MİDİLLİ MEMLEKET SANDIKLARI
Abstract
Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar çiftçilerin kredi ihtiyaçlarını karşılayabilecek ve devlet tarafından oluşturulmuş bir zirai kredi teşkilatı yoktu. Ziraatçılar, bu yüzden kredi ihtiyaçlarını aşırı faizlerle borç veren tefecilerden sağlıyordu. Bu durum karşısında, devlet tarafından çiftçileri tefecilerin elinden kurtarmaya yönelik ilk teşebbüs Mithat Paşa’nın Niş Valiliği sırasında gerçekleşmiştir. 1863 yılında Şehirköy’de (Pirot) kurulan ilk Memleket Sandığı, zaman içinde faydalarının görülmesiyle birlikte 1867 yılından itibaren Osmanlı memleketinde yayılmaya başlamıştır. İmece usulüyle sermayesini oluşturan bu sandık, aynı zamanda halk arasındaki sosyal yardımlaşma ve dayanışma duygularının da güçlenmesine yol açmıştır. Çalışmamızda ele aldığımız Midilli Memleket Sandığı, Midilli Adası’nda Osmanlı Devleti döneminde zirai kredi alanındaki ilk teşebbüstür. Midilli Bankası’nın da temelini oluşturmaktadır. Adadaki gayrimüslimler ihtiyaçlarının olmadığı gerekçesiyle başlangıçta sandığın kurulması konusunda isteksiz davransalar da, daha sonra duruma razı olmuşlardır. Adada yetişen zeytin ve palamut gelirlerinden sandık sermayesi oluşturulmuştur. Midilli Memleket Sandıkları’nın yapısı ve işleyişi hakkında bir layiha kaleme alınarak, adada bir Memleket Sandığı kurulmuştur. Böylece, Midilli Adası halkı tefecilerin elinden kurtarılmıştır.
Keywords
References
- ARŞİV BELGELERİ
- “Midilli Ceziresi Ahâlisinin Mukaddem ve Ma’zûr Vuku Bulân İstid’â’larının Üzerine Teşkili Muktezâyı İrâde-i Seniyyeden Bulunan İdâre Sandığının Erkân-ı Memleket Hatırı Olduğu Halde Kaleme Alınan Lâyihasıdır.”, 1 Şaban 1284 (27 Kasım 1867).
- BOA, Sadaret Mektubi Mühime Kalemi Evrakı (A.MKT.MHM), 428/69, s. 1-3.
- BOA, A. MKT. MHM. 428/69, 23 Rebiül Evvel 1285, 2 Temmuz 1284, (14 Temmuz 1868).
- BOA, A.MKT.MHM, 428/69, Nr: 280, 2 Recep 1285 (19 Ekim 1868).
- BOA, A.MKT.MHM, 428/69, 6 Recep 1285 (23 Ekim 1868).
- BOA, A.MKT.MHM, 428/69, 29 Recep 1285 (15 Kasım 1868). DİĞER KAYNAKLAR
- ARIKAN, ZEKİ, “Midilli-İstanbul Arasında Zeytinyağı Ticareti”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 25, S. 40, Ankara 2006, s. 1-28.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Family and Household Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
January 15, 2015
Submission Date
January 15, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2015 Volume: 14 Number: 53