HOMO ECONOMICUS’UN DOYUMSUZLUK-“AÇGÖZLÜLÜK” AKSİYOMUNUN SEMAVİ DİNLER PERSPEKTİFİNDEN DEĞERLENDİRMESİ
Abstract
Geleneksel iktisadi zihniyete göre hayatın nihai hedefinin maksimum seviyede “iktisadi kazanç” ve itici gücünün “para duygusu ve bireysel tatmin” olması; Semavi dinlerin, insanın kâinattaki hedefini Yaratıcı’sına kulluk olarak ifade edişine aykırıdır. Kâinata belirli bir amaç için gelen insanın, iktisadi yaşamında da “iyi” ve “kötü” arasında yaptığı tercihlerinin karşılığı olacaktır. Geleneksel İktisadi zihniyetin homo economicus varsayımına göre “insanın kendisine yetecek miktarı elde etmiş olmasına rağmen her vakit çoğu aza tercih edeceği” kabulüyle doyumsuz (“açgözlü”) olması, Paganist fikre dayanan Antik Çağ felsefesinin bireycilik, maddi hazcılık esaslarına dayanmaktadır. Mutluluğa ulaşma hedefine engel olacak başta dini olmak üzere her tür önyargının yok edilmesi ve hiçbir engel tanımadan çevrede egemenlik sağlanması ve çevreyi kendi arzuları hizmetinde kullanılması tavsiye edilen bu dünya görüşünün “güçlü zayıfı ezer” prensibinin iktisada yansımalarından biri homo economicus varsayımının doyumsuzluk aksiyomudur. “Zenginliği sevenin elde ettiği kazanç ile doymayacağı”; “kötülüklerin kökünün para sevgisi” olduğu; “akıllı insanın nefsine hâkim olması ve ölümden sonrası için çalışması”nın vurgulandığı, sırasıyla Musevilik, Hıristiyanlık ve İslam dinlerinin prensiplerine göre “homo economicus varsayımındaki doyumsuzluk-“açgözlülük” aksiyomunun bir tuzak olduğu” söylenebilir.
Keywords
References
- Atılgan, Ahmet (1996), İslam’ın Ekonomik Politikaları, Akademik Araştırmalar Serisi-2, İstanbul.
- İSLAM EKONOMİSİ TALİM VE TEDKİK MERKEZİ. (2010), “Bazı Normatif Kaideler”, The Group of Islamic Economy, Ekonomislam, http://islamekonomisi.org/islam-ekonomisinde-normatif-kaideler/
- Biraima, Mohammed E. ( 1991), “A Qur’anic Model for a Universal Economic Theory”, JKAU: Islamic Economics, Vol. 3.
- Cemal Muhammed, Ahmed (1971), İslam İktisadının Üstünlüğü, Hilal Yayınları: 76, Mütercim: Ali Rıza Temel, İstanbul.
- Cox, Deacon Donald (2013), “The Greatest Economics Teacher”, Catholic Journal US Reflections on Faith and Culture.
- -
- Chapra, Muhammed Umar (1992), “Islam and the Economic Challenge”, The Islamic Foundation and The International Institute of Islamic Thought, Islam and the Economic Challenge (Islamic Economics Series; No.17) I. Title 11. Series' 330.12.
- En-Nevevî, Muhyiddin (2011), Riyâzü’s Sâlihîn (Aslı ve Tercümesi), Çev. Mehmed Emre, Bedir Yayınevi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Family and Household Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
March 6, 2015
Submission Date
March 6, 2015
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2015 Volume: 14 Number: 53
Cited By
HOMO ECONOMİCUSUN KÜRESELLEŞME EKSENLİ TÜKETİM PARADOKSU ve OLUŞTURDUĞU SORUNLAR
Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.30692/sisad.1468277Yönetimde etik ve etik yönetimin kurumsallaşması
Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1763741