ELAZİZ KADILARINDAN ABDULLAH HULÛSİ EFENDİ VE KIZI FEVZİYE ABDULLAH TANSEL
Öz
Pazarcıklı (Bulgaristan) Abdullah Hulûsi Efendi Osmanlı’nın son devir kadılarındandır. Meşihat Arşivi’ndeki vesîkalardan işinin ehli biri olduğu, memleketin en çalkantılı yıllarında irâdesi dışında gönderildiği vilâyetlerde kadılığın yanında vâli vekilliğini de üstlendiği, mahallî idâreciler ve halk tarafından takdir gördüğü anlaşılmaktadır. Fakat, onun adını bugünlere taşıyan asıl husus Türk kültür ve edebiyatının XX. asırdaki mühim simâlarından Fevziye Abdullah Tansel’in babası olmasıdır. Tansel, Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü gibi müşkilpesend bir ilim adamının kızı gibi sevdiği, değer verdiği, yetiştirip yönlendirdiği talebesi olması bakımından ayrıca ehemmiyeti hâizdir. Yazdığı pek çok ilmî edebî makale, kitap ve şiire rağmen edebiyat dünyası tarafından yeterince ele alınmayan Fevziye Abdullah Tansel bu makale vâsıtasıyla yeniden hatırlanmaya çalışılmış, çalışma hayatı ve disiplini yanında bilhassa edebî tarafı üzerinde durulmuştur. Abdullah Hulûsi Efendi ve eşi Sâre Hanım’ın Elazığ’da vefât edip oraya gömülmeleri o sıralar küçük bir çocuk olan Fevziye Abdullah Hanım’ın üzerinde büyük bir tesir bırakmıştır. Buna binâen hayatı boyunca Elazığ’ı unutmamış, orası için şiir yazmış; âhir ömründe bir sempozyum vesilesiyle oraya gidip anne ve babasının mezarlarının izini aramıştır. Fevziye Abdullah Hanım’ın Elazığ’da geçirdiği çocukluk yılları, talebeliği, üstlendiği vazifeler, öğretmenliği, öğrencileriyle münâsebeti, Türk İslâm edebiyatı literatürüne sağladığı katkılar, sosyal yönüne işâret eden Ülkü Mecmuası imtiyaz sahipliği ve çeşitli kurumlardaki üyelikleri bu çalışmanın muhtevâsını oluşturan konu başlıkları arasında yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Abdullah Hulûsi
,
Fevziye Abdullah Tansel
,
Maʻmûretü’l-azîz/Elaziz
,
şiir
,
Türk İslâm Edebiyatı.
Abdullah Hulûsi Efendi, one of the Judges of Elaziz, and his daughter Fevziye Abdullah Tansel
Abstract
Abdullah Hulûsi Efendi, from Pazarcık (Bulgaria), was one of the judges who lived in the last period of the Ottoman Empire. One of the things that made him important was that he fulfilled his duties properly in the cities to which he was sent against his will during the most difficult years of the country. Another important aspect was that he was loved by the local administrators and the people. However, the main factor that carries the name of Abdullah Hulûsi Efendi to the present day is that he is the father of Fevziye Abdullah Tansel, one of the important figures of Turkish culture and literature in the 20th century. Tansel is also the student loved, valued and trained by a picky scientist like Fuad Köprülü; in this respect, she is a figure worthy of study. Fevziye Abdullah Tansel, who has not been sufficiently addressed by the literary world despite the many scientific and literary articles, books and poems she has written, has been tried to be remembered again through this article, and her literary side has been particularly emphasized, as well as her working life and discipline. The deaths of Abdullah Hulûsi and his wife Sare in Elazığ and their burial there had a profound impact on Tansel, who was a young child at the time. For this reason, she never forgot Elazığ throughout her life, wrote poem about it, and in the last years of her life, she went there on the occasion of a symposium and searched for the graves of her parents. The content of this article includes Tansel’s childhood years in Elazığ, her student life, the duties she undertook, her teaching, her relations with her students, her contributions to the field of Turkish Islamic literature, her management of Ülkü Magazine and her memberships in various institutions.
Keywords
Abdullah Hulûsi
,
Fevziye Abdullah Tansel
,
Maʻmûretü’l-azîz/Elaziz
,
poem
,
Turkish Islamic Literature
![Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] Kapak](https://dergipark.org.tr/media/cache/journal_croped/8840/7a2a/f31d/69ad3ada45c121.94418680.jpeg)
