Araştırma Makalesi

Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması

Cilt: 15 Sayı: 2 30 Mayıs 2025
PDF İndir
TR EN

Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, bireylerin çevresel tutumlarının makine öğrenmesi (MÖ) yöntemleriyle tahmin edilmesine yönelik veri odaklı bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, çevresel farkındalık düzeylerinin sınıflandırılmasına yönelik beş farklı MÖ algoritmasının (Destek Vektör Makineleri, Gradyan Artırma (GA), Çok Katmanlı Algılayıcı, Kuadratik Diskriminant Analizi ve Torbalama) performansı karşılaştırılmıştır. Model oluşturma sürecinde, veri setindeki değişkenlerin sınıflandırma başarısına etkisini belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Ki-Kare Bağımsızlık Testi gibi istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. Deneysel sonuçlar, ANOVA ve Ki-Kare tabanlı özellik seçimi süreçlerinin model başarımını artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Özellikle GA algoritması, doğruluk, kesinlik ve F1 skoru bakımından diğer yöntemlere kıyasla üstün performans sergilemiştir. Elde edilen bulgular, MÖ algoritmalarının çevresel tutumların modellenmesi ve tahmin edilmesinde güçlü bir analitik çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, çevresel farkındalık düzeylerinin veri odaklı yöntemlerle değerlendirilmesinin, sürdürülebilir çevre politikalarının geliştirilmesine ve bireylerin çevre bilincinin artırılmasına katkı sağlayacağını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] R. L. Singh and P. K. Singh, "Global Environmental Problems," in Principles and Applications of Environmental Biotechnology for a Sustainable Future, R. Singh, Ed., Applied Environmental Science and Engineering for a Sustainable Future. Singapore: Springer, 2017, pp. 23-45.
  2. [2] J. E. Hardoy, D. Mitlin, and D. Satterthwaite, “Environmental Problems in Third World Cities”. London: Taylor & Francis, 2024.
  3. [3] N. Koklu and S. A. Sulak, "Classification of Environmental Attitudes with Artificial Intelligence Algorithms," Intelligent Methods in Engineering Sciences, vol. 3, no. 2, pp. 54-62, 2024.
  4. [4] S. Çelik, "The effects of climate change on human behaviors," Environment, Climate, Plant and Vegetation Growth, pp. 577-589, 2020.
  5. [5] M. Ahmadi and M. B. Tahoori, "Dynamic reconfigurable IoT security: Challenges and opportunities," Proc. IEEE, vol. 106, no. 1, pp. 72-86, 2018.
  6. [6] X. Guo, K. Huang, and J. Lach, "Energy-adaptive cryptographic solutions for energy-harvesting IoT devices," IEEE Trans. Circuits Syst. I: Regular Papers, vol. 63, no. 5, pp. 629-638, 2016.
  7. [7] L. F. Beiser-McGrath and R. A. Huber, "Assessing the relative importance of psychological and demographic factors for predicting climate and environmental attitudes," Climatic Change, vol. 149, pp. 335-347, 2018.
  8. [8] A. Değirmenci, "Comparison of K-Nearest Neighbors, Decision Tree and Support Vector Machines Methods in Predicting Environmental Attitudes," Emerging Trends in Electrical and Electronics Engineering, vol. 4, 2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2025

Kabul Tarihi

27 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uzun Arslan, R., Şenyer Yapıcı, İ., & Alkan, F. (2025). Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması. EMO Bilimsel Dergi, 15(2), 61-69. https://izlik.org/JA58RB64DN
AMA
1.Uzun Arslan R, Şenyer Yapıcı İ, Alkan F. Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması. EMO Bilimsel Dergi. 2025;15(2):61-69. https://izlik.org/JA58RB64DN
Chicago
Uzun Arslan, Rukiye, İrem Şenyer Yapıcı, ve Fuat Alkan. 2025. “Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması”. EMO Bilimsel Dergi 15 (2): 61-69. https://izlik.org/JA58RB64DN.
EndNote
Uzun Arslan R, Şenyer Yapıcı İ, Alkan F (01 Mayıs 2025) Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması. EMO Bilimsel Dergi 15 2 61–69.
IEEE
[1]R. Uzun Arslan, İ. Şenyer Yapıcı, ve F. Alkan, “Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması”, EMO Bilimsel Dergi, c. 15, sy 2, ss. 61–69, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58RB64DN
ISNAD
Uzun Arslan, Rukiye - Şenyer Yapıcı, İrem - Alkan, Fuat. “Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması”. EMO Bilimsel Dergi 15/2 (01 Mayıs 2025): 61-69. https://izlik.org/JA58RB64DN.
JAMA
1.Uzun Arslan R, Şenyer Yapıcı İ, Alkan F. Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması. EMO Bilimsel Dergi. 2025;15:61–69.
MLA
Uzun Arslan, Rukiye, vd. “Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması”. EMO Bilimsel Dergi, c. 15, sy 2, Mayıs 2025, ss. 61-69, https://izlik.org/JA58RB64DN.
Vancouver
1.Rukiye Uzun Arslan, İrem Şenyer Yapıcı, Fuat Alkan. Bireylerin Çevresel Tutumlarını Tahminde Makine Öğrenmesi: ANOVA ve Ki-Kare Temelli Özellik Seçimi ile Algoritma Performanslarının Karşılaştırılması. EMO Bilimsel Dergi [Internet]. 01 Mayıs 2025;15(2):61-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58RB64DN

EMO BİLİMSEL DERGİ
Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal, Kontrol Mühendisliği Bilimsel Hakemli Dergisi
TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI 
IHLAMUR SOKAK NO:10 KIZILAY/ANKARA
TEL: +90 (312) 425 32 72 (PBX) - FAKS: +90 (312) 417 38 18
bilimseldergi@emo.org.tr