Araştırma Makalesi

Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma

Cilt: 12 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma

Öz

Kripto para piyasaları, yüksek volatilite ve öngörülemez yapıları nedeniyle geleneksel finansal araçlardan ayrışmakta ve bu durum fiyat tahmini çalışmalarını akademik açıdan önemli bir araştırma alanı haline getirmektedir. Bitcoin, piyasa değeri ve işlem hacmi bakımından öne çıkan en önemli kripto varlık olup, fiyat hareketlerinin yalnızca teknik göstergelerle değil, aynı zamanda yatırımcı duyarlılığı ve davranışsal faktörlerle de yönlendirildiği kabul edilmektedir. Bu bağlamda, fiyat tahmini süreçlerinde duygu analizi tabanlı göstergelerin rolünü araştırmak hem literatüre hem de pratik uygulamalara katkı sunabilecek niteliktedir. Bu çalışmada, haber içeriklerinden elde edilen duygu analizlerinin Bitcoin fiyat tahminine etkisi incelenmiştir. Lineer Regresyon, Rastgele Orman, Destek Vektör Regresyonu ve XGBoost Regressor olmak üzere dört farklı makine öğrenimi algoritması kullanılmış, modeller teknik verilerle ve duygu skorlarının entegrasyonu ile oluşturulan iki farklı senaryo altında test edilmiştir. Bulgular, özellikle topluluk yöntemleri (ensemble) tabanlı yöntemlerin duygu verilerinden anlamlı ölçüde faydalandığını ortaya koymuştur. İyileştirme öncesinde Destek Vektör Regresyon modeli 5.024 MAE ve 7.257 RMSE ile en düşük hata değerini üretirken, XGBoost modeli 6.109 MAE ve 7.986 RMSE ile daha zayıf performans sergilemiştir. Duygu analizi entegrasyonu sonrasında ise Rastgele Orman modelinde hata değerleri 490 MAE ve 772 RMSE’ye, XGBoost modelinde ise 676 MAE ve 1.137 RMSE’ye kadar düşmüştür. Buna karşılık, Lineer Regresyon modeli 0.00 hata değerleriyle aşırı öğrenme eğilimi göstermiş, Destek Vektör Regresyon ise 4.810 MAE ve 6.960 RMSE ile sınırlı iyileşme sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arlot, S., & Celisse, A. (2010). A survey of cross-validation procedures for model selection. Statistics Surveys, 4, 40–79. https://doi.org/10.1214/09-SS054
  2. Bollen, J., Mao, H., & Zeng, X. (2011). Twitter mood predicts the stock market. Journal of Computational Science, 2(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2010.12.007 Buathong, W., Sieng-EK, P., & Jarupunphol, P. (2023). Measuring the performance of machine learning forecasting models to support bitcoin investment decisions [J]. Journal of Data Science and Intelligent Systems.
  3. Catalini, C., & Gans, J. S. (2016). Some simple economics of the blockchain. National Bureau of Economic Research (NBER) Working Paper No. 22952. https://doi.org/10.3386/w22952 Chen, T., & Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining, 785–794. https://doi.org/10.1145/2939672.2939785 Corbet, S., Lucey, B., Urquhart, A., & Yarovaya, L. (2019). Cryptocurrencies as a financial asset: A systematic analysis. International Review of Financial Analysis, 62, 182–199. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2018.09.003 Dyhrberg, A. H. (2016). Bitcoin, gold and the dollar – A GARCH volatility analysis. Finance Research Letters, 16, 85–92. https://doi.org/10.1016/j.frl.2015.10.008
  4. Garcia, D., Tessone, C. J., Mavrodiev, P., & Perony, N. (2014). The digital traces of bubbles: Feedback cycles between socio-economic signals in the Bitcoin economy. Journal of the Royal Society Interface, 11(99), 20140623. https://doi.org/10.1098/rsif.2014.0623
  5. Hutto, C., & Gilbert, E. (2014). Vader: A parsimonious rule-based model for sentiment analysis of social media text. In Proceedings of the international AAAI conference on web and social media (Vol. 8, No. 1, pp. 216-225).
  6. Hyndman, R. J., & Athanasopoulos, G. (2018). Forecasting: principles and practice. OTexts.
  7. Kaggle. (2025a). Cryptonews 2019–2023 [Veri seti]. Kaggle. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2025, https://www.kaggle.com/datasets/larysa21/cryptonews-2019-2023
  8. Kaggle. (2025b). Crypto currencies daily prices [Veri seti]. Kaggle. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2025, https://www.kaggle.com/datasets/svaningelgem/crypto-currencies-daily-prices?select=BTC.csv

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans, Finans ve Yatırım (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2025

Kabul Tarihi

29 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özcan, E. F., & Yenikaya, M. A. (2025). Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, 12(2), 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151
AMA
1.Özcan EF, Yenikaya MA. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks. 2025;12(2):24-42. doi:10.48064/equinox.1783151
Chicago
Özcan, Enver Faruk, ve Muhammed Akif Yenikaya. 2025. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12 (2): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151.
EndNote
Özcan EF, Yenikaya MA (01 Eylül 2025) Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12 2 24–42.
IEEE
[1]E. F. Özcan ve M. A. Yenikaya, “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”, Ekinoks, c. 12, sy 2, ss. 24–42, Eyl. 2025, doi: 10.48064/equinox.1783151.
ISNAD
Özcan, Enver Faruk - Yenikaya, Muhammed Akif. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 12/2 (01 Eylül 2025): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1783151.
JAMA
1.Özcan EF, Yenikaya MA. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks. 2025;12:24–42.
MLA
Özcan, Enver Faruk, ve Muhammed Akif Yenikaya. “Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, c. 12, sy 2, Eylül 2025, ss. 24-42, doi:10.48064/equinox.1783151.
Vancouver
1.Enver Faruk Özcan, Muhammed Akif Yenikaya. Haber Tabanlı Duygu Analizinin Bitcoin Fiyat Tahminine Etkisi: Makine Öğrenmesi Yaklaşımlarıyla Bir Karşılaştırma. Ekinoks. 01 Eylül 2025;12(2):24-42. doi:10.48064/equinox.1783151
17289      17290       17291      17295   17296   17292     17286      17288    17294

17362    17456    17457    22454


Equinox Journal of Economics Business and Political Studies