Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi

Gülden Kaya Uyanık; Neşe Güler; Gülşen Taşdelen Teker; Süleyman Demir

doi:10.21031/epod.291367

Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2010-2015 yılları arasında sosyal bilimler atıf indeksinde (Social Sciences Citation Index- SSCI) taranan bilimsel dergilerde yayımlanmış ölçek geliştirme çalışmalarının, ölçek geliştirme sürecindeki adımları ne derece sağlayabildiklerini incelemektir. Araştırma kapsamında Türkiye’de eğitim alanındaki üç dergide 2010-2015 yılları arasında yayınlanan 57 ölçek geliştirme makalesi, Ölçme ve Değerlendirme alanında dört uzman tarafından araştırmacıların geliştirdiği “Ölçek Geliştirme Makaleleri İnceleme Formu” ile puanlanmıştır. Ölçek Geliştirme Makaleleri İnceleme Formu alan yazında olan genel görüşler dikkate alınarak 19 maddeden oluşan bir form olarak düzenlenmiştir. Analizler çok yüzeyli Rasch modeli (ÇYRM) için FACETS ve frekans analizi için SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yer alan üç yüzeyin (makalelerin belirlenen ölçütleri karşılama düzeyi, değerlendirme formunda kullanılan ölçütler ve puanlayıcılar) ve değerlendirmedeki ölçütlerin puanlama düzeylerine ait bulgular ayrı ayrı elde edilmiştir. Analizler sonucunda, Logit cetvele göre çalışmada esas alınan ölçütleri karşılayabilme düzeyi en yüksek 14 numaralı makalenin ve en düşük 27 numaralı makalenin olduğu gözlenmektedir. Değerlendirme formunda yer alan ölçütler incelendiğinde güçlük düzeyi en yüksek (karşılanması en zor) 16. ölçüt (Ölçüt geçerliği analizi sonucu elde edilen değerler uygundur) iken güçlük düzeyi en düşük (karşılanması en kolay) 3. ölçüt (Ölçeğin amacına uygun bir hedef kitle belirlenmiştir.) olduğu belirlenmiştir. Puanlayıcılara ait ölçümler incelendiğinde ise 4. puanlayıcının en katı (en yüksek pozitif değer), 1. puanlayıcının ise en cömert (en düşük negatif değer) puanlayıcı olduğu gözlenmektedir. Ayrıca incelenen 57 makalenin 27 tanesinde (%47,4) geliştirilen ölçekler makale içeriğinde verilirken 30 makalede (%52,6) bu durum gözlenmemiştir. Geliştirilen ölçeklerin diğer araştırmacılar tarafından kullanıldığında puanlamanın nasıl yapılacağına dair bilginin verilme durumu ise makalelerin %56,1’inde (32 makale) gözlenirken % 43,9’unda (25 makale) puanlama ile ilgili bir bilgiye rastlanmamıştır.

Keywords

Ölçek geliştirme,çok yüzeyli rasch modeli,eğitim bilimleri

References

Acar Güvendir, M. ve Özer Özkan, Y. (2015). Türkiye’deki eğitim alanında yayımlanan bilimsel dergilerde ölçek geliştirme ve uyarlama konulu makalelerin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (52), 23-33.
Anshel, M. H., Weatherby, N. L., Kang M. ve Watson, T. (2009). Rasch Calibration of a Unidimensional Perfectionism Inventory for Sport. Psychology of Sport and Exercise. 10(2009), 210-216.
Baştürk, R. ve Işıkoğlu, N. (2008). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının İşlevsel Kalitelerinin Çok-yüzeyli Rasch Ölçme Modeli ile Analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 8(1), 7-32.
Boztunç Öztürk, N., Eroğlu, G. ve Kelecioğlu, H. (2014). Eğitim alanında yapılan ölçek uyarlama makalelerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 40(178), 123-137.
Brinthaupt, T. M. ve Kang, M. (2012). Many-Faceted Rasch Calibraton: An Example Using the Self-Talk Scale. Assessment. Vol. 21(2), 241-249.
Clark, L. A., & Watson, D. (1995). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. Psychological Assessment, 7, 309-319.
Cohen R.J. & Swerdlik M.E. (2010). Psychological testing and assessment. Boston: McGraw-Hill Companies.
Çüm, S. ve Koç, N. (2013). Türkiye’de psikoloji ve eğitim bilimleri dergilerinde yayımlanan ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarının incelenmesi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 12 (24), 115-135.

DeVellis, R.F. (2003). Scale development: Theory and applications. Newbury Park: Sage Publications, Inc.
Edenborough R. (1999). Using psychometrics: a practical guide to testing and assessment. London: Kogan Page.
Engelhard, G. (1994). Examining rater errors in the assessment of written composition with a many-faceted Rasch model. Journal of Educational Measurement. 31, 2, 93-112.
Erkuş, A. (2007). Ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmalarında karşılaşılan sorunlar. Türk Psikoloji Bülteni, 13 (40), 17-25.
Erkuş, A. (2012). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-1: Temel kavramlar ve işlemler. Ankara: Pegem Akademi.
Güler, N. (2014).Analysis of Open-Ended Statistics Questions with Many Facet Rasch Model. Eurasian Journal of Educational Research. 55, 73-90.
Güler, N. ve Gelbal, S. (2010). A Study Based on Classical Test Theory and Many Facet Rasch Model. Eurasian Journal of Educational Research, 38, 108-125.
Hetherman, S. C. (2004). An application of multi faceted Rasch measurement to monitör effectiveness of the written composition in English in the new york city department of education. Unpublished phd. dissertation. Teacher College, Colombia University, Colombia.
Hinkin, T. R. (1995), A review of scale development practices in the study of organizations, Journal of Management, 21(5), 967-988.
Hinkin, T.R., Tracey, J.B.& Enz, C.A. (1997), “Scale construction: developing reliable and valid measurement instruments”, Journal of Hospitality and Tourism Research, Vol. 21 No. 1, pp. 100‐20.
İlhan, M. (2016). Açık uçlu sorularla yapılan ölçmelerde klasik test kuramı ve çok yüzeyli Rasch modeline göre hesaplanan yetenek kestirimlerinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(2), 346-368. Doi: 10.16986/HUJE.2016015182
Karasar, N. (1998). Araştırmalarda rapor hazırlama yöntemi. Ankara: Pars Matbaacılık Sanayi.
Kim, Y., Park, I. & Kang, M. (2012). Examining Rater Effects of the TGMD-2 on Children with Intellectual Disability. Adapted Physical Activity Quarterly, 29, 346-365.
Lee, M. Peterson, J. J. ve Dixon, A. (2010). Rasch Calibration of Physical Activity Self-Efficacy and Social Support Scale for Persons with Intellectual Disabilities. Research in Developmental Disabilities. 31(2010), 903-913.
Linacre, J.M. (2014). A user's guide to FACETS Rasch-model computer programs. [Available online at: http://www.winsteps.com/a/facets-manual.pdf], Retrieved on July 13, 2015.
Linacre, J. M. (2007). A User’s Guide to FACETS: Rasch Model Computer Programs. Chicago, IL.
Linacre, J. M. (1989). Many-facet Rasch Measurement. Yayınlanmamış doktora tezi. University of Chicago, Chicago, IL.
Lunz, M. E., Wright, B. D. & Linacre, J. M. (1990). Measuring the ımpact of judge severity on examination scores. Applied Measurement in Education. 3, 4, 331-345.
Murphy K.R. & Davidshofer C.O. (2005). Psychological testing: principles and applications. New Jersey: Pearson Education International.
Randall, J. & Engelhard, G. Jr. (2009). Examining teacher grades using Rasch measurement theory. Journal of Educational Measurement, 46, 1, 1-18.Revesz, A. (2012). Working Memory and the Observed Effectiveness of Recasts on Different L2 Outcome Measures. Language Learning, 62, 1, 93-132.
Smith, V. E. & Kulikowich, M. J. (2004). An application of generalizability theory and many facet Rasch measurement using a complex problem-solving skills assessment. Educational and Psychological Measurement, 64, 617-639.
Tavşancıl, E., Güler, G. ve Ayan, C. (2014). 2002-2012 yılları arasında Türkiye’de geliştirilen bazı tutum ölçeği geliştirme çalışmalarının ölçek geliştirme süreci açısından incelenmesi. IV. Ulusal Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Kongresi (Uluslararası Katılımlı) 9-13 Haziran, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Tezbaşaran, Ata. (2008). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Üçüncü baskı, Türk Psikologlar Derneği Yayını, Ankara.
Turner, J. (2003). Examining on art portfolio assessment using a many facet Rasch measurement model. Unpublished phd. dissertation. Boston College, Boston.
Wright, B. D. ve Linacre, J. M. (1992). Combining and splitting categories. Rasch Measurement Transactions, 6(3) 233-235.
Yıldırım, A. ve Simsek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel arastırma yöntemleri. Ankara: SeçkinYayıncılık.

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Gülden Kaya Uyanık
SAKARYA UNIV
Türkiye

Neşe Güler
SAKARYA UNIV

Gülşen Taşdelen Teker
SAKARYA UNIV

Süleyman Demir
SAKARYA UNIV

Publication Date

June 30, 2017

Submission Date

February 11, 2017

Acceptance Date

March 13, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 8 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.21031/epod.291367

IZ

https://izlik.org/JA47RA34AF

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kaya Uyanık, G., Güler, N., Taşdelen Teker, G., & Demir, S. (2017). Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 8(2), 183-199. https://doi.org/10.21031/epod.291367

AMA

1.Kaya Uyanık G, Güler N, Taşdelen Teker G, Demir S. Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi. JMEEP. 2017;8(2):183-199. doi:10.21031/epod.291367

Chicago

Kaya Uyanık, Gülden, Neşe Güler, Gülşen Taşdelen Teker, and Süleyman Demir. 2017. “Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli Ile İncelenmesi”. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology 8 (2): 183-99. https://doi.org/10.21031/epod.291367.

EndNote

Kaya Uyanık G, Güler N, Taşdelen Teker G, Demir S (June 1, 2017) Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology 8 2 183–199.

IEEE

[1]G. Kaya Uyanık, N. Güler, G. Taşdelen Teker, and S. Demir, “Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi”, JMEEP, vol. 8, no. 2, pp. 183–199, June 2017, doi: 10.21031/epod.291367.

ISNAD

Kaya Uyanık, Gülden - Güler, Neşe - Taşdelen Teker, Gülşen - Demir, Süleyman. “Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli Ile İncelenmesi”. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology 8/2 (June 1, 2017): 183-199. https://doi.org/10.21031/epod.291367.

JAMA

1.Kaya Uyanık G, Güler N, Taşdelen Teker G, Demir S. Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi. JMEEP. 2017;8:183–199.

MLA

Kaya Uyanık, Gülden, et al. “Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli Ile İncelenmesi”. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, vol. 8, no. 2, June 2017, pp. 183-99, doi:10.21031/epod.291367.

Vancouver

1.Gülden Kaya Uyanık, Neşe Güler, Gülşen Taşdelen Teker, Süleyman Demir. Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi. JMEEP. 2017 Jun. 1;8(2):183-99. doi:10.21031/epod.291367

Cited By

Türkiye Ölçme Araçları Dizini’nde Yer Alan Açımlayıcı Faktör Analizi Çalışmalarının Paralel Analiz Sonuçları İle Karşılaştırılması

Kuramsal Eğitimbilim

https://doi.org/10.30831/akukeg.453786

A MANY-FACET RASCH MEASUREMENT APPROACH TO ANALYZE THE PREPARED SCIENCE LABORATORY ACTIVITIES BASED ON SCIENCE PROCESS SKILLS AND VIEWS OF PRE-SERVICE SCIENCE TEACHERS

Journal of Baltic Science Education

https://doi.org/10.33225/jbse/24.23.641

Ölçek Geliştirme Süreçlerine İlişkin Bir Derleme Çalışması

Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.48066/kusob.1498085

Spor Bilimleri Alanında Yapılan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Metodolojik Açıdan İncelenmesi

Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.17155/omuspd.1551245

Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi

Türkiye’de Eğitim Alanında Yayımlanan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Uygunluğunun Çok Yüzeyli Rasch Modeli ile İncelenmesi

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

Türkiye Ölçme Araçları Dizini’nde Yer Alan Açımlayıcı Faktör Analizi Çalışmalarının Paralel Analiz Sonuçları İle Karşılaştırılması

SOSYOBİLİMSEL MUHAKEME YETENEĞİ ÖLÇEĞİ: TÜRKÇEYE UYARLAMA, GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Türkiye’de Duygusal Zeka İle İlgili Yapılmış Çalışmaların İncelenmesi

Türkiye’de Sosyal Bilgiler Öğretimi Konusunda Yazılan Doktora Tezlerinin İncelenmesi: Bir İçerik Analizi

The thematic content analysis of the scales used in citizenship education

Skills Teaching in the Social Studies Course in the Light of Graduate Theses

Matematik Eğitimi Alanında Ölçek Geliştirme ve Ölçek Uyarlama Makaleleri: Betimsel İçerik Analizi

A MANY-FACET RASCH MEASUREMENT APPROACH TO ANALYZE THE PREPARED SCIENCE LABORATORY ACTIVITIES BASED ON SCIENCE PROCESS SKILLS AND VIEWS OF PRE-SERVICE SCIENCE TEACHERS

Ölçek Geliştirme Süreçlerine İlişkin Bir Derleme Çalışması

Spor Bilimleri Alanında Yapılan Ölçek Geliştirme Çalışmalarının Metodolojik Açıdan İncelenmesi