Research Article

Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi

Volume: 20 Number: 2 August 1, 2023
  • Mehmet Küçükoflaz *
  • Savaş Sarıözkan
EN TR

Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada, entansif süt sığırcılığında buzağı hastalıkları ve ölümlerine bağlı ekonomik kayıpların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Ekim 2020 ile Ekim 2021 tarihleri arasında Kayseri-Develi’de bulunan özel bir damızlık süt sığırı işletmesinde toplam 1147 buzağı verisi kullanılarak yapılmıştır. Çalışma boyunca incelenen buzağılar D1 (sağlıklı), D2 (hastalanıp iyileşen) ve D3 (hastalanıp ölen) şeklinde üç farklı duruma ayrılmıştır. Çalışmada, sağlıklı buzağılar için sadece büyütme maliyeti hesaplanırken, hasta buzağılar için ilave işçilik, veteriner hekim, altlık ve ilaç/ tedavi masrafları hesaplanmıştır. Ölen buzağılar için ise ilave işçilik, veteriner hekim, ilaç/tedavi masrafı ile ölen buzağı bedeli hesaplamalara dâhil edilmiştir. Ölen buzağı bedeli belirlenirken TİGEM tarafından ırklara ve cinsiyete göre belir- lenen buzağı fiyatları dikkate alınmıştır. Çalışma bulgularına göre, hasta buzağı sayısının 626 (%54.6), hastalık (vaka) sayısının ise 809 (%70.5) ve buzağı ölüm oranının %13.3 olduğu belirlenmiştir. Buzağı hastalık ve ölümleri üzerinde anne yaşının, annenin laktasyon sayısının, doğum mevsiminin, babanın (boğa), buzağı ırkının, kolostrum alma duru- munun etkili olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). Çalışmada sütten kesime kadar sağlıklı, hastalanıp iyileşen ve ölen buza- ğıların ortalama büyütme maliyetleri sırasıyla 6295.3TL ($340.2), 6508.6TL ($351.8) ve 2547.3TL ($137.7) olarak he- saplanmıştır. Çalışmada en çok görülen hastalık grubu sindirim sistemi hastalıkları olup 175.4-186.5TL/vaka ($9.5- 10.1) arasında ve solunum sistemi hastalıkları 114.0-138.1TL/vaka ($6.2-7.5) arasında ekonomik kayba neden olmak- tadır. Sindirim sistemi hastalıkları kaynaklı buzağı ölümü 8199.0-10190.5TL ($443.2-550.8) arasında ve solunum siste- mi hastalıkları kaynaklı buzağı ölümü 7642.6-11860.1TL ($413.1-641.1) arasında ekonomik kayba neden olmaktadır. Buzağı hastalıklarının işletmeye toplam maliyeti 122650.8TL/yıl (6629.8 $/yıl) olurken, ölümlerin toplam ekonomik kay- bı 1462618.8TL/yıl (79060.5 $/yıl) olmuştur. Süt sığırcılığı işletmelerinde buzağılardaki hastalık ve ölümlerin azaltılabil- mesi için; buzağı sağlığını etkileyen risk faktörlerinin (genel olarak işletmelerin uygulamaları, anneye ait ve buzağıya ait risk faktörleri) iyi bilinmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Mevcut çalışma ile Türkiye şartlarında buzağıların hastalıklarına ve ölümlerine bağlı ekonomik kayıplar hesaplanarak hayvansal üretimin daha karlı yapılabilmesi için karar desteği oluşturulması sağlanmıştır.

Keywords

References

  1. Akın AC. Türkiye’de süt sektörünün değerlendirilme- si: İnek sütü arzında mevsimsellik. Hayvancılık sektörüne ekonomik bakış, 2020; pp 5-28.
  2. Akın AC, Arıkan MS, Çevrimli MB. Effect of import decisions in Turkey on thered meat sector. MAE Vet Fak Derg 2020; 5(2): 83-9.
  3. Al M, Am A, Sayed-Ahmed ME. Factors affecting morbidity, mortality, and growth rates in suckling calves under conditions of Nile Delta, Egypt. J Anim Poult 2019; 10(12): 371-8.
  4. Boyer DG, Kuczynska E. Prevalence and concentra- tion of Cryptosporidium oocysts in beef cattle pad- dock soils and forage. Foodborne Pathog Dis 2010; 7: 8893-900.
  5. Busato A, Steiner L, Martin SW, Shoukri MM, Gaillard C. Calf health in cow-calf herds in Switzerland. Prev Vet Med 1997; 30(1): 9-22.
  6. Capital 2002. Infocard. Aylık Ekonomi Dergisi. Şubat 2002.
  7. Chirase NK, Greene LW. Dietary zinc and manga- nese sources administered from the fetal stage on wards affect immune response of transit stressed and virus infected off spring steer calves. AnimFeed Sci Technol 2001; 93(3-4): 217-28.
  8. Cornaglia EM, Fernandez FM, Gottschalk M, Bar- randeguy ME, Luchelli A, Pasini MI, Schudel AA. Reduction in morbidity due to diarrhea in nursing beef calves by use of an inactivated oil- adjuvanted Rotavirus-Escherichia coli vaccine in the dam. Vet Microbiol 1992; 30(2-3): 191-202.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Animal Health Economics and Management

Journal Section

Research Article

Authors

Mehmet Küçükoflaz * This is me
0000-0003-3256-4735
Türkiye

Savaş Sarıözkan This is me
0000-0003-2491-5152
Türkiye

Publication Date

August 1, 2023

Submission Date

December 19, 2022

Acceptance Date

April 3, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 20 Number: 2

APA
Küçükoflaz, M., & Sarıözkan, S. (2023). Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 20(2), 94-103. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332151
AMA
1.Küçükoflaz M, Sarıözkan S. Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2023;20(2):94-103. doi:10.32707/ercivet.1332151
Chicago
Küçükoflaz, Mehmet, and Savaş Sarıözkan. 2023. “Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları Ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20 (2): 94-103. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332151.
EndNote
Küçükoflaz M, Sarıözkan S (August 1, 2023) Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20 2 94–103.
IEEE
[1]M. Küçükoflaz and S. Sarıözkan, “Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi”, Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 2, pp. 94–103, Aug. 2023, doi: 10.32707/ercivet.1332151.
ISNAD
Küçükoflaz, Mehmet - Sarıözkan, Savaş. “Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları Ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 20/2 (August 1, 2023): 94-103. https://doi.org/10.32707/ercivet.1332151.
JAMA
1.Küçükoflaz M, Sarıözkan S. Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2023;20:94–103.
MLA
Küçükoflaz, Mehmet, and Savaş Sarıözkan. “Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları Ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi”. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 2, Aug. 2023, pp. 94-103, doi:10.32707/ercivet.1332151.
Vancouver
1.Mehmet Küçükoflaz, Savaş Sarıözkan. Entansif Süt Sığırcılığında Buzağı Hastalıkları ve Ölümlerine Bağlı Ekonomik Kayıpların Belirlenmesi. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi. 2023 Aug. 1;20(2):94-103. doi:10.32707/ercivet.1332151

Cited By