Research Article

Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma

Volume: 12 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma

Abstract

Kripto para piyasaları, yüksek volatilite ve öngörülemez yapıları nedeniyle geleneksel finansal araçlardan ayrışmakta ve bu durum fiyat tahmini çalışmalarını akademik açıdan önemli bir araştırma alanı haline getirmektedir. Bitcoin, piyasa değeri ve işlem hacmi bakımından öne çıkan en önemli kripto varlık olup, fiyat hareketlerinin yalnızca teknik göstergelerle değil, aynı zamanda yatırımcı duyarlılığı ve davranışsal faktörlerle de yönlendirildiği kabul edilmektedir. Bu bağlamda, fiyat tahmini süreçlerinde duygu analizi tabanlı göstergelerin rolünü araştırmak hem literatüre hem de pratik uygulamalara katkı sunabilecek niteliktedir. Bu çalışmada, haber içeriklerinden elde edilen duygu analizlerinin Bitcoin fiyat tahminine etkisi incelenmiştir. Lineer Regresyon, Rastgele Orman, Destek Vektör Regresyonu ve XGBoost Regressor olmak üzere dört farklı makine öğrenimi algoritması kullanılmış, modeller teknik verilerle ve duygu skorlarının entegrasyonu ile oluşturulan iki farklı senaryo altında test edilmiştir. Bulgular, özellikle topluluk yöntemleri (ensemble) tabanlı yöntemlerin duygu verilerinden anlamlı ölçüde faydalandığını ortaya koymuştur. İyileştirme öncesinde Destek Vektör Regresyon modeli 5.024 MAE ve 7.257 RMSE ile en düşük hata değerini üretirken, XGBoost modeli 6.109 MAE ve 7.986 RMSE ile daha zayıf performans sergilemiştir. Duygu analizi entegrasyonu sonrasında ise Rastgele Orman modelinde hata değerleri 490 MAE ve 772 RMSE’ye, XGBoost modelinde ise 676 MAE ve 1.137 RMSE’ye kadar düşmüştür. Buna karşılık, Lineer Regresyon modeli 0.00 hata değerleriyle aşırı öğrenme eğilimi göstermiş, Destek Vektör Regresyon ise 4.810 MAE ve 6.960 RMSE ile sınırlı iyileşme sağlamıştır.

Keywords

References

  1. Arlot, S., & Celisse, A. (2010). A survey of cross-validation procedures for model selection. Statistics Surveys, 4, 40–79. https://doi.org/10.1214/09-SS054
  2. Bollen, J., Mao, H., & Zeng, X. (2011). Twitter mood predicts the stock market. Journal of Computational Science, 2(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2010.12.007 Buathong, W., Sieng-EK, P., & Jarupunphol, P. (2023). Measuring the performance of machine learning forecasting models to support bitcoin investment decisions [J]. Journal of Data Science and Intelligent Systems.
  3. Catalini, C., & Gans, J. S. (2016). Some simple economics of the blockchain. National Bureau of Economic Research (NBER) Working Paper No. 22952. https://doi.org/10.3386/w22952 Chen, T., & Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining, 785–794. https://doi.org/10.1145/2939672.2939785 Corbet, S., Lucey, B., Urquhart, A., & Yarovaya, L. (2019). Cryptocurrencies as a financial asset: A systematic analysis. International Review of Financial Analysis, 62, 182–199. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2018.09.003 Dyhrberg, A. H. (2016). Bitcoin, gold and the dollar – A GARCH volatility analysis. Finance Research Letters, 16, 85–92. https://doi.org/10.1016/j.frl.2015.10.008
  4. Garcia, D., Tessone, C. J., Mavrodiev, P., & Perony, N. (2014). The digital traces of bubbles: Feedback cycles between socio-economic signals in the Bitcoin economy. Journal of the Royal Society Interface, 11(99), 20140623. https://doi.org/10.1098/rsif.2014.0623
  5. Hutto, C., & Gilbert, E. (2014). Vader: A parsimonious rule-based model for sentiment analysis of social media text. In Proceedings of the international AAAI conference on web and social media (Vol. 8, No. 1, pp. 216-225).
  6. Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: principles and practice. OTexts.
  7. Kaggle. (2025a). Cryptonews 2019–2023 [Veri seti]. Kaggle. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2025, https://www.kaggle.com/datasets/larysa21/cryptonews-2019-2023
  8. Kaggle. (2025b). Crypto currencies daily prices [Veri seti]. Kaggle. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2025, https://www.kaggle.com/datasets/svaningelgem/crypto-currencies-daily-prices?select=BTC.csv

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance, Finance and Investment (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

September 12, 2025

Acceptance Date

September 29, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Özcan, E. F., & Yenikaya, M. A. (2025). Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks Ekonomi İşletme Ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, 12(2), 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151
AMA
1.Özcan EF, Yenikaya MA. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Equinox. 2025;12(2):24-42. doi:10.48064/equinox.1783151
Chicago
Özcan, Enver Faruk, and Muhammed Akif Yenikaya. 2025. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme Ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12 (2): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151.
EndNote
Özcan EF, Yenikaya MA (September 1, 2025) Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12 2 24–42.
IEEE
[1]E. F. Özcan and M. A. Yenikaya, “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”, Equinox, vol. 12, no. 2, pp. 24–42, Sept. 2025, doi: 10.48064/equinox.1783151.
ISNAD
Özcan, Enver Faruk - Yenikaya, Muhammed Akif. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12/2 (September 1, 2025): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151.
JAMA
1.Özcan EF, Yenikaya MA. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Equinox. 2025;12:24–42.
MLA
Özcan, Enver Faruk, and Muhammed Akif Yenikaya. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme Ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, vol. 12, no. 2, Sept. 2025, pp. 24-42, doi:10.48064/equinox.1783151.
Vancouver
1.Enver Faruk Özcan, Muhammed Akif Yenikaya. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Equinox. 2025 Sep. 1;12(2):24-42. doi:10.48064/equinox.1783151


   17289          17290       17291       17295  17296     17292       17286         17288       17294  

17362    17456    17457    22454


Equinox Journal of Economics Business and Political Studies