Postpartum Dönemde COVID-19 Korkusunun Annelerin Bebek Bakımı ile İlgili Obsesif-Kompulsif Davranışlarına ve Postpartum Depresyona Etkisi

Abstract

Amaç: Araştırma postpartum dönemde COVID-19 korkusunun annelerin bebek bakımı ile ilgili obsesif-kompulsif davranışlarına ve postpartum depresyona etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Yöntemler: Tanımlayıcı tipte yapılan araştırma Türkiye’nin doğusunda yer alan bir ilin Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı toplam 211 anne ile yürütüldü. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, COVID-19 Korkusu Ölçeği, Postpartum Dönemde Annelerin Bebek Bakımı ile İlgili Obsesif ve Kompulsif Davranışları Ölçeği (OKDÖ), Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği (EDSÖ) ile toplandı. Bulgular: Araştırmada annelerin %23,2’sinin doğum sonu depresyon açısından risk altında olduğu görüldü. Annelerde COVID-19 korkusu ile bebek bakımı ile ilgili obsesif-kompulsif davranışlar arasında zayıf negatif korelasyon, doğum sonu depresyon arasında çok zayıf pozitif korelasyon belirlendi (sırasıyla r: −,321, r: ,199; p < ,001, p < ,05). Sonuç: Araştırmada annelerin yaşadıkları COVID-19 korkusu arttıkça bebek bakımı ile ilgili obsesif-kompulsif davranışların azaldığı ve doğum sonu depresyon riskinin arttığı belirlendi.

Keywords

• COVID-19
• ebelik
• doğum sonrası depresyon
• obsesif davranış

The Effect of COVID-19 Fear in the Postpartum Period on Mothers’ Obsessive–Compulsive Behaviors Related to Baby Care and Postpartum Depression

Abstract

Objective: The study was conducted to evaluate the effect of fear of COVID-19 on mothers’ obsessive–compulsive behaviors related to baby care and postpartum depression in the postpartum period. Methods: The descriptive study was conducted with a total of 211 mothers registered in the Family Health Centers of a province in eastern Turkey. The data of the study were collected with the Personal Information Form, the COVID-19 Fear Scale, the Scale of Obsessive and Compulsive Behaviors Related to Baby Care of Mothers in the Postpartum Period, and the Edinburgh Postpartum Depression Scale. Results: In the study, the frequency of postpartum depression in mothers was found to be 23.2%. We found a weak negative correlation between fear of COVID-19 in mothers’ obsessive–compulsive behaviors related to infant care and a very weak positive correlation between postpartum depression (respectively r: −.321, r: .199; p < .001, p < .05). Conclusion: In the study, it was determined that as the fear of COVID-19 experienced by mothers increased, obsessive–compulsive behaviors related to baby care decreased and the risk of postpartum depression increased.

Keywords

• COVID-19
• midwifery
• obsessive behavior
• postpartum depression

References

1. Ahorsu, D. K., Lin, C. Y., Imani, V., Saffari, M., Griffiths, M. D., & Pakpour, A. H. (2020). The Fear of COVID-19 Scale: Development and initial validation. International Journal of Mental Health and Addiction, 1–9. [CrossRef]
2. Altınayak, S. Ö., & Özkan, H. (2017). Annelerin doğum sonu dönemde yaşam kalitesi ve desteklerinin değerlendirilmesi. jACSD, 11, 79–101. Challacombe, F. L., Salkovskis, P. M., Woolgar, M., Wilkinson, E. L., Read, J., & Acheson, R. (2017). A pilot randomized controlled trial of timeintensive cognitive–behaviour therapy for postpartum obsessive– compulsive disorder: Effects on maternal symptoms, mother–infant interactions and attachment. Psychological Medicine, 47(8), 1478–1488. [CrossRef]
3. Clair, R., Gordon, M., Kroon, M., & Reilly, C. (2021). The effects of social isolation on well-being and life satisfaction during pandemic. Humanities and Social Sciences Commununications, 8(28). [CrossRef]
4. Demir Yiğit, E., & Dereli Yılmaz, S. (2019). Doğum sonu anne memnuniyeti ve Anneliğe Uyumda ebenin rolü (ss. 673–678). 2. Uluslar Arası 3. Ulusal Doğum Sonu Bakım Kongresi. Konya.
5. Dindar, İ. (2009). Edirne İli merkezinde 0–1 yaş arası bebeği olan annelerin anksiyete düzeyleri ve yardım arama davranışları [Yüksek Lisans Tezi]. Trakya Üniversitesi. http://dspace.trakya.edu.tr/xmlui/handle/trakya/812.
6. Engindeniz, A. N., Küey, L., & Kültür, S. (1996). Edinburgh doğum sonrası depresyon ölçeği Türkçe formu geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Bahar Sempozyumları, 1, 51–52.
7. Gluska, H., Mayer, Y., Shiffman, N., Daher, R., Elyasyan, L., Elia, N., Weiner, M. S., Miremberg, H., Kovo, M., Biron-Shental, T., Helpman, L., & Gabbay-Benziv, R. (2021). The use of personal protective equipment as an independent factor for developing depressive and post-traumatic stress symptoms in the postpartum period. European Psychiatry, 64(1), e34. [CrossRef]
8. Gülşen, Ç., & Merih, Y. D. (2018). doğum sonu dönemde anneler kimden hangi desteği bekliyor? Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 4(1). https://dergipark.org.tr/en/pub/kashed/issue/37442/322051

9. Guvenc, G., Yesilcinar, İ., Ozkececi, F., Öksüz, E., Ozkececi, C. F., Konukbay, D., Kok, G., & Karasahin, K. E., & Karasahin, K. E. (2021). Anxiety, depression, and knowledge level in postpartum women during the COVID-19 pandemic. Perspectives in Psychiatric Care, 57(3),1449–1458. [CrossRef]
10. İldenİz, B. S., & Karadenİz, G. (2021). Koronavirüs pandemisinde annelerin ebeveynlik stresleri, aile dayanıklılıkları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkiler. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(26), 279–296. [CrossRef]
11. Kim, T. H., Connolly, J. A., & Tamim, H. (2014). The effect of social support around pregnancy on postpartum depression among Canadian teen mothers and adult mothers in the maternity experiences survey. BMC Pregnancy and Childbirth, 14(1), 1–9. [CrossRef]
12. Kızıloğlu, E. (2021). Pandemi döneminde çalışan anne olmak: Metaforlar üzerinden bir Değerlendirme. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 19, 34–48.
13. Kurt, A., & Söyler, H. Ç. (2022). Covid-19 döneminde doğum yapan kadınlarda maternal bağlanma, obsesif kompülsif bozukluk ve perinatal anksiyete ilişkisi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(3), 225–235. [CrossRef]
14. Kurt, H. (2021). Pandemi sürecinde annelerin korona hastalığı korkusu ve anne-çocuk iletişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13, 245–256. [CrossRef]
15. Lebel, C., MacKinnon, A., Bagshawe, M., Tomfohr-Madsen, L., & Giesbrecht, G. (2020). Elevated depression and anxiety symptoms among pregnant individuals during the COVID-19 pandemic. Journal of Affective Disorders, 277, 5–13. [CrossRef]
16. Lok, K. Y. W., Fong, D. Y. T., Wong, J. Y. H., Ho, M., Choi, E. P., Pandian, V., Davidson, P. M., Duan, W., Tarrant, M., Lee, J. J., Lin, C. C., & CARE Group (2021). International survey for assessing COVID-19’s impact on fear and health: Study protocol. BMJ Open, 11(5), e048720. [CrossRef]
17. Miranda, A. R., Scotta, A. V., Cortez, M. V., & Soria, E. A. (2021). Triggering of postpartum depression and insomnia with cognitive impairment in Argentinian women during the pandemic COVID-19 social isolation in relation to reproductive and health factors. Midwifery, 102, 103072. [CrossRef]
18. Okray, Z. (2021). COVID-19 Pandemisi ve obsesif kompulsif bozukluk. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar – Current Approaches in Psychiatry, 13(3), 588–604. [CrossRef]
19. Özdemir, K., Menekşe, D., & Çınar, N. (2020). Development of obsessive and compulsive behaviors scale of mothers in postpartum period regarding baby care: Validity and reliability. Perspectives in Psychiatric Care, 56(2), 379–385. [CrossRef]
20. Özer, N. T. (2022). Gebelerin depresyon, anksiyete, stres ve Koronavirüs korku Durumlarının Belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. https://hdl.handle.net/20.500.12445/2579.
21. Özkan, H. A., Arık, B., & Keleş, A. (2021). Anne-bebek bağlanmasında COVID-19 yansımaları. Ulusal Hemşirelik Kongresi-i. Erişim Tarihi 20.04.2022. https://www.researchgate.net/profile/Beguem-Kirik/publication/353313988_ANNE-BEBEK_BAGLANMASINDA_COVID-19_YANSIMALARI/links/60f2da470859317dbdec16de/ANNE-BEBEKBAGLANMASINDA-COVID-19-YANSIMALARI.pdf
22. Özkan, S., & Serçekuş, P. (2017). Anne olmanın psikososyal yönü. İçinde K. Kabukcuoğlu (Ed.), Kadın sağlığı Sorunlarının psikosomatik yansımaları. (1. Baskı, ss. 25–27). Detay Yayıncılık.
23. Özşahin, Z., Akça, E., & Gökbulut, N. (2020). Postpartum depresyon düzeyi ile maternal bağlanma arasındaki ilişki. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 8(3), 715–724. [CrossRef]
24. Özşahİn, Z., Erdem, N., Aksakal, Z. G., & Fİloğlu, N. (2022). Covid-19 korkusunun annenin doğumu algılaması ve doğum sonu anksiyeteye etkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 16(1), 40–47. [CrossRef]
25. Öztürk, B. İ. (2022). COVID-19'la yaşamak: Covid-19 korkusunu etkileyen faktörler [Yüksek Lisans Tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. http://hdl.handle.net/11607/4710.
26. Satici, B., Gocet-Tekin, E., Deniz, M. E., & Satici, S. A. (2021). Adaptation of the Fear of COVID-19 Scale: Its association with psychological distress and life satisfaction in Turkey. International Journal of Mental Health and Addiction, 19(6), 1980–1988. [CrossRef]
27. Sevimli, A. D. (2021). Lohusaların Koronavirüs (COVID-19) korkusu ve doğum sonu destek gereksinimlerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstinye Üniversitesi. https://hdl.handle.net/20.500.12713/2055.
28. Şirin, A. (2008). Kadın sağlığı (1. Baskı, ss. 133–154). Bedray basın Yayıncılık Ltd. Şti.
29. Taşkır, B. (2021). Yüksek riskli gebelik kliniğinde takipli, gebeliğinde COVID19 hastalığı geçirmiş kadınlarla geçirmemiş kadınların geç postpartum depresyon sıklığının karşılaştırması [Uzmanlık Tezi]. Sağlık Bilimleri Üniversitesi.
30. Üstüngör, N. (2022). Doğum sonu obsesif kompulsif davranışların annebebek bağlanmasına etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi. https://hdl.handle.net/11424/280647.
31. Vaezi, A., Soojoodi, F., Banihashemi, A. T., & Nojomi, M. (2019). The association between social support and postpartum depression in women: A cross sectional study. Women and Birth, 32(2), e238–e242. [CrossRef]
32. Yan, H., Ding, Y., & Guo, W. (2020). Mental health of pregnant and postpartum women during the coronavirus disease 2019 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 11, 617001. [CrossRef]