Domateste zararlı Trialeurodes vaporariorum (Westw.) (Hemiptera: Aleyrodidae)'a karşı hümik maddelerle karıştırılarak uygulanan bazı insektisitlerin biyolojik etkinliği ve parçalanma sürecindeki değişimler

Abstract

Keywords

• -

Changes on biological effect and degration duration of some insecticides mixed with humic matter used against Trialeurodes vaporariorum (Westw.) (Hemiptera: Aleyrodidae)] on tomato

Öz

Örtüaltı domates yetiştiriciliğinde önemli ekonomik kayıplara neden olan Sera beyazsineği [Trialeurodes vaporariorum (Westw.) (Hemiptera: Aleyrodidae)] ile mücadelede uygulama kolaylığı ve etkinliği nedeniyle üreticiler genelde kimyasal savaşı, verimi arttırmak amacıyla ise sıkça uyguladıkları hümik maddeler (HM)’ile pestisitleri beraber kullanmayı tercih etmektedirler. Ancak, HM’in pestisit performansına ve pestisitin parçalanma sürecine etki edebileceğine dair bazı çalışmalara rastlanmıştır. Bu nedenle, 2009-2011 yılları arasında yürütülen bu çalışma kapsamında, Sera beyazsineği’ne karşı tavsiye edilen ve yoğun kullanılan insektisitlerden bazılarının HM ile karışım halinde, hem yapraktan hem de topraktan uygulanması durumunda, insektisitlerin zararlı üzerindeki etkisi ile etki süresi ve yapraklardaki kalıntılarının parçalanma süresindeki değişimleri araştırılmıştır. Hem yapraktan hem de topraktan uygulanan HM’in tek başlarına Sera beyazsineği’ne etkili olmadıkları, ancak fülvik asit (FA) ile karışım halinde uygulanan imidacloprid ve pymetrozinenin performansının arttığı görülmüştür. HM ve ilaç karışımlarının ilaçlama aletinin tankındaki parçalanma süreci incelendiğinde önemli bir değişim tespit edilmemiştir. Yapraktan tek başına uygulanan imidaclopridin kalıntıları, her iki HM ile karışım halinde uygulanmasına göre daha yüksek olmuş ve HM’in söz konusu aktif maddenin parçalanma sürecini hızlandırdığı görülmüştür. Imidaclopridin fülvik asit (FA) ile karışım halinde topraktan uygulanması durumunda ise, aktif maddenin bitki tarafından alınımı hızlanmış ve parçalanma süreci yavaşlayarak uzamıştır. Imidaclopridin hümik asit (HA) ile karışım halinde topraktan uygulanması durumunda, aktif maddenin yapraklara taşınmasında gecikme ve dolayısıyla parçalanma sürecinde de hızlanma görülmüştür. Sonuç olarak, HM ile karışım halinde uygulanan pestisitlerin hem hedef organizmaya etkisinde, hem de bitkilerdeki kalıntılarının parçalanma sürecinde değişime neden olabileceği, bunun HM içeriğine ve pestisitin kimyasal özelliğine göre farklılık gösterebileceği tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Hümik maddeler, Sera beyazsineği, biyolojik etkinlik, kalıntı, parçalanma süreci