Research Article

Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model

Volume: 10 Number: 4 December 31, 2025
TR EN

Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model

Abstract

Bu çalışma, kompleksite iktisadının özellikle makro iktisat alanına sunduğu temel argümanlar doğrultusunda geliştirilen temel bir ajan bazlı makroekonomik model sunmayı amaçlamaktadır. Yerleşik makroekonomik modellerin temsili ajanlar, rasyonel beklentiler ve denge varsayımları üzerine kurulu yapısına karşılık, çalışmada mikro düzeyde heterojen özelliklere sahip ve sınırlı rasyonellikle hareket eden ajanların doğrudan etkileşimleri sonucu ortaya çıkan makroekonomik dinamikler ön plana çıkarılmaktadır. Modelde yer alan ekonomik birimler, sınırlı bilgiye dayalı olarak çevresel koşullarını değerlendirmekte ve sezgisel davranış kuralları çerçevesinde kararlarını şekillendirmektedir. Bu çerçevede piyasalar, önceden tanımlanmış bir denge durumuna ulaşma zorunluluğu olmaksızın, ajanlar arası kompleks etkileşimlerin sonucu olarak kendiliğinden örgütlenen ve evrimsel olarak gelişen yapılar olarak ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular, klasik denge temelli yaklaşımların ötesine geçilerek ekonomik sistemin daha gerçekçi, dinamik ve kapsayıcı bir biçimde kavramaya olanak tanıyan bir çerçevenin mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, kompleksite iktisadının, özellikle kriz, belirsizlik dönemleri gibi düzensizlik içeren ve durağan olmayan süreçlerin analizinde daha işlevsel olabileceğini göstermektedir.

Keywords

References

  1. Arthur, W.B. (2015). Complexity and the economy (1. ed.). Oxford University Press.
  2. Arthur, W.B., Steven, N.D. and David, A.L. (1997). Process and emergence in the economy. The Economy as an Evolving Complex System II, 1997, 1-14. Retrieved from https://faculty.sites.iastate.edu/
  3. Arthur, W.B. (2021). Foundations of complexity economics. Nature Reviews Physics 3(2), 136-45. https://doi:10.1038/s42254-020-00273-3.
  4. Axtell, R.L. (2007). What economic agents do: How cognition and interaction lead to emergence and complexity, The Review of Austrian Economics, 20(2-3),105-122. https://doi.org/10.1007/s11138-007-0021-5
  5. Blanchard, O. (2018). On the future of macroeconomic models. Oxford Review of Economic Policy, 34(1-2), 43-54. https://doi.org/10.1093/oxrep/grx045
  6. Caballero, R.J. (2010). Macroeconomics after the crisis: Time to deal with the pretense-of-knowledge syndrome. Journal of Economic Perspectives 24(4), 85-102. doi:10.1257/jep.24.4.85.
  7. Caiani, A., Godin, A., Caverzasi, E., Gallegati, M., Kinsella, S. and Stiglitz. J.E. (2016). Agent based-stock flow consistent macroeconomics: Towards a benchmark model. Journal of Economic Dynamics and Control, 69, 375-408. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2016.06.001
  8. Caiani, A., Russo, A. and Gallegati. M. (2019). Does inequality hamper innovation and growth? An AB-SFC analysis. Journal of Evolutionary Economics 29(1), 177-228. https://doi.org/10.1007/s00191-018-0554-8

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Economic Models and Forecasting, Macroeconomic Theory, Theory of Economy

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

September 3, 2025

Acceptance Date

November 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 4

APA
Başaran, İ., & Eren, E. (2025). Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(4), 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353
AMA
1.Başaran İ, Eren E. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 2025;10(4):1782-1807. doi:10.30784/epfad.1777353
Chicago
Başaran, İbrahim, and Ercan Eren. 2025. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 (4): 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353.
EndNote
Başaran İ, Eren E (December 1, 2025) Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 4 1782–1807.
IEEE
[1]İ. Başaran and E. Eren, “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”, EPF Journal, vol. 10, no. 4, pp. 1782–1807, Dec. 2025, doi: 10.30784/epfad.1777353.
ISNAD
Başaran, İbrahim - Eren, Ercan. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10/4 (December 1, 2025): 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353.
JAMA
1.Başaran İ, Eren E. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 2025;10:1782–1807.
MLA
Başaran, İbrahim, and Ercan Eren. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika Ve Finans Araştırmaları Dergisi, vol. 10, no. 4, Dec. 2025, pp. 1782-07, doi:10.30784/epfad.1777353.
Vancouver
1.İbrahim Başaran, Ercan Eren. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 2025 Dec. 1;10(4):1782-807. doi:10.30784/epfad.1777353