FAST FOOD CONSUMPTION HABITS OF CONSUMERS IN THE CENTER OF ISTANBUL PROVINCE

Abstract

İSTANBUL İLİ KENT MERKEZİNDE TÜKETİCİLERİN FAST FOOD TÜKETİM ALIŞKANLIKLARI

Abstract

Bu çalışmada, hanehalklarının fast food tüketim kararı, tüketim miktarı ve harcamalarına etki eden faktörlerin analizi amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini İstanbul kent merkezinde yaşayan 351 hanehalkıyla 2016 yılında yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Verilerin analizi amacıyla frekans tabloları, tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve parametrik olmayan testler ile Binary Lojistik Regresyon ve Ordered Logit regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, İstanbul ilinde ailelerin %69,8’inin fast food tüketim alışkanlığına sahip olduğu belirlenmiş olup, hanehalklarının ortalama fast food tüketim harcamalarının toplam gıda harcamaları içerisindeki oranı %7.25 olarak saptanmıştır. Yapılan logistik regresyon model sonuçlarına göre, fast food tüketim kararı ve sıklığında en önemli olan değişkenler; hanehalkı geliri, tüketicilerin cinsiyeti, eğitim seviyesi, yaşı ve medeni durumu, hanede annenin çalışıp çalışmama durumu, ailede 18 yaşından küçük bireyin bulunup bulunmama durumudur.

Keywords

• Fast food tüketimi,hanehalkı,İstanbul,lojistik regresyon,tüketici

References

1. Akbay, C. & Boz, İ. (2005). Kahramanmaraş’ta Ailelerin Ev ve Ev Dışı Gıda Tüketim Talebi ve Tüketici Davranışlarının Ekonomik Analizi. KSÜ Fen ve Müh. Dergisi, 8(1): 122-131.
2. Akbay, C., Tiryaki, &. & Gül, A. (2007). Consumer Characteristics Influencing Fast Food Consumption in Turkey. Food Control, 18(8): 904-913.
3. Akdağ, H. (2015). Lise Öğrencilerinin Fast Food Tüketim Durumlarının Ve Alışkanlıklarının Saptanması, Y. Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Anonim (2015). Fast Food Tüketiminin En Fazla Olduğu Ülkeler https://gezimanya.com/FotoGaleri/fast-food-tuketiminin-en-fazla-oldugu-ulkeler (Erişim Tarihi 28.11.2017).
5. Anonim (2016a). Türkiye İstatistik Kurumu, Gelir, Yaşam, Tüketim ve Yoksulluk İstatistikleri, http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=kategorist (ErişimTarihi 15.12.2017).
6. Anonim (2016b). Dünya Sağlık Örgütü, https://www.sbn.gov.tr/BKindeksi.aspx (Erişim Tarihi 15.12.2017).
7. Anonim (2018). Vücut kitle indeksi hesaplama, https://vucut-kitle-endeksi.hesaplama.net/ (Erişim Tarihi 26.12.2018)
8. Cevger, Y., Aral, Y., Demir, P. & Sarıözkan, S. (2008). Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi İntern Öğrencilerinde Hayvansal Ürünlerin Tüketim Durumu ve Tüketici Tercihleri. Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dergisi, 18(8): 904-913.

9. Demir, Y. (2011). Aydın’da Hanehalklarının Gıda Tüketim Talebi Ekonometrik Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Aydın.
10. Doğdubay, M. (2015). Gıda Teknolojisi, https://slideplayer.biz.tr/slide/2722909/ (Erişim Tarihi 01.05.2019).
11. Eker, E. (2006). Edirne İli Kentsel Alanında Yaşayan Erişkinlerde Beslenme Durum Değerlendirilmesi, Uzmanlık Tezi, Edirne.
12. Ekeyılmaz., S. (2006). Antalya İlinde Ev Dışı Gıda Talebi, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
13. Erdem, T. & Uzakgider, N. (2011). Fast food Tüketim Tarzının Aile Fonksiyonlarına Etkisi: Eskişehir Örneği. Sosyoloji Alanı Orta Öğretim Öğrencileri Arası Araştırma Projeleri Yarışması. Bursa.
14. Filiz, Z. & Çemrek, F. (2008). Tüketici Memnuniyeti Analizi Ve Gıda (Fast food) Sektöründe Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1): 59-84.
15. Gündüz, O, & Emir, M. (2010). Dondurulmuş Gıda Tüketimini Etkileyen Faktörlerin Analizi: Samsun İli Örneği. Harran.Ü..Z.F.Dergisi,14(3): 15-24.
16. Gül, A., Özdeş Akbay, A., Özçiçek Dölekoğlu, C., Özel, R. & Akbay, C. (2003). Adana İli Kentsel Alanda Ailelerin Ev Dışı Gıda Tüketimlerinin Belirlenmesi, Ankara, Yayın No:95 ISDN 975-407-119-5.
17. Güngör, M. (2014). Lojistik regresyon analizi üzerine bir inceleme, Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
18. Hamşıoğlu, B. (2013). Fast food Ürünleri Satın Alan Tüketicilerin Yaşam Tarzlarını Belirlemeye Yönelik Bir Uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İnc. Dergisi, 6(11): 17-34.
19. Hasdemir, M. & Taluğ, C. (2012). Kiraz Yetiştiriciliğinde İyi Tarım Uygulamalarının Benimsenmesini Etkileyen Faktörlerin Analizi. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Derim Dergisi, 29 (1): 23-36.
20. Hatırlı, S.A. & Yiğit, A.G. (2019). Isparta İlinde Ev dışı Gıda Tüketim tercihleri, Süleyman Demirel Üniversitesi Öğrencileri Üzerine bir uygulama. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(18): 412-424.
21. Kaya, D. (2011). Hızlı Yiyecek Tüketicilerinin Hızlı Yiyecek Tüketme Nedenleri: Mersin Şehir Merkezinde Faaliyet Gösteren Yerel, Ulusal, Uluslararası Zincir Hızlı Yiyecek İşletme Müşterileri Üzerinde Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
22. Kayışoğlu, S. & İçöz, A. (2012). Eğitim Düzeyinin Fast food Tüketim Alışkanlığına Etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 9(2): 16-19.
23. Karabaş, S. (2013). Tüketicileri İthal Hayvansal Ürünler Karşısındaki Tutum Ve Davranışlarının Logistik Regresyon Analizi İle Tahmini, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 15 (24): 59-64.
24. Köksal, Ö. (2009). Organik Zeytin Yetiştiriciliğine Karar Verme Davranışı Üzerinde Etkili Olan Faktörlerin Analizi, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
25. Kutlu, R. & Çivi, S. (2009). Özel Bir ilköğretim okulu öğrencilerinde beslenme alışkanlıklarının ve beden kitle indekslerinin değerlendirilmesi, Fırat Tıp Dergisi, 14(1): 18-24.
26. Kuşçuoğlu, A. (2015). Üniversite Öğrencilerinin Gıda Tüketim Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
27. Mohammad, J. (2015). Household Food Consumptıon In Erbıl – Iraq, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
28. Olcay, A. & Akçi, Y. (2014). Adıyaman ve Gaziantep’te Yaşayan İnsanların Fast food İşletmelerini Tercih Nedenlerinin Faktörler İtibariyle Ortaya Konmasına Yönelik Bir Uygulama. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 24: 158-163.
29. Özçelik, A. & Sürücüoğlu, M. (1998). Tüketicilerin ‘’Fast Food Türü’’ Yiyecek Tercihleri. Gıda, 23 (6) :437-447.
30. Özdemir, B. (2010). Dışarıda Yemek Yeme Olgusu: Kuramsal Bir Model Önerisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(2): 216-232.
31. Özdoğan, Y., Yardımcı, H. & Özçelik, A. (2012). Yurtta Kalan Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları. Karadeniz, 4(15): 139-149.
32. Özleyen., G. (2005). Fast Food İşletmelerinde Tüketici Davranışları Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
33. Özcan, D. & Akbay, C. (2011). Kahramanmaraş İli Merkez İlçede Yaşayan Tüketicilerin Kırmızıbiber Tüketim Alışkanlıkları. KSÜ Doğa Bil. Derg., 16(1): 33-41.
34. Sağlıker, M. (2010). Tüketicilerin Tüketime Hazır Gıda Ürünleri Tercihinde Etkili Faktörler, Yüksek Lisans Tezi, Adana İli Örneği. Çukurova Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
35. Sürücüoğlu, M.S. & Çakıroğlu, F.P. (2000). Ankara Üniversitesi Öğrencilerinin Hızlı Hazır Yiyecek Tercihleri Üzerine Bir Araştırma. Tarım Bilimleri Dergisi, 6(3): 116-121.
36. Şerbetçi, A. & Özçomak, M. (2013). Sıralı Lojistik Regresyon Analizi İle İstatistik Ve Ekonometri Derslerinde Başarıyı Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1): 89-110.
37. Sormaz, Ü., Sürücüoğlu, M. & Akan, L. (2005). Beslenme Kültüründeki Eğilim: Fast Food Yemek Tercihleri, Ankara Ü. Ev Ekonomisi Yüksekokulu Beslenme Bilimleri Bölümü, Ankara.
38. Yazırlı, N. (2015). Ev Dışı Gıda Tüketimini Etkileyen Faktörler: Nazilli Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
39. Yılmaz, E. & Özkan, S. (2007). Üniversite Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıklarının İncelenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2(6): 87-104.
40. Yılmaz, E. (2008). Trakya Bölgesinde Kırsal ve Kentsel Tüketicilerin Gıda Ürünleri Tüketim Alışkanlıkları ve Gıda Güvenliğine İlişkin Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi, Doktora Tezi, Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
41. Yurtseven H.R. (2006). Slow Food Hareketi ve Hizmet Odaklı Destinasyon Yönetimi, II. Balıkesir Ulusal Turizm Kongresi.
42. Yurtman, A. (2001). Fast food Sektör Profil Araştırması, Eylül 2001.