ENDÜSTRİYEL SÜREÇLERDE MEVCUT RİSKLERİN TRIZ YÖNTEMİ KULLANILARAK TESPİT EDİLMESİ
Öz
Endüstriyel üretim
süreçlerine yönelik risk analizi çalışmalarının etkin bir şekilde
gerçekleştirilebilmesi incelenen sistemlerdeki potansiyel risklerin tespit
edilmesine bağlıdır. Arıza, kaza ve ramak kala olay kayıtlarının tutulabildiği
ya da tecrübeli operatör ve uzmanların deneyimlerinden yararlanılabildiği
işletmelerde, muhtemel riskler büyük ölçüde belirlenebilmektedir. Ancak yeni
kullanılmaya başlanan ya da çalışma geçmişine ait yeterli bilgi olmayan
sistemlerde zaman içinde oluşabilecek riskler hakkında belirsizlikler
oluşmaktadır. Bu çalışmada, oluşabilecek riskler hakkında yeterli bilgi ve
tecrübenin olmadığı durumlarda, söz konusu risklerin TRIZ (Teoriya Reşenya
İzabretatelski Zadaç–Yaratıcı Problem Çözme Teorisi) yöntemi kullanılarak
belirlenmesi amaçlanmaktadır. TRIZ yöntemiyle endüstriyel süreçlerdeki
risklerin belirlenebilmesi yeni bir kullanım alanı olarak ortaya çıkmaktadır.
Bu kapsamda endüstriyel üretim süreçleri ya da bu süreçler içinde yer alan
sistemler, tersine bir mantık işletilerek geliştirilmek ve iyileştirmek amaçlı
olarak değil, mevcut kaynaklar kullanılarak kötüleştirilip tehlikeli hale
getirilmek üzere TRIZ analizine tabi tutulmaktadır. Elde edilen sonuçlar süreç
ya da sistemde oluşabilecek potansiyel riskleri tanımlar. Bu çalışmada,
önerilen TRIZ temelli risk tanımlama yöntemi örnek olarak; bir matkap/freze
tezgâhına uygulanmıştır. Bununla birlikte, TRIZ yöntemi ile endüstriyel
süreçlerde ortaya çıkabilecek risk etkileşimleri de dikkate alınarak daha
sistematik bir değerlendirme süreci oluşturulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akmal, S., Hashim, N., Yahaya, S. H., Peter, H. H. I., & Yaakob, M. Y. (2018). An Inventive TRIZ-Kano Based Approach to Improve Customer Satisfaction for Product Development: A Comprehensive Review.Almannai, B., Greenough R., and Kay J., 2008, A decision support tool based on QFD and FMEA for the selection of manufacturing automation Technologies, Robotics and Computer-Integrated Manufacturing, 24, 501–507.Alʹtshuller, G. S. (1999). The innovation algorithm: TRIZ, systematic innovation and technical creativity. Technical Innovation Center, Inc..Altshuller, G. (2002). 40 principles: TRIZ keys to innovation (Vol. 1). Technical Innovation Center, Inc..Arcidiacono, G., & Bucciarelli, L. (2016). TRIZ: Engineering methodologies to improve the process reliability. Quality and Reliability Engineering International, 32(7), 2537-2547.Bariani, P.F., Berti, G.A., and Lucchetta, G., 2004, Combined DFMA and TRIZ approach to the simplification of product structure, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers Journal of Engineering Manufacture, 218, 1023–1027.Cascini, G. and Rissone, P., 2004, Plastics design: Integrating TRIZ creativity and semantic knowledge portals, Journal of Engineering Design, 15, 405–424.Cavallucci, D. (2002). TRIZ, the Altshullerian approach to solving innovation problems. In Engineering Design Synthesis (pp. 131-149). Springer, London.Chai, K. H., Zhang, J., & Tan, K. C. (2005). A TRIZ-based method for new service design. Journal of Service Research, 8(1), 48-66.Chechurin, L., & Borgianni, Y. (2016). Understanding TRIZ through the review of top cited publications. Computers in Industry, 82, 119-134.Chinniah Yuvin, 2015. Analysis and prevention of serious and fatal accidents related to moving parts of machinery. Safety Science, 75, 163-173.Cong, H., & Tong, L. H. (2008). Grouping of TRIZ Inventive Principles to facilitate automatic patent classification. Expert Systems with Applications, 34(1), 788-795.Dülger, S. (2015). Bir mermer işletmesindeki problemlerin TRIZ yöntemi ile değerlendirilmesi (Master's thesis, ESOGÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü).Flin R., Mearns K., O’Connor P., Bryden R.,2000. Measuring safety climate: identifying the common features. Safety Science 34(1-3), 177-192.Gadd Karen, 2011. TRIZ for enginers: Enabling inventive problem solving, Wiley & Sons, United Kıngdom.Ilevbare, I. M., Probert, D., & Phaal, R. (2013). A review of TRIZ, and its benefits and challenges in practice.Technovation, 33(2-3), 30-37.Jeeradist, T., Thawesaengskulthai, N., & Sangsuwan, T. (2016). Using TRIZ to enhance passengers' perceptions of an airline's image through service quality and safety. Journal of Air Transport Management, 53, 131-139.Jocelyn Sabrina, Ouali Mohamed-Salah, Chinniah Yuvin, 2017. Improving machinery-related risk identification and estimation with accident reporting and logical analysis of data. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting. 61(1), 1659-1663.Mann, D. (2001). An introduction to TRIZ: The theory of inventive problem solving. Creativity and Innovation Management, 10(2), 123-125.Mao, Y.J. and Tseng, C.H., 2004, An innovative piston retractor for bicycle hydraulic disc braking systems, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers Journal of Automobile Engineering., 218(D3), 295–303. Moehrle, M. G. (2005). What is TRIZ? From conceptual basics to a framework for research. Creativity and innovation management, 14(1), 3-13.Okun Andrea, Lentz Thomas J., Schulte Paul, Stayner Leslie, 2001. Identifying high‐risk small business industries for occupational safety and health interventions. American Journal of Industrial Medicine, 39(3), 301-311.Pala, S., 2005, TRIZ: A new framework for innovation - concepts and cases overview, ICFAI University Press, p.196.Ruchti, B., & Livotov, P. (2001). TRIZ-based innovation principles and a process for problem solving in business and management. The TRIZ Journal, 1(2001), 677-687.Stratton, R., & Mann, D. (2003). Systematic innovation and the underlying principles behind TRIZ and TOC. Journal of Materials Processing Technology, 139(1-3), 120-126.Terninko, J., Zusman, A., & Zlotin, B. (1998). Systematic innovation: an introduction to TRIZ (theory of inventive problem solving). CRC press.Tsai, C.C., Chang, C.Y. and Tseng, C.H., 2004, Optimal design of metal seated ball valve mechanism, Structural and Multidisciplinary Optimization, 26, 249–255.Yamashina, H., Ito, T., & Kawada, H. (2002). Innovative product development process by integrating QFD and TRIZ. International Journal of Production Research, 40(5), 1031-1050.Yang, K. and Zhang, H., 2000, A comparison of TRIZ and axiomatic design, TRIZ Journal, August 2000 issue, www.triz-journal.com/a-comparison-of-triz-andaxiomatic-design/, erişim tarihi: 05.01.2014.Wang, F. K., Yeh, C. T., & Chu, T. P. (2016). Using the design for Six Sigma approach with TRIZ for new product development. Computers & Industrial Engineering, 98, 522-530.