Research Article

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası

Number: 74 June 24, 2018
  • Mete Cankaya *
Erdem Dergisi Cover
Erdem Dergisi
PDF Download

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası

Abstract

Avrupa’da gerçekleşen sanayi devrimi sonrası yaşanan teknik gelişmeler Osmanlı İmparatorluğu tarafından yakından takip edilmeye
başlanmıştır. XIX. yüzyılın ilk yarısından itibaren öncelikle savunma sanayinin ihtiyacının karşılanmasına yönelik sanayi tesisleri kurulmak
suretiyle Avrupa’daki teknik gelişmeler Osmanlı coğrafyasına getirilmiştir.
Başlangıçta yabancı ve azınlıkların oluşturduğu teknik uzmanlar tarafından kurulan ve işletilen fabrikalar da daha sonra yetiştirilen Müslüman ve Türk mühendis ve işçileri görev almışlardır. Gerek fabrikalarda çalışanlar, gerekse mühendishanelerde ve sanayi mekteplerinde okuyan öğrenciler ile okuma yazma bilenlerin okuyabileceği teknik makalelere, dönemin farklı gazete ve mecmualarında kısıtlı da olsa yer verilmiştir.
Ancak, tamamıyla sanayiye dönük bilimsel ve teknik konuların ele, İbrahim Pertev tarafından Sanayi adı ile 1914-1921 yılları arasında İstanbul’da çıkarılmıştır. Sanayi mecmuası 1933 yılında İbrahim Pertev tarafından İzmir’de Fen ve San’at adı ile yeni Türkçe harflerle tekrar yayımlanmaya başlanmış ve Eylül 1935 tarihine kadar yayım hayatını sürdürmüştür. Bu tarihten sonra Endüstri adını almış olan mecmua, 1958 yılına kadar yayımlanmıştır. Bu makalede, 1930’lu yıllarda başlatılan sanayileşme çabaları döneminde yayımlanan Fen ve San’at mecmuasının
sanayinin gelişimindeki yeri ortaya konulmak suretiyle sanayi tarihimiz ile bilim ve teknoloji tarihimizin aydınlatılmasına çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Akın, Adem (2014). Münif Paşa ve Türk Kültür Tarihindeki Yeri, Ankara:Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, s.65-68.
  2. Budak, Ali (2004). Batılılaşma Sürecinde Çok Yönlü Bir Osmanlı Aydını Münif Paşa, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  3. Budak, Ali (2011). Mecmua-i Fünun Osmanlı’nın İlk Bilim Dergisi, İstanbul:Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  4. Giz, Adnan (1969). “İstanbul'da İlk Sanayi Mektebinin Kuruluşu”, İstanbul Sanayi Odası Dergisi, Sayı: 36, İstanbul: Yenilik Basımevi.
  5. Horn, Jeff (2006). The path not taken: French Industrialization in the age ofrevolution, 1750-1830, Massachusetts Institute of Technology.
  6. İhsanoğlu, Ekmeleddin (2017). Osmanlı Bilim Mirası, Mirasın Oluşumu,Gelişimi ve Meseleleri, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Kadıoğlu, Sevtap (2014). “Türkiye’de Bilimin Popülerleşmesi ve Maddiyat Dergisi, 1925-1926”, Osmanlı Bilim Araştırmaları, Cilt 15, Sayı 2, İstanbul.
  8. Küçük, Serhat (2015). “Erken Cumhuriyet Dönemi Bilim Dergilerinin Vizyon ve Misyonları”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 12, Sayı 31, s. 356.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Mete Cankaya * This is me
Türkiye

Publication Date

June 24, 2018

Submission Date

May 16, 2016

Acceptance Date

April 20, 2018

Published in Issue

Year 2018 Number: 74

DOI

https://doi.org/10.32704/erdem.450072

IZ

https://izlik.org/JA79BP74PN

Cite

RIS / Bibtex
APA
Cankaya, M. (2018). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası. Erdem, 74, 5-34. https://doi.org/10.32704/erdem.450072
AMA
1.Cankaya M. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası. Erdem. 2018;(74):5-34. doi:10.32704/erdem.450072
Chicago
Cankaya, Mete. 2018. “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim Ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen Ve San’at Mecmuası”. Erdem, nos. 74: 5-34. https://doi.org/10.32704/erdem.450072.
EndNote
Cankaya M (June 1, 2018) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası. Erdem 74 5–34.
IEEE
[1]M. Cankaya, “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası”, Erdem, no. 74, pp. 5–34, June 2018, doi: 10.32704/erdem.450072.
ISNAD
Cankaya, Mete. “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim Ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen Ve San’at Mecmuası”. Erdem. 74 (June 1, 2018): 5-34. https://doi.org/10.32704/erdem.450072.
JAMA
1.Cankaya M. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası. Erdem. 2018;:5–34.
MLA
Cankaya, Mete. “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim Ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen Ve San’at Mecmuası”. Erdem, no. 74, June 2018, pp. 5-34, doi:10.32704/erdem.450072.
Vancouver
1.Mete Cankaya. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sanayi, Bilim ve Teknoloji Yayıncılığı Örneği: Fen ve San’at Mecmuası. Erdem. 2018 Jun. 1;(74):5-34. doi:10.32704/erdem.450072

Cited By

Medyanın Bilimle İmtihanı: Türkiye'de Gazetelerde Yer Alan Bilim Haberleri Üzerine Bir İnceleme

Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.31123/akil.694234