Araştırma Makalesi

Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model

Cilt: 10 Sayı: 4 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model

Öz

Bu çalışma, kompleksite iktisadının özellikle makro iktisat alanına sunduğu temel argümanlar doğrultusunda geliştirilen temel bir ajan bazlı makroekonomik model sunmayı amaçlamaktadır. Yerleşik makroekonomik modellerin temsili ajanlar, rasyonel beklentiler ve denge varsayımları üzerine kurulu yapısına karşılık, çalışmada mikro düzeyde heterojen özelliklere sahip ve sınırlı rasyonellikle hareket eden ajanların doğrudan etkileşimleri sonucu ortaya çıkan makroekonomik dinamikler ön plana çıkarılmaktadır. Modelde yer alan ekonomik birimler, sınırlı bilgiye dayalı olarak çevresel koşullarını değerlendirmekte ve sezgisel davranış kuralları çerçevesinde kararlarını şekillendirmektedir. Bu çerçevede piyasalar, önceden tanımlanmış bir denge durumuna ulaşma zorunluluğu olmaksızın, ajanlar arası kompleks etkileşimlerin sonucu olarak kendiliğinden örgütlenen ve evrimsel olarak gelişen yapılar olarak ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular, klasik denge temelli yaklaşımların ötesine geçilerek ekonomik sistemin daha gerçekçi, dinamik ve kapsayıcı bir biçimde kavramaya olanak tanıyan bir çerçevenin mümkün olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, kompleksite iktisadının, özellikle kriz, belirsizlik dönemleri gibi düzensizlik içeren ve durağan olmayan süreçlerin analizinde daha işlevsel olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arthur, W.B. (2015). Complexity and the economy (1. ed.). Oxford University Press.
  2. Arthur, W.B., Steven, N.D. and David, A.L. (1997). Process and emergence in the economy. The Economy as an Evolving Complex System II, 1997, 1-14. Retrieved from https://faculty.sites.iastate.edu/
  3. Arthur, W.B. (2021). Foundations of complexity economics. Nature Reviews Physics 3(2), 136-45. https://doi:10.1038/s42254-020-00273-3.
  4. Axtell, R.L. (2007). What economic agents do: How cognition and interaction lead to emergence and complexity, The Review of Austrian Economics, 20(2-3),105-122. https://doi.org/10.1007/s11138-007-0021-5
  5. Blanchard, O. (2018). On the future of macroeconomic models. Oxford Review of Economic Policy, 34(1-2), 43-54. https://doi.org/10.1093/oxrep/grx045
  6. Caballero, R.J. (2010). Macroeconomics after the crisis: Time to deal with the pretense-of-knowledge syndrome. Journal of Economic Perspectives 24(4), 85-102. doi:10.1257/jep.24.4.85.
  7. Caiani, A., Godin, A., Caverzasi, E., Gallegati, M., Kinsella, S. and Stiglitz. J.E. (2016). Agent based-stock flow consistent macroeconomics: Towards a benchmark model. Journal of Economic Dynamics and Control, 69, 375-408. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2016.06.001
  8. Caiani, A., Russo, A. and Gallegati. M. (2019). Does inequality hamper innovation and growth? An AB-SFC analysis. Journal of Evolutionary Economics 29(1), 177-228. https://doi.org/10.1007/s00191-018-0554-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomik Modeller ve Öngörü, Makroekonomik Teori, İktisat Teorisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Eylül 2025

Kabul Tarihi

8 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Başaran, İ., & Eren, E. (2025). Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(4), 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353
AMA
1.Başaran İ, Eren E. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 2025;10(4):1782-1807. doi:10.30784/epfad.1777353
Chicago
Başaran, İbrahim, ve Ercan Eren. 2025. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 (4): 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353.
EndNote
Başaran İ, Eren E (01 Aralık 2025) Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 4 1782–1807.
IEEE
[1]İ. Başaran ve E. Eren, “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”, EPF Journal, c. 10, sy 4, ss. 1782–1807, Ara. 2025, doi: 10.30784/epfad.1777353.
ISNAD
Başaran, İbrahim - Eren, Ercan. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10/4 (01 Aralık 2025): 1782-1807. https://doi.org/10.30784/epfad.1777353.
JAMA
1.Başaran İ, Eren E. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 2025;10:1782–1807.
MLA
Başaran, İbrahim, ve Ercan Eren. “Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 4, Aralık 2025, ss. 1782-07, doi:10.30784/epfad.1777353.
Vancouver
1.İbrahim Başaran, Ercan Eren. Kompleksite Makro İktisadı: Ajan Bazlı Bir Model. EPF Journal. 01 Aralık 2025;10(4):1782-807. doi:10.30784/epfad.1777353