Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Abstract
Bu çalışmada Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin (SMKBÖ-9) Türk ergenlerde geçerlik ve güvenirliğini test etmek ve psikometrik özelliklerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına yaşları 13 ile 18 arasında değişen üç farklı çalışma grubunda yer alan toplam 586 (202+204+180) ergen alınmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre SMKBÖ’nün Türkçe formunun orijinalindeki gibi tek boyuta sahip olduğu ve bu tek boyutlu yapının ölçtüğü özellikle ilgili toplam varyansın %48.11’ini açıkladığı görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin uyum iyiliği değerleri χ²/sd=1.87, RMSEA=.066, CFI=.98, GFI=.98, IFI=.98, NFI=.96, RFI=.97 ve SRMR=.039 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca madde faktör yükleri de .35 ile .76 arasında sıralanmaktadır. Eşdeğer ölçek (ölçüt) geçerliği çalışmasında Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği ile Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu ve Ergenler için Akıllı Telefon Bağımlılığı-Kısa Formu arasında sırasıyla r= .64, .66 ilişkiler tespit edilmiştir. Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı .75, Guttman iki yarı test güvenirlik katsayısı .64 olarak bulunmuştur. Düzeltilmiş madde toplam korelasyon katsayıları .29 ile .73 arasında değişmektedir. Tüm bu sonuçlar, Sosyal Medya Kullanım Bozukluğu Ölçeği’nin Türk ergenlerde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.
Keywords
References
- Acat, M. B., Tüken, G., & Karadağ, E. (2010). Bilimsel Epistemolojik İnançlar Ölçeği: Türk kültürüne uyarlama, dil geçerliği ve faktör yapısının incelenmesi. Türk Fen Eğitim Dergisi, 7(4), 67-89.
- Akın, A., Altundağ, Y., Turan, M. E., & Akın, U. (2014). The validity and reliability of the turkish version of the Smart Phone Addiction Scale-Short Form for Adolescent. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 152, 74-77. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.09.157
- Alper, R. (2006). Spor bilimlerinde uygulamalı istatistik. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
- Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175-184. doi: 10.1007/s40429-015-0056-9 American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Association. Text revision.
- Barrett, P. (2007). Structural equation modelling: Adjudging model fit. Personality and Individual Differences, 42(5), 815-24. doi:10.1016/j.paid.2006.09.018
- Blackwell, D., Leaman, C., Tramposch, R., Osborne, C., & Liss, M. (2017). Extraversion, neuroticism, attachment style and fear of missing out as predictors of social media use and addiction. Personality and Individual Differences, 116, 69-72. doi: 10.1016/j.paid.2017.04.039
- Brennan, R. (1972). A Generalized Upper-Lower Item Discrimination Index. Educational and Psychological Measurement, 32(2), 289-303. doi:10.1177/001316447203200206
- Cabral, J. (2011). Is generation Y addicted to Social Media. The Elon Journal of Undergraduate Research in Communications, 2(1), 1-10.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Hakan Sarıçam
DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Fatıma Firdevs Adam Karduz
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Türkiye
Publication Date
June 30, 2018
Submission Date
August 22, 2017
Acceptance Date
March 6, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 9 Number: 2
Cited By
Sosyal Medya Haberlerine Güven ve Kullanıcı Teyit Alışkanlıkları Üzerine Bir İnceleme
Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi
https://doi.org/10.16878/gsuilet.518697Güçlü Yönler Öz-yeterlik Ölçeğinin Türkçe Versiyonunun Psikometrik Özellikleri
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.587269Sosyal Medya Bozukluğu: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.521522İŞYERİNDE SOSYAL MEDYA KULLANIMI ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.31795/baunsobed.748656AHLAKİ KÖRLÜĞÜN PSİKOLOJİK İZLERİ: ERGENLERDE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIĞI, DİNDARLIK VE AHLAKİ KAYITSIZLIK İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.33415/daad.954334Perceived Stress, Social Support and Social Media Addiction in University Students During the COVID-19 Pandemic
Bağımlılık Dergisi
https://doi.org/10.51982/bagimli.983412Validation of the Social Media Disorder Scale using network analysis in a large representative sample of Czech adolescents
Frontiers in Public Health
https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.907522Understanding Vaccine Hesitancy: Social Isolation in Relation to Social Media Addiction and COVID-19 Anxiety
Cureus
https://doi.org/10.7759/cureus.29705LİSE ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEMLİ SOSYAL MEDYA KULLANIMI VE BİLİŞSEL ÇARPITMALARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.29029/busbed.1121479SOSYAL MEDYA BOZUKLUĞUNUN FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Turkish Online Journal of Design Art and Communication
https://doi.org/10.7456//11301100/013The role of metacognitions in cyberbullying and cybervictimization among adolescents diagnosed with major depressive disorder and anxiety disorders: A case–control study
Clinical Psychology & Psychotherapy
https://doi.org/10.1002/cpp.2826Reliability and validity of the problematic TikTok Use Scale among the general population
Frontiers in Psychiatry
https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1068431The mediating role of cognitive distortions in the relationship between problematic social media use and self-esteem in youth
Cognitive Processing
https://doi.org/10.1007/s10339-023-01155-zOrtaokul Öğrencilerinin Sosyal Medya Bağımlılığı, Yalnızlık ve İyi Oluş Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17556/erziefd.1231203Triangling in Family of Origin, Internet Addiction, and Social Media Addiction: What Is the Role of Experiential Avoidance in the Relationship?
International Journal of Mental Health and Addiction
https://doi.org/10.1007/s11469-023-01221-9Pandemi döneminde öğretmenlerin sosyal ağları kullanım durumları
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1323264ERGENLERDE SOSYAL MEDYA KULLANIM BOZUKLUĞU, ALEKSİTİMİ VE EMPATİ ARASINDAKİ İLİŞKİ
Health Care Academician Journal
https://doi.org/10.52880/sagakaderg.1323720Social Media Use Disorder in High School Students: A Cross‐Sectional Study Examining the Relationship Between Cyber Human Values, Cyberbullying, and Cybervictimization
Psychology in the Schools
https://doi.org/10.1002/pits.23389Üniversite Öğrencileri için Dijital Stres Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Yuksekogretim Dergisi
https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1381953The mediating role of mental health in the relationship between childhood experiences and social media use disorder among university students: a mixed-methods study
Current Psychology
https://doi.org/10.1007/s12144-025-07427-5Relationship of Social Media Use with Psychological Well-Being and Quality of Life in Medical Students
Psikiyatride Guncel Yaklasimlar - Current Approaches in Psychiatry
https://doi.org/10.18863/pgy.1680979Insights into School Refusal: Psychiatric Profiles and Digital Engagement in Children
Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment
https://doi.org/10.1007/s10862-025-10237-5DROPOUT TENDENCIES IN TURKISH HIGHER EDUCATION
Problems of Education in the 21st Century
https://doi.org/10.33225/pec/25.83.545