Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası
Öz
Yapay zekânın sağlık hizmetlerinin şeklini değiştirmeye başlamasıyla beraber gündeme gelen ve klinik araştırmalarda geliştirilen uygulamaların hayata geçirilmesinin önünde duran çeşitli zorluklar vardır. Bu zorluklar; veri seti hazırlamaktan önişleme tekniklerine, model eğitiminden modelin çıktılarının yorumlanmasına kadar model geliştirme sürecinin neredeyse her fazında problem yaratmakta hatta hatalı ve yanlı modellerin geliştirilmesine sebep olmaktadır. Bu çalışmada, yapay zekânın potansiyelinin ortaya koyulmasını engelleyen zorlukların, yapay zekâ uzmanları ve sağlık çalışanları arasındaki iş birliği ile yani veri ve deneyimin birleştirilmesiyle mümkün olacağını vurgulayan bir yol haritası sunulmuştur. Bu yol haritasındaki her adımda karşılaşılan zorluklar ve önerilen çözümler, çeşitli sağlık uygulamaları ile örneklendirilmiştir. Bu yol haritasının, uygulayıcılara farklı bakış açıları sunması, geliştirilecek modellerin performansını iyileştirmesi ve gerçek dünya uygulamalarının artışında rol oynaması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Salazar-Reyna, R., Gonzalez-Aleu, F., Granda-Gutierrez, E. M., Diaz-Ramirez, J., Garza-Reyes, J. A., Kumar, A. (2020). A systematic literature review of data science, data analytics and machine learning applied to healthcare engineering systems. Management Decision, 25, 1-20.
- Abedjan, Z., Boujemaa, N., Campbell, S., Casla, P., Chatterjea, S., Consoli, S., Costa-Soria, C., Czech, P., Despenic, M., Garattini, C. (2019). Data Science in Healthcare: Benefits, Challenges and Opportunities. In: Consoli S., Reforgiato Recupero D., Petković M. Data Science for Healthcare. Springer, 3-38.
- Noorbakhsh-Sabet, N., Zand, R., Zhang, Y., Abedi, V. (2019). Artificial intelligence transforms the future of health care. The American journal of medicine, 132(7), 795-801.
- Wilkinson, M. D., Dumontier, M., Aalbersberg, I. J., Appleton, G., Axton, M., Baak, A., Blomberg, N., Boiten, J.W., Santos, L.B., Bourne, P. E. (2016). The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship. Scientific data, 3(1), 1-9.
- Ghassemi, M., Naumann, T., Schulam, P., Beam, A. L., Chen, I. Y., Ranganath, R. (2019). Practical guidance on artificial intelligence for health-care data. The Lancet Digital Health, 1(4), e157-e159.
- Maddox, T. M., Rumsfeld, J. S., Payne, P. R. (2019). Questions for artificial intelligence in health care. Jama, 321(1), 31-32.
- Menze, B. H., Jakab, A., Bauer, S., Kalpathy-Cramer, J., Farahani, K., Kirby, Burren, Y., Porz, N., Slotboom, J., Wiest, R., Lanczi, L. (2014). The multimodal brain tumor image segmentation benchmark (BRATS). IEEE transactions on medical imaging, 34(10), 1993-2024.
- Parikh, R. B., Teeple, S., Navathe, A. S. (2019). Addressing bias in artificial intelligence in health care. Jama, 322(24), 2377-2378.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
1 Temmuz 2021
Kabul Tarihi
23 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 22
APA
Aşan, A., & Sinanç Terzi, D. (2021). Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası. EMO Bilimsel Dergi, 11(22), 7-14. https://izlik.org/JA74EZ62AZ
AMA
1.Aşan A, Sinanç Terzi D. Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası. EMO Bilimsel Dergi. 2021;11(22):7-14. https://izlik.org/JA74EZ62AZ
Chicago
Aşan, Alican, ve Duygu Sinanç Terzi. 2021. “Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası”. EMO Bilimsel Dergi 11 (22): 7-14. https://izlik.org/JA74EZ62AZ.
EndNote
Aşan A, Sinanç Terzi D (01 Aralık 2021) Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası. EMO Bilimsel Dergi 11 22 7–14.
IEEE
[1]A. Aşan ve D. Sinanç Terzi, “Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası”, EMO Bilimsel Dergi, c. 11, sy 22, ss. 7–14, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74EZ62AZ
ISNAD
Aşan, Alican - Sinanç Terzi, Duygu. “Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası”. EMO Bilimsel Dergi 11/22 (01 Aralık 2021): 7-14. https://izlik.org/JA74EZ62AZ.
JAMA
1.Aşan A, Sinanç Terzi D. Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası. EMO Bilimsel Dergi. 2021;11:7–14.
MLA
Aşan, Alican, ve Duygu Sinanç Terzi. “Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası”. EMO Bilimsel Dergi, c. 11, sy 22, Aralık 2021, ss. 7-14, https://izlik.org/JA74EZ62AZ.
Vancouver
1.Alican Aşan, Duygu Sinanç Terzi. Klinik Araştırmalarda Geliştirilen Yapay Zekâ Modelleri için Yol Haritası. EMO Bilimsel Dergi [Internet]. 01 Aralık 2021;11(22):7-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74EZ62AZ