SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR

Volume: 13 Number: 48 September 10, 2014
  • Abdülkadir Öztürk
EN TR

SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR

Abstract

İnsan yaşamını doğrudan etkileyen iletişim süreci, sosyal kaygıdan olumsuz yönde etkilenmektedir. Şimdiye kadar sosyal kaygıyla ilgili bir çok araştırma yapılmış ve yaklaşımlar ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı, sosyal kaygıyla ilgili ortaya konulmuş bu yaklaşımları inceleyerek sosyal kaygıyı açıklama ve yaklaşımların yeterlilik durumlarını belirlemeye çalışmaktır. Sosyal kaygıyı açıklamaya çalışan yaklaşımlar bu çalışmada beş grupta toplanmıştır. Bunlar biyolojik yaklaşım, kültürel yaklaşım, psikolojik yaklaşımlar, beceri eksikliği yaklaşımı ve kendini sunma yaklaşımıdır. Biyolojik yaklaşım, sosyal kaygıya biyolojik faktörlerin ve kalıtımın etkili olduğunu vurgulamaktadır. Yaklaşıma göre kalıtım, bir insanın sosyal kaygı yaşamasında önemli bir role sahiptir. Kültürel yaklaşıma göre kültürel faktörler sosyal kaygı üzerinde etkili olmaktadır. Bireylerin yaşamış oldukları sosyal kaygıyla toplumun utangaçlık ve çekingenliğe karşı olan tutumları arasına ilişkili bulunmaktadır. Psikolojik yaklaşımlardan psikanalitik, davranışçı ve bilişsel yaklaşımlar, sosyal kaygıyı kendi kuramsal çerçeveleri içerisinde ayrı ayrı ele almış ve açıklamaya çalışmışlardır. Becerisi eksikliği yaklaşımına göre ise bireyler, sahip oldukları sosyal becerileri yeterli görmedikleri için sosyal ortamlara girmekten endişe duymakta ve kaygı yaşamaktadırlar. Ayrıca bu çalışmada, sosyal kaygıyı nedenleri ve sonuçları bağlamında diğer yaklaşımlara göre daha ayrıntılı açıkladığı düşünülen kendini sunma yaklaşımı üzerinde daha ayrıntılı durulmuş ve açıklanmaya çalışılmıştır. Kendini sunma yaklaşımı, diğer yaklaşımların bazı görüşlerini de içine alarak sosyal kaygıyı açıklamaya çalışmıştır. Diğer yaklaşımlar sosyal kaygıyı ya durumsal (ortamdan ya da başkalarından kaynaklanan) ya da eğilimsel (bireyin kendisinden kaynaklanan) faktörlerle açıklarken, kendini sunma yaklaşımı, hem durumsal hem de eğilimsel faktörlerle sosyal kaygıyı ilişkilendirmiştir.

Keywords

References

  1. Amerikan Psikiyatri Birliği. (1994). Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı (Dördüncü Baskı). (Çev. E. Köroğlu) Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
  2. Bacanlı, H. (1999). Sosyal Beceri Eğitimi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  3. Beck, A. T., Emery, G. and Greenberg, R. L. (1985). Anxiety Disorders and Phobias: A Cognitive Perspective. New York: Basic Books.
  4. Beidel, D. C. and Turner, S. M. (1998). Shy Children, Phobic Adults. Nature and Treatment of Social Phobia. Washington, DC: American Psychological Association.
  5. Eren Gümüş, A. (2006). Sosyal Kaygının Benlik Saygısına ve İşlevsel Olmayan Tutumlara Göre Yordanması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3 (26), 63-75.
  6. Erkan, Z. (2002). Sosyal Kaygı ve Kendilik Sunum Yaklaşımı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (23), 7-11.
  7. Heimberg, R. G., Stein M. B., Hiripi E. V. A. and Kessler R. C. (2000). Trends in the Prevalence of Social Phobia in the United States: A Synthetic Cohort Analysis of Changes Over Four Decades. European Psychiatry, 15, 29-37.
  8. Karacan, E. (1996). Çocukluk ve Ergenlik Çağında Sosyal Fobi. 3P Dergisi, 4, 28-34.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Abdülkadir Öztürk This is me

Publication Date

September 10, 2014

Submission Date

September 10, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2014 Volume: 13 Number: 48

APA
Öztürk, A. (2014). SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(48), 15-26. https://doi.org/10.17755/esosder.86289
AMA
1.Öztürk A. SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR. esosder. 2014;13(48):15-26. doi:10.17755/esosder.86289
Chicago
Öztürk, Abdülkadir. 2014. “SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 13 (48): 15-26. https://doi.org/10.17755/esosder.86289.
EndNote
Öztürk A (April 1, 2014) SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 13 48 15–26.
IEEE
[1]A. Öztürk, “SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR”, esosder, vol. 13, no. 48, pp. 15–26, Apr. 2014, doi: 10.17755/esosder.86289.
ISNAD
Öztürk, Abdülkadir. “SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 13/48 (April 1, 2014): 15-26. https://doi.org/10.17755/esosder.86289.
JAMA
1.Öztürk A. SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR. esosder. 2014;13:15–26.
MLA
Öztürk, Abdülkadir. “SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 13, no. 48, Apr. 2014, pp. 15-26, doi:10.17755/esosder.86289.
Vancouver
1.Abdülkadir Öztürk. SOSYAL KAYGIYI AÇIKLAYAN YAKLAŞIMLAR. esosder. 2014 Apr. 1;13(48):15-26. doi:10.17755/esosder.86289

Cited By