Research Article

MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Volume: 21 Number: 2 October 21, 2026
TR EN

MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Bu çalışma, miras hukukunun temel kurumlarından biri olan saklı payın meşruiyetini karşılaştırmalı hukuk ve hukuk politikası perspektifinden incelemektedir. Saklı pay, klasik olarak aile dayanışması, aile malvarlığının korunması ve mirasçının ekonomik güvenliği gerekçeleriyle temellendirilmiştir. Ancak ailenin tüketim birimine dönüşmesi, sosyal devletin genişlemesi, demografik dönüşüm ve bireysel mülkiyet anlayışının güçlenmesi bu meşruiyet zeminini önemli ölçüde aşındırmıştır. Çalışmada önce Türk hukukunda saklı pay ve tenkis rejiminin dogmatik yapısı ortaya konulmakta, ardından mirasçılıktan çıkarma, favor testamenti, muris muvazaası ile tenkis ayrımı ve Yargıtay uygulaması üzerinden sistemin işleyişi değerlendirilmektedir. Karşılaştırmalı inceleme Alman, İsviçre, Avusturya ve İngiltere-Galler hukukları üzerinden yürütülmektedir. Çalışmanın tezi, saklı payın tamamen kaldırılmasının isabetli olmadığı ancak mevcut rejimin çağdaş toplumsal gerçeklik karşısında aynen korunamayacağıdır. Saklı payın kapsamının daraltılması, altsoy korumasının yeniden düşünülmesi, sağ kalan eşin korumasının güçlü biçimde sürdürülmesi, mirasçılıktan çıkarma sebeplerinin güncellenmesi, tenkisin kademelendirilmesi ve favor testamentinin daha belirleyici hâle getirilmesi önerilmektedir. Somut olarak altsoyun saklı payının üçte bire indirilmesi, ana ve babanın kategorik saklı payının kaldırılıp ihtiyaç temelli destek tanınması ve sağlararası bağışlarda on yıllık azalan oranlı tenkis sistemi önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Abt, Daniel ve Thomas Weibel, ed. Praxiskommentar Erbrecht. 4. Auflage. Basel: Helbing Lichtenhahn, 2019.
  2. Antalya, O. Gökhan ve İpek Sağlam. Miras Hukuku. Ankara: Seçkin Yayınları, 2021.
  3. Atamulu, İsmail. Türk Borçlar Hukukunda Muvazaa. Ankara: Adalet Yayınevi, 2017.
  4. Ayan, Mehmet. Miras Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 2020.
  5. Ayan, Mehmet. “Saklı Pay Sahibi Mirasçılar ve Saklı Payları”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 10/1-2 (2002): 7-18, (Erişim Tarihi 19.07.2026), https://dergipark.org.tr/tr/pub/suhfd/article/280706.
  6. Beck, Alexander. Grundriss des Schweizerischen Erbrechts. 2. Auflage. Bern: Stämpfli Verlag, 1976.
  7. Binder, Barbara ve Peter Giller. “§ 776 ABGB”. İçinde Erbrecht und Vermögensnachfolge, ed. Christian Gruber,
  8. Susanne Kalss, Karl Müller ve Martin Schauer, m. 776. 2. Auflage. Wien: Manz, 2021.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 21, 2026

Submission Date

July 27, 2026

Acceptance Date

September 22, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 21 Number: 2

APA
Aktürk, E. (2026). MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 837-888. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2004066
AMA
1.Aktürk E. MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERUHFD. 2026;21(2):837-888. doi:10.58820/eruhfd.2004066
Chicago
Aktürk, Emrah. 2026. “MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (2): 837-88. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2004066.
EndNote
Aktürk E (October 1, 2026) MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 2 837–888.
IEEE
[1]E. Aktürk, “MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME”, ERUHFD, vol. 21, no. 2, pp. 837–888, Oct. 2026, doi: 10.58820/eruhfd.2004066.
ISNAD
Aktürk, Emrah. “MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/2 (October 1, 2026): 837-888. https://doi.org/10.58820/eruhfd.2004066.
JAMA
1.Aktürk E. MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERUHFD. 2026;21:837–888.
MLA
Aktürk, Emrah. “MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 2, Oct. 2026, pp. 837-88, doi:10.58820/eruhfd.2004066.
Vancouver
1.Emrah Aktürk. MİRAS HUKUKUNDA SAKLI PAYIN MEŞRUİYETİ: KARŞILAŞTIRMALI HUKUK VE HUKUK POLİTİKASI AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME. ERUHFD. 2026 Oct. 1;21(2):837-88. doi:10.58820/eruhfd.2004066

Erciyes University Journal of Law Faculty by Erciyes University Law Faculty is licensed under CC BY-NC4.0