Araştırma Makalesi

“KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)

Sayı: 75 24 Mayıs 2024
PDF İndir
TR EN

“KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)

Öz

Uluslararası sistemin 1648 Westphalia Barış Antlaşmaları’ndan itibaren egemen politik birimler temelinde oluştuğuna dair bakış açısı, literatürde genel kabul görmektedir. Egemen ulus devletin önemi 1970’li yıllardan itibaren post-pozitivist teorik bir meydan okumayla karşı karşıya kalsa da bizce günümüzde halen devam etmektedir. Ancak de jure egemen eşit ulus devletlerin, facto eşit olmadıkları da görülmektedir. Dolayısıyla bazı devletler güçlü ve “büyük”, bazı devletler de güçsüz ve “küçük” olarak değerlendirilmektedir. Büyük ve küçük devletler arasındaki ayrımın ise ilk olarak 1815 Viyana Kongresi’nde kullanıldığı bilinmektedir. Zira Avrupa Ahengi olarak da tanımlanan bu sistemi oluşturan beş aktör büyük, diğer aktörler de küçük olarak kabul edilmiştir. Viyana Sistemi’nden sonra Milletler Cemiyeti (MC) ve Birleşmiş Milletler (BM) deneyimiyle sistemdeki tüm aktörler genel kurulda temsil edilmeye başlamış böylelikle, de jure eşitlik sağlanmıştır. Küçük devletler kavramı ise literatüre 1960’lı yıllardan itibaren yeni bağımsız eski sömürge devletlerin uluslararası sisteme dahil olmasıyla girmiştir. Fakat küçük devlet kavramsallaştırmasıyla ilgili birtakım muğlaklıklar (coğrafya, nüfus, askeri kapasite, küresel siyasete etki) da bulunmaktadır. Kategorik muğlaklığa rağmen Ermenistan gerek nüfusu gerek de diğer objektif kriterler açısından küçük devlet olarak değerlendirilebilir. Ancak Ermenistan küçük ve güçsüz bir aktör olmasına rağmen Trans-Kafkasya bölgesel alt sisteminde 1991-2020 yılları arasında maksimalist ve irredantist politikalarını sürdürmüştür. Bilindiği üzere Ermenistan, araç-amaç dengesizliğine rağmen güçlü komşusu Türkiye’ye “Büyük Ermenistan” ülküsü çerçevesinde meydan okumuş, diğer bir komşusu olan Azerbaycan’ın topraklarını uluslararası hukuka aykırı olarak işgal etmiş, Gürcistan’ın Cavahati Bölgesi’nde de istikrarsızlık yaratmıştır. Genel ve soyut olarak aktardığımız bilgiler çerçevesinde çalışmamızda Ermenistan’ın amaç-araç dengesizliğine ve küçük devlet niteliğine rağmen 1991-2020 yılları arasında yürüttüğü Trans-Kafkasya politikası analiz edilecektir. Anahtar Kelimeler: Küçük Devletler, Ermenistan, Trans-Kafkasya, Azerbaycan, Rusya Federasyonu

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. “Armenian Declaration of Independence,” n.d. https://www.gov.am/en/independence/.
  2. Bakshiyeva, Yegane. “Threats and Provocations Originating from The Republic of Armenia Towards the Water Resources of The Republic of Azerbaijan.” Review of Armenian Studies, no. 40 (2019): 113–31.
  3. Baldacchino, Godfrey. “Thucydides of Kissinger? A Critical Review of Smaller State Diplomacy.” In The Diplomacies of Small States: Between Vulnerability and Resilience. New York: Palgrave Macmillan, 2009.
  4. Biletska, Yuliya and Tuncel, Turgut Kerem. “Ahıska Türklerinin Gürcistan’a Geir Dönüşü ve ‘Ermeni Faktörü.’” In Gürcistan’daki Müslüman Topluluklar: Azınlık Hakları, Kimlik, Siyaset, 319–46. Ankara: Terzi Yayıncılık, 2016.
  5. Brady, Anne-Marie. “Small States and the Turning Point in Global Politics.” In Small States and the New Security Environment. Cham: Springer, 2021.
  6. Branch, Anthony R. “Armenia and the South Caucasus.” Connections 17, no. 2 (Spring 2018): 47–60.
  7. Cabbarlı, Hatem. “Ermenistan Dış Politikasını Belirleyen Ögeler ve Kavramsal Yaklaşım.” In Ermenistan Dış Politikası (1991-2019), 1–79. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2020.
  8. ———. “Ermenistan’ın Bölge Politikasında Gürcistan: Tarihi Süreçte Karşılıklı İlişkiler” 6 (Yaz 2002): 158–81.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

28 Aralık 2023

Kabul Tarihi

17 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 75

Kaynak Göster

APA
Jane, M. (2024). “KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020). Ermeni Araştırmaları, 75, 61-94. https://doi.org/10.36542/erma.1411153
AMA
1.Jane M. “KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020). Ermeni Araştırmaları. 2024;(75):61-94. doi:10.36542/erma.1411153
Chicago
Jane, Murat. 2024. “‘KÜÇÜK DEVLET’ KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)”. Ermeni Araştırmaları, sy 75: 61-94. https://doi.org/10.36542/erma.1411153.
EndNote
Jane M (01 Mayıs 2024) “KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020). Ermeni Araştırmaları 75 61–94.
IEEE
[1]M. Jane, “‘KÜÇÜK DEVLET’ KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)”, Ermeni Araştırmaları, sy 75, ss. 61–94, May. 2024, doi: 10.36542/erma.1411153.
ISNAD
Jane, Murat. “‘KÜÇÜK DEVLET’ KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)”. Ermeni Araştırmaları. 75 (01 Mayıs 2024): 61-94. https://doi.org/10.36542/erma.1411153.
JAMA
1.Jane M. “KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020). Ermeni Araştırmaları. 2024;:61–94.
MLA
Jane, Murat. “‘KÜÇÜK DEVLET’ KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020)”. Ermeni Araştırmaları, sy 75, Mayıs 2024, ss. 61-94, doi:10.36542/erma.1411153.
Vancouver
1.Murat Jane. “KÜÇÜK DEVLET” KAVRAMI BAĞLAMINDA ERMENİSTAN’IN TRANS-KAFKASYA POLİTİKASININ ANALİZİ (1991-2020). Ermeni Araştırmaları. 01 Mayıs 2024;(75):61-94. doi:10.36542/erma.1411153

Cited By