The Muḍārabah Standard Issued by the Participation Banks Association of Türkiye: A Comparative Analytical Fiqh-Based Study with AAOIFI

Abstract

This article examines the Muḍārabah Standard issued by the Central Advisory Board of the Participation Banks Association of Türkiye on 29 September 2023 and compares it with the corresponding standard issued by the Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions (AAOIFI). As one of the earliest independent studies devoted specifically to this newly issued Turkish standard, it addresses a gap in the literature. Previous studies on Turkish participation banking standards have focused mainly on practical, supervisory, and regulatory issues, while their juristic foundations and methodological choices have received limited analytical attention. The article aims to analyze the provisions of the Turkish standard, clarify its juristic rulings and Sharīʿah foundations, and compare it with the relevant AAOIFI Sharīʿah standards in order to identify points of convergence and divergence, highlight provisions that call for observation or criticism, and bring out areas in which the Turkish standard introduces noteworthy scholarly or regulatory contributions. It is guided by a central question concerning the extent to which the Turkish standard aligns with the AAOIFI standard, especially in its treatment of contemporary practical issues such as exit mechanisms, commingling of funds, the legal effects of an invalid Muḍārabah after the commencement of work, and investment in transactions that yield fixed or quasi-guaranteed returns. Using a comparative analytical method, the study examines the Turkish standard alongside AAOIFI Sharīʿah Standard No. 13 on Muḍārabah. Where necessary, it also refers to the views of the four Sunni schools of law and to the Sharīʿah evidence relied upon by the Turkish Central Advisory Board. The analysis covers the standard’s content, scope, and definition of muḍārabah, as well as the rulings related to duration, capital, investment, profit and loss allocation, termination, liquidation, and issues left unaddressed by the Turkish standard. The findings show that the Turkish standard broadly corresponds with the AAOIFI standard in its overall structure and in several key rulings, while differing from it in certain formulations and juristic choices. It also introduces important additions, such as permitting a muḍārabah contract to take effect at a future date, allowing the muḍārib to purchase from the capital provider or from himself under safeguards against favoritism, and favoring profit sharing between the parties when the muḍārib violates contractual conditions. The last position seeks to balance the principle of entitlement to profit through liability with the principle of blocking the means to unlawful outcomes. The findings further indicate that AAOIFI’s standard is more precise in defining scope and terminology, whereas the Turkish standard is less rigorous in delimiting its parameters and contains some terminological and translational inconsistencies in its Arabic text. The Turkish standard also omits several important matters, including exit mechanisms, commingling of funds, delay by the muḍārib in fulfilling obligations, the effects of an invalid muḍārabah after work has begun, and certain details concerning liquidation and the measurement of receivables. The study concludes that the Turkish standard represents an important step in Islamic financial standard-setting in Türkiye but still requires further juristic, terminological, and regulatory refinement. It recommends further examination of the remaining standards and resolutions issued by the Participation Banks Association of Türkiye, benefiting from international standards and leading experiences, more extensive comparative, juristic and terminological review before new standards is issued, and the inclusion, where appropriate, of explanatory memoranda or concise implementation guidelines.

Keywords

• Islamic Finance
• Muḍārabah
• Sharīʿah Standards
• Participation Banks Association of Türkiye
• Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions

Supporting Institution

The author acknowledges that he received no external funding in support of this research.

Ethical Statement

This study does not require ethics committee approval, as the data used were obtained from literature review/published sources. It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited. Artificial intelligence-based tools were used to a limited extent in the preparation of this study. AI was employed only as a supportive tool for language editing, writing assistance, and formal structuring; the production of content, scientific evaluation, and interpretation of results remain the full responsibility and contribution of the author. The study has been conducted in line with scientific research methods and academic ethical principles.

Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin Yayımladığı Mudâraba Standardı: AAOIFI Çerçevesinde Karşılaştırmalı ve Analitik Bir Fıkıh Çalışması

Abstract

Bu makale, Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Danışma Kurulu tarafından 29 Eylül 2023 tarihinde yayımlanan Mudâraba Standardını, İslami Finans Kuruluşları için Muhasebe ve Denetim Kurumu (AAOIFI) tarafından yayımlanan ilgili standart çerçevesinde karşılaştırmalı ve analitik bir fıkıh incelemesine tâbi tutmaktadır. Çalışmanın özgün değeri, söz konusu TKBB standardını müstakil olarak ele alan ilk araştırmalardan biri olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yönüyle çalışma, özellikle Arap dünyasındaki araştırmacılar ve uzmanlar bakımından, standardın incelenmesi, değerlendirilmesi ve eleştirel bir perspektifle tartışılması açısından önemli bir zemin oluşturmaktadır. Nitekim TKBB standartlarına ilişkin mevcut sınırlı literatür ağırlıklı olarak uygulama, denetim ve düzenleme boyutlarına odaklanmış; buna karşılık bu standartların fıkhî tahlili büyük ölçüde ihmal edilmiştir. Bu araştırma, söz konusu boşluğu gidermeyi amaçlamakta; standarda sistematik bir fıkhî okuma sunmakta ve onu İslami finans alanındaki standartlaştırma faaliyetlerinin daha geniş teorik ve kurumsal bağlamı içine yerleştirmektedir. Çalışma, TKBB standardının hükümlerini tahlil etmeyi, bunların fıkhî mahiyetini ve şer‘î dayanaklarını ortaya koymayı ve ilgili AAOIFI şer‘î standartlarıyla mukayeseli biçimde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu çerçevede iki standart arasındaki ittifak ve ihtilaf noktaları belirlenmekte; değerlendirme ve eleştiriye açık hükümler tespit edilmekte; ayrıca TKBB standardının ilmî ve düzenleyici bakımdan dikkat çekici katkıları ortaya konulmaktadır. Araştırmanın temel problemi, özellikle çıkış mekanizmaları, fonların birbirine karıştırılması, fâsid mudâraba akdinin faaliyetin başlamasından sonraki hukukî sonuçları ve sabit veya garantiye yakın getiri sağlayan işlemlere yatırım gibi güncel uygulama meselelerinde TKBB standardının AAOIFI standardıyla ne ölçüde uyum arz ettiğinin tespitidir. Metodolojik olarak çalışma, karşılaştırmalı analitik yönteme dayanmaktadır. Bu bağlamda TKBB standardının hükümleri, başta Mudâraba’ya ilişkin 13 numaralı Şer‘î Standart olmak üzere ilgili AAOIFI şer‘î standartlarıyla birlikte incelenmiştir. Ayrıca gerekli görülen yerlerde dört Sünnî mezhebin görüşlerinden ve TKBB Danışma Kurulu’nun fıkhî tercihlerini temellendirirken dayandığı gerekçelerden istifade edilmiştir. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerde sırasıyla standardın muhtevası, kapsamı ve mudâraba tanımı; süre, sermaye, yatırım, kâr-zarar dağılımı, sona erme ve tasfiye gibi temel hükümler; nihayet TKBB standardında düzenlenmeyen meseleler ele alınmaktadır. Araştırma neticesinde, TKBB standardının genel sistematiği ve birçok temel hükmü itibarıyla AAOIFI standardıyla büyük ölçüde örtüştüğü; ancak bazı ifade kalıpları, kavramsal tercihler ve fıkhî değerlendirmeler bakımından ondan ayrıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca AAOIFI standardının kapsamın tayini ve terminolojinin tesisi hususunda daha titiz ve sistematik bir yaklaşım benimsediği; TKBB standardının ise kapsam sınırlarını belirlemede daha az belirgin kaldığı ve Arapça metninde bazı kavramsal ve tercümeye ilişkin tutarsızlıklar içerdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte TKBB standardı, bazı özgün ilaveler ve kayda değer katkılar da sunmaktadır. Ne var ki söz konusu standardın, AAOIFI standardıyla mukayese edildiğinde, hâlen ikmal, tashih ve geliştirmeye muhtaç bazı yönler barındırdığı anlaşılmaktadır. Araştırma ayrıca, Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin diğer standart ve kararlarının da incelenip değerlendirilmesini tavsiye etmektedir. Bu çerçevede, uluslararası standartlardan ve öncü tecrübelerden yararlanılması; yeni standartların ise karşılaştırmalı inceleme, fıkhî değerlendirme ve terminolojik redaksiyon süreçleri tamamlandıktan sonra ihtiyatla yayımlanması önerilmektedir. Ayrıca ihtiyaç hâlinde bu standartlara açıklayıcı notlar veya kısa uygulama rehberlerinin eklenmesi de tavsiye edilmektedir.

Keywords

• İslami Finans
• Mudârebe
• Şer’î Standartlar
• Türkiye Katılım Bankaları Birliği
• İslami Finansal Kuruluşlar Muhasebe ve Denetim Organizasyonu (AAOIFI)

Supporting Institution

Bu araştırmayı desteklemek için dış fon kullanılmamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde yapay zeka tabanlı araçlardan sınırlı ölçüde yararlanılmıştır. Yapay zeka, yalnızca dil kontrolü, yazım desteği ve biçimsel düzenlemelerde yardımcı bir araç olarak kullanılmış; içerik üretiminde, bilimsel değerlendirmelerde ve sonuçların yorumlanmasında yazarın akademik sorumluluğu ve katkısı esas alınmıştır. Çalışma, bilimsel araştırma yöntemleri ve akademik etik ilkelere uygun şekilde yürütülmüştür.

معيار المضاربة الصادر عن اتحاد البنوك التشاركية التركية: دراسة فقهية تحليلية مقارنة بأيوفي

Abstract

تتناول هذه المقالة معيار المضاربة الصادر عن الهيئة الشرعية المركزية لاتحاد البنوك التشاركية التركية في 29 سبتمبر 2023، من خلال دراسة فقهية تحليلية مقارنة بمعيار المضاربة الصادر عن هيئة المحاسبة والمراجعة للمؤسسات المالية الإسلامية (أيوفي). وتنبع أهمية هذه المقالة من كونها، حسب اطلاع الباحث، من أوائل الدراسات التي خصصت بحثا مستقلا لهذا المعيار التركي الجديد، مما يفتح المجال أمام الباحثين والمختصين، خصوصا العرب، للاطلاع عليه وتقويمه. علما بأن الدراسات السابقة للمعايير التركية، مع قلتها، انشغلت بالجوانب التطبيقية والرقابية والتنظيمية، في حين ظل التحليل الفقهي لهذه المعايير محدودًا، وهو ما سعت هذه الدراسة إلى تداركه. ويهدف البحث إلى تحليل مواد المعيار التركي وبيان أحكامه الفقهية ومستنداته الشرعية، ثم مقارنته بما ورد في معايير أيوفي الشرعية للكشف عن نقاط الاتفاق والاختلاف بينهما، وتحديد المواضع التي تستحق الملاحظة أو النقد، وكذلك إبراز الجوانب التي قدّم فيها المعيار التركي إضافات علمية أو تنظيمية جديدة. وقد انطلقت الدراسة من إشكالية مركزية تتمثل في مدى اتفاق المعيار التركي مع معيار أيوفي، ولا سيما في معالجته لقضايا تطبيقية معاصرة مثل التخارج، وخلط الأموال، وأحكام المضاربة الفاسدة بعد الشروع في العمل، واستثمار مال المضاربة في معاملات تدرّ عائدًا ثابتًا أو شبه مضمون. أما منهجية البحث فاعتمدت المنهج التحليلي المقارن؛ إذ قام الباحث بتحليل بنود المعيار التركي، ومقارنتها بما ورد في معايير أيوفي الشرعية، خصوصا المعيار الثالث عشر المتعلق بالمضاربة، مع الرجوع إلى آراء المذاهب الفقهية الأربعة عند الحاجة، وإلى المستندات الشرعية التي اعتمدتها الهيئة الشرعية المركزية التركية في ترجيحاتها. كما بنيت الدراسة على أربعة أقسام: تناول الأول محتوى المعيار، والثاني نطاقه وتعريف المضاربة، والثالث – وهو المحور الرئيس – الأحكام المتعلقة بمدة المضاربة ورأس المال واستثماره وتقاسم الربح والخسارة وانتهاء المضاربة وتنضيضها، أما الرابع فخصص للمسائل المهمة التي أغفلها المعيار التركي. وخلصت الدراسة إلى نتائج متعددة، أهمها أن المعيار التركي يلتقي مع معيار أيوفي في البنية العامة وفي عدد من الأحكام الأساسية، لكنه يختلف عنه في بعض الصياغات والاختيارات الفقهية. وقد تبين أن معيار أيوفي أكثر ضبطًا في تحديد النطاق والتعريف، بينما جاء المعيار التركي أقل إحكامًا في صياغة حدوده، كما لوحظ على نصه العربي اضطراب اصطلاحي وترجمي في بعض المواضع. وفي المقابل، أظهر المعيار التركي إضافات مهمة، مثل إجازة إضافة عقد المضاربة إلى المستقبل، وإجازة شراء المضارب من رب المال أو من نفسه بشروط تمنع المحاباة، وترجيح اقتسام الربح بين الطرفين عند مخالفة المضارب لشروط العقد، وهو ما يحقق التوازن بين مبدأ الخراج بالضمان وسد الذرائع. كما كشفت الدراسة عن قصور في المعيار التركي لعدم تناوله بعض المسائل المهمة، مثل التخارج، وخلط أموال المضاربة، وتأخر المضارب في أداء التزاماته، وآثار المضاربة الفاسدة بعد الشروع، وبعض التفاصيل المرتبطة بالتنضيض وقياس الذمم المدينة. وبذلك انتهى الباحث إلى أن المعيار التركي يمثل خطوة معيارية مهمة، لكنه ما يزال بحاجة إلى مزيد من الاستكمال والتحرير والتطوير مقارنة بمعيار أيوفي. كما أوصت الدراسة باستكمال دراسة بقية معايير وقرارات اتحاد البنوك التشاركية التركية، مع الإفادة من المعايير العالمية والتجارب الرائدة، والتأني في إصدار المعايير الجديدة بعد استيفاء الدراسة المقارنة والمراجعة الفقهية والتحرير الاصطلاحي، وإرفاقها عند الحاجة بمذكرات تفسيرية أو أدلة تطبيقية موجزة.

Keywords

• التمويل الإسلامي
• المضاربة
• المعايير الشرعية
• جمعية البنوك التشاركية التركية
• هيئة المحاسبة والمراجعة للمؤسسات المالية الإسلامية (أيوفي).

Supporting Institution

لم يتم استخدام أي تمويل خارجي لدعم هذا البحث.

Ethical Statement

هذه الدراسة لا تتطلب إذنًا من لجنة الأخلاقيات، إذ إن البيانات المستخدمة قد جُمعت من خلال مراجعة الأدبيات/المصادر المنشورة. ويُصرّح بأن إعداد هذه الدراسة قد تم وفقًا للمبادئ العلمية والأخلاقية، وأن جميع الدراسات والمصادر المستفاد منها قد ذُكرت في قائمة المراجع. قد استخدم الذكاء الاصطناعي بوصفه أداةً مساعدة فقط في التدقيق اللغوي، ودعم الكتابة، والتنظيم الشكلي للنص؛ بينما ظل إنتاج المحتوى، والتقويم العلمي، وتفسير النتائج قائمًا على المسؤولية الأكاديمية للباحث ومساهمته الأساسية. وقد أُنجزت هذه الدراسة وفقًا لمناهج البحث العلمي ومبادئ الأخلاقيات الأكاديمية.

References

1. Archer, Simon - Abdel Karim, Rifaat Ahmed. “Profit-sharing Investment Accounts in Islamic Banks: Regulatory Problems and Possible Solutions”. Journal of Banking Regulation 10/4 (2009), 300-306. https://doi.org/10.1057/jbr.2009.9
2. ʿAynî, Maḥmûd b. Aḥmed b. Mûsâ. el-Binâye şerḥu’l-Hidâye. Thk. Eymen Ṣâliḥ Şaʿbân. 13 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1. bs., 2000.
3. Bank Negara Malaysia. Sharīʿah Standard on Muḍārabah. Islamic Banking and Takaful Department, 22 Ekim 2012. Erişim 30 Mart 2026. https://www.islamicfinance.com/wp-content/uploads/2015/01/shariah_std_mudarabah.pdf
4. Beġavî, Muḥyissünne el-Ḥüseyn b. Mesʿûd el-Ferrâʾ. et-Tehẕîb fî fıḳhi’l-İmâm eş-Şâfiʿî. Thk. ʿÂdil Aḥmed ʿAbdülmevcûd ve ʿAlî Muḥammed Muʿavvaż. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1997.
5. Buhûtî, Manṣûr b. Yûnus. Deḳāʾiḳu üli’n-nühâ li-şerḥi’l-Müntehâ (Şerḥu Müntehe’l-irâdât). 3 cilt. Beyrut: Dârü ʿÂlemi’l-Kütüb, 1993.
6. Buhûtî, Manṣûr b. Yûnus. Keşşâfü’l-ḳınâʿ ʿan metni’l-İḳnâʿ. Thk. Muḥammed Ḥasan İsmâʿîl eş-Şâfiʿî. 6 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1997.
7. Canbaz, Muhammet Fatih - Erden, Ahmet. “Katılım Bankalarında Mudarebe Finansmanını Engelleyen Faktörler”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 5/4 (2020), 646-658. https://doi.org/10.29106/fesa.795368
8. Cündî, Żiyâʾüddîn Ḫalîl b. İsḥâḳ. et-tawḍīḥ fî şerḥi’l-Muḫtaṣari’l-ferʿî. Thk. Aḥmed b. ʿAbdilkerîm Necîb. 6 cilt. Kahire: Merkezü Neceybûye li’l-Maḫṭûṭât, 2008.

9. Desûḳî, Muḥammed b. Aḥmed b. ʿArefe. Ḥâşiyetü’d-Desûḳî ʿale’ş-Şerḥi’l-kebîr. 4 cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, ts.
10. Ebû Ġudde, ʿAbdüssettâr - Ḫoca, ʿİzzüddîn. Ḳarârât ve tevṣiyâtü Nedavâti’l-Bereke li’l-İḳtiṣâdi’l-İslâmî (1981-2001). Cidde: Mecmûʿatü Delle el-Bereke, 6. bs., 2001.
11. Enṣârî, Zekeriyyâ b. Muḥammed. el-Ġurerü’l-behiyye fî şerḥi’l-Behceti’l-Verdiyye. 5 cilt. Mısır: el-Maṭbaʿatü’l-Meymeniyye, ts. Ḫaṭṭâb, Ḫâlid. “Aḥkâmü’t-teḫâruç ve ṣuveruhû fi’l-fıḳhi’l-İslâmî”. Mecelletü’l-Ḥaḳḳ 6 (Aralık 2017).
12. Ḫayaṭ, Zeynelabidin. “Dirâse fıḳhiyye li-miʿyâri’l-kefâle es-ṣâdir ʿani’l-Heyʾeti’ş-şerʿiyye li-Cemʿiyyeti’l-bünûki’t-teşârükiyyeti’t-Türkiyye”. Mecelletü Dicle li’l-İlâhiyyât 25/1 (2022), 149-169.
13. Ḫayaṭ, Zeynelabidin. “el-Ḥükmü’ş-şerʿî li-tedâvüli eshümi’ş-şerikâti’l-muḫtalaṭa vifḳa miʿyâri’l-eshüm es-ṣâdir ʿani’l-Heyʾeti’ş-şerʿiyye li-Cemʿiyyeti’l-bünûki’t-teşârükiyyeti’t-Türkiyye”. Mecelletü Külliyyeti’ş-Şerîʿa ve’d-Dirâsâti’l-İslâmiyye 41/1 (2023), 167-191. https://doi.org/10.29117/jcsis.2023.0350
14. Ḫayaṭ, Zeynelabidin. “Sedâdü’d-deyn bi-ʿumle uḫrâ”. Mecelletü İḥyâʾ ed-Devliyye li’l-Buḥûsi’l-İslâmiyye 6/1 (2020), 425-450.
15. Heyʾetü’l-muḥâsebe ve’l-mürâcaʿa li’l-müessesâti’l-mâliyye el-İslâmiyye (AAOIFI). el-Meʿâyîrü’ş-şerʿiyye. Manâme: Heyʾetü’l-muḥâsebe ve’l-mürâcaʿa li’l-müessesâti’l-mâliyye el-İslâmiyye, 2017.
16. İbcioğlu, Mustafa - Ülev, Salih. “Katılım Bankalarında Mudârebe Finansmanının Yaygınlaşamamasının Nedenleri; Katılım Bankası Yöneticileri Gözünden Bir İnceleme”. Külliye 6/3 (2025), 517-545. https://doi.org/10.48139/aybukulliye.1742079
17. İbn ʿÂbidîn, Muḥammed Emîn. Ḥâşiyetü reddi’l-muḥtâr ʿale’d-Dürri’l-muḫtâr: Şerḥu Tenvîri’l-ebṣâr. 2. bs. 6 cilt. Mısır: Şirketü Mektebeti ve Maṭbaʿati Muṣṭafâ el-Bâbî el-Ḥalebî ve Evlâduh, 1966.
18. İbn ʿArefe, Muḥammed b. Muḥammed el-Verġamî et-Tûnisî el-Mâlikî. el-Muḫtaṣarü’l-fıḳhî. Thk. Ḥâfiẓ ʿAbdurraḥmân Muḥammed Ḫayr. 10 cilt. Dubai: Müessesetü Ḫalef Aḥmed el-Ḥabtûr li’l-Aʿmâli’l-Ḫayriyye, 2014.
19. İbn Ḳudâme, Muvaffaḳuddîn ʿAbdullāh b. Aḥmed. el-Kâfî fî fıḳhi’l-İmâm Aḥmed. 4 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1994.
20. İbn Ḳudâme, Muvaffaḳuddîn ʿAbdullāh b. Aḥmed. el-Muġnî. Thk. Ṭâhâ ez-Zeynî, Maḥmûd ʿAbdülvehhâb Fâyid, ʿAbdülḳādir ʿAṭâ ve Maḥmûd Ġânim Ġays. 10 cilt. Kahire: Mektebetü’l-Ḳâhire, 1968-1969.
21. İbn Rüşd, Ebü’l-Velîd Muḥammed b. Aḥmed b. Muḥammed b. Aḥmed. Bidâyetü’l-müctehid ve nihâyetü’l-muḳteṣıd. 4 cilt. Kahire: Dârü’l-Ḥadîs, 2004.
22. İbn Şâs, Celâlüddîn ʿAbdullāh b. Necm. ʿİḳdü’l-cevâhiri’s-semîne fî meẕhebi ʿÂlimi’l-Medîne. Thk. Ḥamîd b. Muḥammed Laḥmer. 3 cilt. Beyrut: Dârü’l-Ġarbi’l-İslâmî, 2003.
23. İbnü’l-Hümâm, Kemâlüddîn Muḥammed b. ʿAbdilvâḥid. Fetḥu’l-ḳadîr ʿale’l-Hidâye. 7 cilt. Mısır: Şirketü Mektebeti ve Maṭbaʿati Muṣṭafâ el-Bâbî el-Ḥalebî ve Evlâduh, 1970.
24. İbnü’l-Mülaḳḳın, ʿÖmer b. ʿAlî. ʿUcâletü’l-muḥtâc ilâ tevcihi’l-Minhâc. 4 cilt. İrbid: Dârü’l-Kitâb, 2001.
25. ḲaraDâġî, ʿAlî Muḥyiddîn. “Eŝeru duyûni ve nuḳûdi’ş-şerike ev el-maḥfaẓa ʿalâ ḥükmi tedâvüli’l-eshüm ve’ṣ-ṣükûk ve’l-vaḥadâti’l-istişmâriyye (el-Müşkile ve’l-ḥulûl)”. el-Benkü’l-İslâmî li’t-Tenmiyye – el-Maʿhedü’l-İslâmî li’l-Buḥûŝ ve’t-Tedrîb, araştırma no. 61, 1424.
26. Kâsânî, Alâeddin. Bedâʾiʿu’ṣ-ṣanâʾiʿ fî tertîbi’ş-şerâʾiʿ. 7 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1328.
27. Laḫmî, ʿAlî b. Muḥammed er-Rabʿî. et-Tebṣıra. Thk. Aḥmed ʿAbdülkerîm Necîb. 14 cilt. Katar: Vizâretü’l-Evḳāf ve’ş-Şuʾûni’l-İslâmiyye, 2011.
28. Mâverdî, Ebü’l-Ḥasan ʿAlî b. Muḥammed. el-Ḥâvi’l-kebîr fî fıḳhi’l-İmâmi’ş-Şâfiʿî. Thk. ʿAlî Muḥammed Muʿavvaż ve ʿÂdil Aḥmed ʿAbdülmevcûd. 19 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1999.
29. Merdâvî, ʿAlâʾüddîn ʿAlî b. Süleymân. et-Tenḳîḥu’l-müşbiʿ fî taḥrîri aḥkâmi’l-Muḳniʿ. Thk. Nâṣır b. Suʿûd b. ʿAbdillâh. Riyad: Mektebetü’r-Rüşd Nâşirûn, 2004.
30. Râfiʿî, ʿAbdülkerîm. el-ʿAzîz şerḥu’l-Vecîz. 13 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1997.
31. Rûyânî, ʿAbdülvâḥid b. İsmâʿîl. Baḥrü’l-meẕheb. Thk. Ṭârıḳ Fetḥî es-Seyyid. 14 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 2009.
32. Seraḫsî, Muḥammed b. Aḥmed. el-Mebsûṭ. 31 cilt. Kahire: Maṭbaʿatü’s-Saʿâde, ts.
33. Sermaye Piyasası Kurulu. Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1). Resmî Gazete 28670 (7 Haziran 2013). Erişim 29 Mart 2026. https://spk.gov.tr/data/61e3664d1b41c61270320801/eceb00e9-4fed-4ff6-a529-cf29890deec6.pdf
34. Şâfiʿî, Muḥammed b. İdrîs. el-Ümm. 8 cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 2. bs., 1983.
35. Şerîf el-Hâşimî, Muḥammed b. Aḥmed. el-İrşâd ilâ sebîli’r-reşâd. Thk. ʿAbdullāh b. ʿAbdilmüḥsin et-Türkî. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle Nâşirûn, 1998.
36. Şeybânî, Muḥammed b. el-Ḥasan. el-Aṣl. Thk. Muḥammed Boynukalın. 12 cilt. Beyrut: Dârü İbn Ḥazm, 2012.
37. Şirbînî, Şemsüddîn el-Ḫaṭîb. Muġni’l-muḥtâc ilâ maʿrifeti elfâẓi’l-Minhâc. Thk. ʿAlî Muḥammed Muʿavvaż ve ʿÂdil Aḥmed ʿAbdülmevcûd. 6 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-ʿİlmiyye, 1994.
38. TKBB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği. “Danışma Kurulunun Oluşumu, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ”. Erişim 11 Temmuz 2026. https://tkbb.org.tr/upload/Danisma-kurulunun-olusumu-gorev-calisma-usul-ve-esaslari-hakkinda-teblig.pdf
39. TKBB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği. “Genel Görünüm”, Veri Peteği, erişim 10 Temmuz 2026, https://www.tkbb.org.tr/veripetegi-detay/5
40. TKBB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği. “Enflasyona Endeksli Katılım Hesabı Açılması.” Karar No: 15, 22 Ağustos 2019. Erişim 30 Mart 2026. https://tkbb.org.tr/danisma-kurulu/kararlar/Enflasyona_Endeksli_Katilim_Bankasi_Hesaplari
41. TKBB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği. “Miʿyârü’l-îrâdâti ġayri’l-mütevâfiḳa maʿa mebâdiʾi’t-temvîli’t-teşârükî ve âliyyetü’t-teḫalluṣ minhâ”. İçinde Meʿâyîrü’t-temvîli’t-teşârükî, Miʿyâr no. 6. Yayın tarihi: 13.05.2024. Erişim: 29 Mart 2026. https://tkbb.org.tr/upload/9719015012--.pdf
42. TKBB, Türkiye Katılım Bankaları Birliği. “Miʿyârü’l-muḍârabe”. İçinde Meʿâyîrü’t-temvîli’t-teşârükî, Miʿyâr no. 5. Yayın tarihi: 29.09.2023. Erişim: 29 Mart 2026. https://tkbb.org.tr/upload/6738763130-08-04-2024_tkbb_mudarebe_arapca_temiz-son-hali.pdf
43. ʿUleyş, Muḥammed. Mineḥu’l-celîl şerḥu Muḫtaṣarı Ḫalîl. 9 cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1984.
44. Zerkeşî, Bedrüddîn Muḥammed b. ʿAbdillâh. el-Menŝûr fi’l-ḳavâʿidi’l-fıḳhiyye. Thk. Teysîr Fâʾiḳ Aḥmed Maḥmûd. 3 cilt. Kuveyt: Vizâretü’l-Evḳāfi’l-Kuveytiyye, 2. bs., 1985.