Year 2019, Volume 18 , Issue 72, Pages 1580 - 1605 2019-10-15

TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Eda BOZKURT [1] , Yılmaz TOKTAŞ [2] , Ali ALTINER [3]


Küreselleşmenin sonuçlarından biri, finansal olarak ülkeler arasındaki ilişkilerin genişlemesi ve işlem hacminin artmasıdır. Global finansal rekabete ayak uydurmak isteyen ülkeler, mali konularla ilgili yenilikleri takip etmeli ve bu yenilikleri ekonomilerine adapte etmelidirler. Dayanıklı finansal sistemlerin varlığı bu sistemleri yeterli düzeyde tanıma ve anlama sürecinin iyi işlemesine bağlıdır. Finansal konular yalnızca politika yapıcıları ya da ekonomistlerin değil hanehalklarının da duyarlı olması gereken bir alandır. Sürdürülebilir iktisadi büyüme yakalayan ülkelerin önemli özelliklerinden biri yurtiçi tasarruf oranlarının yüksek olmasıdır. Tasarrufun parayı tanıma ve yönetme becerileriyle ilişkili olduğu bilinmektedir. Tasarrufların arttırılmasının finansal okuryazarlıkla ilgili olduğu görülmektedir. Hanehalkı kaynaklı tasarrufların arttırılması Türkiye’de tasarruf bilinci ve tasarruf yöntemlerini gündeme getirmektedir. Bu noktadan hareketle, çalışmada Türkiye’de tasarruf ve finansal okuryazarlık düzeyini ölçmek amaçlanmıştır. Araştırmada Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencilerine online anket metoduyla sorular yöneltilmiştir. Böylelikle Türkiye’de tasarruf eğilimi, finansal okuryazarlık düzeyi, finansal okuryazarlık bilincinin tasarruf davranışı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Sonuçlar katılımcıların %68,5’inin tasarruf yaptığını göstermektedir. Öte yandan katılımcıların %59,6’si finansal okuryazarlık kavramını bilmediğini ifade etmiştir. Türkiye’de finansal okuryazarlık kavramının bilinmediği ancak temel düzeyde finansal konularda bilgi sahibi olunduğu söylenebilir.

Finansal Okuryazarlık, Tasarruf
  • Alkaya, A. ve Yağlı, İ. (2015). Finansal Okuryazarlık-Finansal Bilgi, Davranış ve Tutum: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi İİBF Öğrencileri Üzerine Bir Uygulama. Journal of International Social Research. 8(40), 585-599.
  • Altıntaş, K. M. (2012). Belirlenmiş Katkı Esaslı Emeklilik Planlarında Finansal Eğitimin Önemi: Katılımcıların Finansal Okur Yazarlığı Çerçevesinde Alternatif Bir Yatırım Eğitimi Modeli. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 5(9),151-176.
  • Atkinson, A. ve Messy, F.A. (2011). Assessing Financial Literacy in 12 Countries: An OECD/Infe International Pilot Exercise. Journal of Pension Economics & Finance, 10(4), 657-665.
  • Baysa, E. ve Karaca, S. S. (2016). Finansal Okuryazarlık ve Banka Müşteri Segmentasyonları Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 71, 109-126.
  • Bekir, E. ve Yılmaz, H. (2016). Finansal Okuryazarlık: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1), 115-140.
  • Biçer, E. B. ve Altan, F. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık ile İlgili Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1519-1533.
  • Bodie, Z.A. (2006). Note on Economic Principles and Financial Literacy. Networks Financial Institute Policy Brief No:2006-PB-07.
  • Boyce, L., Danes, S. M. ve Huddleston-Casas, C. (1998). Evaluation of the NEFE High School Financial Planning Program. Boulder, CO: National Endowment for Financial Education.
  • Chen, H. ve Volpe, R. P. (1998). An Analysis of Personal Financial Literacy among College Students. Financial Services Review, 7(2): 107-128.
  • Chen, H. ve Volpe, R. P. (2002). Gender Differences in Personal Financial Literacy among College Students. Financial Services Review, 11(3), 289-307.
  • Coşkun, S. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Finansal Davranış ve Tutumlarının Belirlenmesi: Finansal Okuryazarlık Algıları Üzerine Bir Araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 2247-2258.
  • Cude, B. J., Lawrence, F. C., Lyons, A. C., Mtzger, K., LeJeune, E., Marks, L. ve Machtmes, K. (2006). College Students and Financial Literacy: What They Know And What We Need To Learn. Proceedings of the Eastern Family Economics and Resource Management Association,102-109.
  • Çelik, K. (2011). Makro Iktisada Giriş, 3. Baskı, Murathan Yayınevi:Trabzon.
  • Çinko, M. Avcı, E., Ergun, S. ve Tekçe, M. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Finansal Okuryazarlık Düzeyleri: Marmara Üniversitesi Örneği. Marmara Business Review, 2(1), 25-50.
  • Çolak, Ö.F. ve Öztürkler, H. (2012). Tasarrufun Belirleyicileri: Küresel Tasarruf Eğiliminde Değişim ve Türkiye’de Hanehalkı Tasarruf Eğiliminin Analizi. Bankacılar Dergisi, 82, 3-44.
  • Dilek, S., Küçük, O. ve Eleren, A. (2016). Kastamonu Üniversitesi Öğrencilerinin Ekonomi Okuryazarlığı. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(7), 1865-1878.
  • Disney, R. ve Gathergood, J. (2013). Financial Literacy and Consumer Credit Portfolios. Journal of Banking & Finance, 37(7), 2246-2254.
  • Ergün, B., Şahin, A. ve Ergin, E. (2014). Finansal Okuryazarlık: İşletme Bölümü Öğrencilerii Üzerine Bir Çalışma. Journal of International Social Research, 7(34), 847-864.
  • Fettahoğlu, S. (2015). Hane Halkının Finans Eğitimi ve Finansal Okuryazarlık Düzeyleri Üzerine Kocaeli'nde Bir Araştırma. Journal of Accounting & Finance, 67, 101-116.
  • Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği (FODER), Erişim Tarihi:10.08.2018, http://www.fo-der.org.
  • Gökmen, H. (2012). Finansal Okuryazarlık. Hiperlink:İstanbul.
  • Güvenç, H. (2017). Öğretim Programlarımızda Finansal Okuryazarlık. İlköğretim Online, 16(3), 935-948.
  • Hastings, J. S., Madrian, B. C. ve Skimmyhorn, W. L. (2013). Financial Literacy, Financial and Economic Outcomes. NBER Working Paper No:18412. Cambridge.
  • Hogarth, J. M ve Hilgert, M. A. (2002). Financial Knowledge, Experience and Learning Preferences: Preliminary Results from a New Survey on Financial Literacy. Consumer Interest Annual, 48(1), 1-7.
  • Hung, A., Parker, A. M. ve Yoong, J. (2009). Defining and Measuring Financial Literacy. RAND Labor and Population Workin Paper Series. No: WR-708. California.
  • Huston, S. J. (2010). Measuring Financial Literacy. The Journal of Cınsumer Affairs. 44(2), 296-314.
  • İçke, B. T. (2017). Finansal Okuryazarlık. Beta Yayım Dağıtım:İstanbul.
  • Kalkınma Bakanlığı. (2014). Onuncu Kalkınma Planı Yurtiçi Tasarruflar Özel Ihtisas Komisyonu Raporu. Ankara.
  • Keynes, J. M. (1980). İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi. (Çeviren:Asım Baltacıgil). Minnetoğlu Yayınları: İstanbul.
  • Kılıç, Y., Ata, H. A. ve Seyrek, İ. H. (2015). Finansal Okuryazarlık: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma. Journal of Accounting & Finance, 2015, 129-150.
  • Kimiyaghalam, F. ve Safari, M. (2015). Review Papers on Definition of Financial Literacy and its Measurement. SEGi Review, 8, 81-94.
  • Klapper, L, Lusardi, A. ve Panos, G. A. (2013). Financial Literacy and its Consequences: Evidence from Russia during the Financial Crisis. Journal of Banking & Finance, 37(10): 3904 3923.
  • Kunovskaya, I. (2010). The Impact of Financial Literacy on Use of Financial Services in Russia. University of Georgia.
  • Lusardi, A. ve Mitchell, O. S. (2007). Financial Literacy and Retirement Planning: New Evidence from the Rand American Life Panel. Michigan Retirement Research Center Research Paper No. WP 2007-157.
  • Lusardi, A. ve Mitchell, O. S. (2008). Planning and Financial Literacy: How do Women Fare? American Economic Review, 98(2), 413-417.
  • Lusardi, A. ve Mitchell, O. S. (2009). How Ordinary Consumers Make Complex Economic Decisions: Financial Literacy and Retirement Readiness. NBER Working Paper No. 15350.
  • Lyons, A, Palmer L, Jayaratne K. ve Scherpf, E. (2006). Are We Making the Grade? A National Overview of Financial Education and Program Evaluation. Journal of Consumer Affairs, 402, 208-235.
  • Mercan, N., Oyur, E., Altınay, A. ve Aksanyar, Y. (2012). Ekonomi Okur Yazarlığına Yönelik Ampirik Bir Araştırma. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 4(2), 109-118.
  • OECD (2005). Improving Financial Literacy Analysis of Issues and Policies. Organisation for Economic Co operation and Development.President’s Advisory Council on Financial Literacy (PACFL). (2009). 2008 Annual Report to the President Executive Summary. Washington.
  • Sezer, D. ve Demir, S. (2015). Yatırımcıların Finansal Okuryazarlık ve bilişsel Yetenek Düzeylerinin Psikolojik Yanılsamalar ile İlişkisi. Journal of Accounting & Finance, 2015, 69-88.
  • Smith, A. (1997). Ulusların Zenginliği. (Çev. Ayşe Yunus, Mehmet Bakırcı). 2. Baskı, İstanbul:Alan Yayıncılık.
  • Steen, A. ve MacKenzie, D. (2013). Financial Stress, Financial Literacy, Counselling and the Risk of Homelessness. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 7(3), 31-48.
  • Şantaş, F. ve Demirgil, B. (2015). Ekonomi Okuryazarlığı Düzeyinin Tespitine Ilişkin Bir Araştırma. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (48), 46-60.
  • Türk Dili Kurumu. Erişim Tarihi: 09.08.2018,http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5be285b4f3f687.25814313.
  • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). (2015). Tasarruf-Yatırım Dinamikleri ve Cari Işlemler Dengesi Gelişmeleri. Ankara.
  • Van Rooij, M., Lusardi, A. ve Alessie, R. (2011). Financial Literacy and Stock Market Participation. Journal of Financial Economics, 101(2), 449-472.
Primary Language tr
Subjects Business Finance, Education, Scientific Disciplines
Published Date Güz
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-7158-8049
Author: Eda BOZKURT (Primary Author)
Institution: Atatürk Üniversitesi
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-6996-7987
Author: Yılmaz TOKTAŞ
Institution: Amasya Üniversitesi

Orcid: 0000-0001-7362-8198
Author: Ali ALTINER
Institution: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi

Supporting Institution Atatürk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon
Project Number SHD-2018-6707
Dates

Publication Date : October 15, 2019

Bibtex @research article { esosder518727, journal = {Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1304-0278}, address = {}, publisher = {Özel Akademi}, year = {2019}, volume = {18}, pages = {1580 - 1605}, doi = {10.17755/esosder.518727}, title = {TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA}, key = {cite}, author = {BOZKURT, Eda and TOKTAŞ, Yılmaz and ALTINER, Ali} }
APA BOZKURT, E , TOKTAŞ, Y , ALTINER, A . (2019). TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (72) , 1580-1605 . DOI: 10.17755/esosder.518727
MLA BOZKURT, E , TOKTAŞ, Y , ALTINER, A . "TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2019 ): 1580-1605 <https://dergipark.org.tr/en/pub/esosder/issue/47063/518727>
Chicago BOZKURT, E , TOKTAŞ, Y , ALTINER, A . "TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 (2019 ): 1580-1605
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA AU - Eda BOZKURT , Yılmaz TOKTAŞ , Ali ALTINER Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17755/esosder.518727 DO - 10.17755/esosder.518727 T2 - Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1580 EP - 1605 VL - 18 IS - 72 SN - 1304-0278- M3 - doi: 10.17755/esosder.518727 UR - https://doi.org/10.17755/esosder.518727 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA %A Eda BOZKURT , Yılmaz TOKTAŞ , Ali ALTINER %T TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA %D 2019 %J Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi %P 1304-0278- %V 18 %N 72 %R doi: 10.17755/esosder.518727 %U 10.17755/esosder.518727
ISNAD BOZKURT, Eda , TOKTAŞ, Yılmaz , ALTINER, Ali . "TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA". Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 / 72 (October 2019): 1580-1605 . https://doi.org/10.17755/esosder.518727
AMA BOZKURT E , TOKTAŞ Y , ALTINER A . TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 18(72): 1580-1605.
Vancouver BOZKURT E , TOKTAŞ Y , ALTINER A . TÜRKİYE’DE TASARRUF ve FİNANSAL OKURYAZARLIK ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 18(72): 1605-1580.