İnternet Ortamındaki Diş Ağrısına İlişkin Türkçe Metinlerin Okunabilirlik Analizlerinin ve İçeriklerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu çalışmada, internet ortamında bulunan diş ağrısı ile ilgili Türkçe metinleri okunabilirlik ve içerik açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: “Diş ağrısı” anahtar kelimeleri kullanılarak Google arama motorundan arama yapıldı. Türkçe metin içeren ve bilgilendirici nitelikteki ilk 50 web sitesi çalışmaya dahil edildi. Metin kaynakları üniversite hastanesi, özel sağlık kuruluşu, uzman diş hekimi, diş hekimi, ağız diş sağlığı merkezi olarak sınıflandırıldı. Çalışmaya dahil edilen web siteleri içerikleri, tanım, önlemler, tedaviler, yapılmaması gerekenler, çocuklarda ve hamilelikte diş ağrısına ilişkin içeriklerine göre değerlendirildi. Ateşman Okunabilirlik İndeksi kullanılarak, verilerin okunabilirlik düzeyini belirlendi. Bulgular: Yapılan aramada ilk 204 web sitesinden 50 tanesi dahil edilme kriterlerini karşıladı. Bunların, %78’ini özel sağlık kuruluşlarının, %8’ini üniversitelerin, %8’ini uzman diş hekimlerinin, %4’ünü diş hekimlerinin ve %2’sini ise ağız, diş sağlığı merkezlerinin oluşturduğu belirlendi. Ortalama Ateşman okunabilirlik indeksi 64,93±5,67 bulundu. Buna göre, web sitelerinin %20’si kolay; %80’i orta zorluk düzeyindedir. Web sitesi kaynakları arasında okunabilirlik düzeyleri bakımından anlamlı fark bulunamadı (p=0,904). Sonuç: Türkçe web sitelerinde diş ağrısına ilişkin metinlerin önemli bir kısmının orta zorluk düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Diş ağrısını evde geçirebilecek öneriler hakkında çoğunlukla bilgi verilmesine rağmen; kişinin yapmaması gerekenlere, alması gereken önlemlere, hamilelerde ve çocuklarda diş ağrısına ilişkin bilgilendirmelere yeterince değinilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu metinler, kolay anlaşılmadıklarında ve içerik bakımından eksik kaldıkları takdirde okuyucular için faydalı olmayacak; aksine yanlış anlaşılmalara yol açabilecektir. Bu nedenle, özellikle diş ağrısı gibi acil olarak nitelendirilebilecek durumlarla ilgili metinlerin içerik ve okunabilirlik düzeyi bakımından standart değerlendirmelerden geçtikten sonra yayımlanabilmesi kritik öneme sahiptir.

Keywords

• ağrı
• Ateşman formülü
• endodonti
• internet
• okunabilirlik

Evaluation of Readability Analyses and Contents of Turkish Texts on Dental Pain in the Online Platform

Abstract

Objectives: This study comprehensively evaluates the readability and content of Turkish online texts on ‘dental pain’. Materials and Methods: Utilizing the search term "dental pain" on Google, we selected 50 pertinent Turkish websites from diverse sources—private healthcare institutions (78%), universities (8%), expert dentists (8%), general dentists (4%), and oral dental health centers (2%). Content analysis focused on descriptions, precautions, treatments, contraindications, and considerations for dental pain in children and during pregnancy. The Ateşman Readability Index was employed to ascertain the level of readability of the data. Results: Out of the initial 204 websites, 50 met the inclusion criteria. The average Ateşman readability index was 64.93±5.67, with 20% categorized as easy and 80% as moderately difficult. No significant readability differences were noted among sources (p=0.904). Conclusions: A substantial portion of Turkish dental pain websites presents a moderate level of difficulty. Despite prevalent information on definitions and home remedies, there's inadequate emphasis on precautions, notably for pregnant women and children. It is concluded that if these texts are not comprehensible to patients and lack in content, they may not be beneficial for readers and in fact, may lead to misunderstandings. Therefore, the critical importance of subjecting informative texts on the internet, especially those related to urgent conditions such as ‘dental pain’, to standard evaluations in both content and readability before publication is underscored.

Keywords

• ateşman formula
• endodontics
• internet
• pain
• readability

References

1. Ateşçi AA, Kılınç K. Evaluation of Quality and Readability of Online Information on Treatments of Traumatic Dental Injuries. Selcuk Dental Journal 2022;9(1):46–52.
2. Ateşman E. Measuring readability in Turkish. AU Tömer Language Journal. 1997;58(2):171–174.
3. Badarudeen S, Sabharwal S. Assessing Readability of Patient Education Materials: Current Role in Orthopaedics. Clin Orthop Relat Res 2010;468(10):2572-80.
4. Bezirci B, Yılmaz AE. Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazılım kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. DEÜ Mühendislik Fakültesi Fen Bilimleri Dergisi. 2010;12(3):49-62.
5. Cheng C, Dunn M. Health literacy and the Internet: a study on the readability of Australian online health information. Aust N Z J Public Health 2015;39:309–314.
6. Davis TC, Crouch MA, et al. The gap between patient reading comprehension and the readability of patient education materials. J Fam Pract. 1990;31(5):533-8.
7. DuBay W. H. The principles of readability. 1st edition. Costa Mesa, CA: Impact information; 2004.
8. Flesch R. A new readability yardstick. J Appl Psychol. 1948;32(3):221–233.

9. Goldbort R. Readable writing by scientists and researchers. J Environ Health. 2001;63(8):40-1.
10. Gunning R. The Technique of Clear Writing. New York: McGraw-Hill; 1952.
11. Hedman AS. Using the SMOG formula to revise a health-related document. Am J Health Educ. 2008; 39:61–64.
12. Jubelirer SJ et al. Reading versus comprehension: implications for patient education and consent in an outpatient oncology clinic. J Cancer Educ. 1994;9(1):26-9.
13. Knösel M et al. YouTube, dentistry, and dental education. J Dent Educ. 2011;75(12):1558-68.
14. Murray E et al. The Impact of Health Information on the Internet on Health Care and the Physician-Patient Relationship: National U.S. Survey among 1.050 U.S. Physicians. J Med Internet Res 2003;5(3):38–53.
15. Szmuda T et al. Readability of online patient education material for the novel coronavirus disease (COVID-19): A cross-sectional health literacy study. Public Health 2020;185:21–25.
16. Taşdemir İ. İnternet Ortamındaki Dişeti Hastalığı ile İlgili Bilgilerin Okunabilirlik Analizi. Selcuk Dent J. 2023;10(1):89-93.
17. Temur T. Okunabilirlik (Readability) Kavramı. Türklük Bilimi Araştırmaları 2003;13:169.
18. Vivian AS, Robertson EJ. 2nd. Readability of patient education materials. Clin Ther. 1980;3(2):129-36.