, 45, 20–32. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.02.009.
  • Mason, K.L. (2008). Cyberbullying: A preliminary assessment for school personnel. Psychol.Sch., 45, 323–348.National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. 2016. Preventing Bullying Through Science, Policy, and Practice. Washington, DC: The National Academies Press. doi:10.17226/23482. https://www.nap.edu/read/23482/chapter/7#229 31.12. 2020 tarihinde indirildi.
  • Nedim-Bal, P.& Kahraman, S., (2015). The effect of cyber bullying sensibility improvement group training program on gifted students. Journal of Gifted Education Research, 3(2),48-57.
  • Olweus, D. (1994). Bullying at school (long-term outcomes for the victims and an effective school-based intervention program). Huesmann L. R. (Ed), Aggressive Behavior Current Perspectives. Boston: Springer.
  • Ortega-Barón, J., Buelga, S., Ayllón, E., Martínez-Ferrer, B., & Cava, M. J. (2019). Effects of intervention program Prev@ cib on traditional bullying and cyberbullying. International journal of environmental research and public health, 16(4), 527.
  • Otaran, N. (Ed.). (2008). Yetişkin Eğitimi Kılavuzu. Ankara: T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
  • Peker, A. (2013). İnsani değerler yönelimli psiko-eğitim programının problemli internet kullanımı ve siber zorbalık üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye.
  • Roberto, A. J., Eden, J., Deiss, D. M., Savage, M. W., & Ramos-Salazar, L. (2017). The short-term effects of a cyberbullying prevention intervention for parents of middle school students. International journal of environmental research and public health,14(9), 1038.
  • Robinson, E. (2012). Parental involvement in preventing and responding to cyberbullying. Australian Institute of Family Studies, 4, Child Family Community Australia (CFCA).
  • Saylor, J.G., Alexander, W.M., & Lewis, A.J. (1981). Curriculum planning for better teaching and learning. New York: Holt, Rinehart and Winston.
  • Serin, H. (2012). Ergenlerde siber zorbalık/siber mağduriyet yaşantıları ve bu davranışlara ilişkin öğretmen ve eğitim yöneticilerinin görüşleri (Yayınlanmamış Doktora Tezi).İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Schultze-Krumbholz, A., Jäkel, A., Schultze, M., & Scheithauer, H. (2012). Emotional and behavioural problems in the context of cyberbullying: A longitudinal study among German adolescents. Emotional and Behavioural Difficulties, 17(3-4), 329-345.
  • Shariff, S. (2008). Cyber-Bullying, İssues And Solutions For The School, The Classroom and The Home.Routledge.
  • StopBullying (n.d.). StopBullying. 01.06.2019 tarihinde https://www.stopbullying.gov/about-us/index.html’ dan erişildi.
  • Şeker, H.(Ed.).(2014). Eğitimde Program Geliştirme: Kavramlar Yaklaşımlar. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Tanrıkulu, T. (2013). Siber zorbalıkla ilgili değişkenlerin incelenmesi ve gerçeklik terapisi yönelimli bir müdahale programının siber zorbaca davranışlar üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
  • Tanrıkulu, T., Kınay, H., & Arıcak, O. T. (2013). Siber zorbalığa ilişkin duyarlılık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 38-47.
  • Tanrikulu, I. (2017). Cyberbullying prevention and intervention programs in schools: A systematic review. School Psychology International, 39(1), 74–91. https://doi.org/10.1177/0143034317745721.gaff.
  • Ttofi, M., & Farrington, D. (2011). Effectiveness of school-based programs to reduce bullying: A systematic and meta-analytic review. Journal of Experimental Criminology, 7(1),27–56.
  • Topcu-Uzer, Ç., & Tanrıkulu, İ. (2017). Siber zorbalığı önleme ve müdahale programları: ulusal bir alanyazın taraması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 1-17.
  • Varış, F. (1978). Eğitimde Program Geliştirme Teori ve Teknikler. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  • Zych, I., Ortega-Ruiz, R., & Del Rey, R. (2015). Systematic review of theoretical studies on bullying and cyberbullying: Facts, knowledge, prevention, and intervention. Aggression and Violent Behavior, 23, 1–21.https://doi.org/10.1016/j.avb.2015.10.001.
  • Zych, I., Farrington, D., & Ttofi, M. M. (2019). Bullying and cyberbullying: Protective factors and effective interventions. Aggression and Violent Behavior, 45, 4–19. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.06.008.
  • Wang J, Iannotti R.J, Nansel T.R. (2009). School bullying among adolescents in the United States: physical, verbal, relational, and cyber, Journal of Adolescent Health, 45(4),368-5.
  • Willard, N. E. (2007). Cyberbullying and cyberthreats: Responding to the challenge of online social aggression, threats, and distress. Research press.
  • Williford, A., Elledge, L. C., Boulton, A. J., DePaolis, K. J., Little, T. D., & Salmivalli, C. (2013). Effects of the KiVa Antibullying Program on Cyberbullying and Cybervictimization Frequency Among Finnish Youth. Journal of Clinical Child &Adolescent Psychology, 42(6), 820–833.https://doi.org/10.1080/15374416.2013.787623.
  • Wölfer, R., Schultze-Krumbholz, A., Zagorscak, P., Jäkel, A., Göbel, K., & Scheithauer, H. (2014).Prevention 2.0: Targeting cyberbullying@ school. Prevention Science, 15(6), 879-887. http://anaokulu.cu.edu.tr/__/file/OBADER_2013.pdf 04.01.2021 tarihinde indirildi.

Details

Primary Language English
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Article
Authors

Emel DUMAN This is me
ULUDAG UNIVERSITY
0000-0001-5939-3476
Türkiye


Nuray YILMAZ This is me
BURSA ULUDAG UNIVERSITY
0000-0001-8368-4556
Türkiye

Publication Date December 31, 2021
Published in Issue Year 2021, Volume 7, Issue 3

Cite

APA Duman, E. & Yılmaz, N. (2021). Investigation of the Effect of Cyber Bullying Awareness Training for Parents . Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi , 7 (3) , 406-421 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ekuad/issue/67798/1051938