Review

KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ

Volume: 9 Number: 3 November 1, 2024
TR EN

KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ

Abstract

Küresel ölçekteki ilk 10 ölüm sebebi, tüm ölümlerin yarısından fazlasını oluşturmaktadır. Böbrek hastalıkları 2000 yılında bu listede 13. sıradayken, 2019’da 10. sıraya yükselmiştir. Kronik böbrek hastalığı (KBH) düzey 3 ölüm nedenleri listesinde 14. sıradan 11’e yükselmiş olup 2040’ta 5. sıraya çıkacağı öngörülmektedir. Dünyada 2010’da böbrek replasman tedavisi (BRT) alan hasta sayısı 2,6 milyon olup milyon nüfus başına 379 kişi olarak hesaplanmıştır. Bu sayının 2017’de 3,9 milyona yükseldiği, 2030’da 5,4 milyona çıkacağı tahmin edilmektedir. BRT’lerden biri olan böbrek nakli için düşük sosyoekonomik durum gibi bazı güçlükler bulunmaktadır. BRT’ye erişimin sınırlı kalmasıyla her yıl 2 milyondan fazla insan yaşamını yitirmekte ve bu ölümlerin çoğu düşük ve orta-düşük gelirli ülkelerde meydana gelmektedir. KBH, bireyin yaşam kalitesini düşürmekte, psikososyal sorunlarını artırmakta ve istihdamla ilgili önemli sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca istihdam sadece KBH’den değil, hemodiyaliz/periton diyalizinden de olumsuz etkilenmektedir. KBH yüksek tedavi maliyetlerine ve azalan iş gücü nedeniyle üretkenlik kaybına da yol açmaktadır. KBH ekonomik, iş gücü, yaşam kalitesi ve yüke dair bazı hızlarla değerlendirildiğinde; küresel yükünün arttığı ve BRT’nin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiği bildirilmektedir. Bu derleme ile KBH yükünün küresel öneminin incelenmesi, verilerle Türkiye’deki yeri, konunun artan öneminin vurgulanarak sağlık profesyonellerinin ve karar vericilerin dikkatinin çekilmesi amaçlanmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Derleme türünde bir çalışma olduğu için etik kurul iznine gerek duyulmamıştır.

References

  1. Birleşmiş Milletler [Internet]. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları 3: Sağlık ve Kaliteli Yaşam. [cited 2024 Mar 1]. Available from: https://turkiye.un.org/tr/sdgs/3
  2. GBD 2016 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators (2017). Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 328 diseases and injuries for 195 countries, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet, 2017;390(10100):1211-59. doi:10.1016/S0140-6736(17)32154-2.
  3. Foreman KJ, Marquez N, Dolgert A, Fukutaki K, Fullman N, McGaughey M, et al. Forecasting life expectancy, years of life lost, and all-cause and cause-specific mortality for 250 causes of death: reference and alternative scenarios for 2016–40 for 195 countries and territories. Lancet. 2018;392(10159):2052-90. doi:10.1016/S0140-6736(18)31694-5.
  4. Collaboration GCKD. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2020;395(10225):709-33. doi:10.1016/S0140-6736(20)30045-3.
  5. Hoste EAJ, Kellum JA, Selby NM, Zarbock A, Palevsky PM, Bagshaw SM, et al. Global epidemiology and outcomes of acute kidney injury. Nat Rev Nephrol. 2018;14(10):607-25. doi:10.1038/s41581-018-0052-0.
  6. Rewa O, Bagshaw SM. Acute Kidney Injury-Epidemiology, Outcomes and Economics. Nat Rev Nephrol. 2014;10(4):193-207. doi:10.1038/nrneph.2013.282.
  7. Qian X, Wan J, Xu J, Liu C, Zhong M, Zhang J, et al. Epidemiological Trends of Urolithiasis at the Global, Regional, and National Levels: A Population-Based Study. Int J Clin Pract. 2022;2022:6807203. doi:10.1155/2022/6807203.
  8. World Health Organization [Internet]. The top 10 causes of death. [cited 2023 Nov 22]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Promotion

Journal Section

Review

Publication Date

November 1, 2024

Submission Date

May 8, 2024

Acceptance Date

August 21, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 9 Number: 3

APA
Özbek, M., & Paksoy Erbaydar, N. (2024). KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 9(3), 354-365. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552
AMA
1.Özbek M, Paksoy Erbaydar N. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTUDAM Public Health Journal. 2024;9(3):354-365. doi:10.35232/estudamhsd.1475552
Chicago
Özbek, Murat, and Nüket Paksoy Erbaydar. 2024. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9 (3): 354-65. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552.
EndNote
Özbek M, Paksoy Erbaydar N (November 1, 2024) KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9 3 354–365.
IEEE
[1]M. Özbek and N. Paksoy Erbaydar, “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”, ESTUDAM Public Health Journal, vol. 9, no. 3, pp. 354–365, Nov. 2024, doi: 10.35232/estudamhsd.1475552.
ISNAD
Özbek, Murat - Paksoy Erbaydar, Nüket. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9/3 (November 1, 2024): 354-365. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552.
JAMA
1.Özbek M, Paksoy Erbaydar N. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTUDAM Public Health Journal. 2024;9:354–365.
MLA
Özbek, Murat, and Nüket Paksoy Erbaydar. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama Ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, vol. 9, no. 3, Nov. 2024, pp. 354-65, doi:10.35232/estudamhsd.1475552.
Vancouver
1.Murat Özbek, Nüket Paksoy Erbaydar. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTUDAM Public Health Journal. 2024 Nov. 1;9(3):354-65. doi:10.35232/estudamhsd.1475552

International Peer Reviewed Journal

Crossref Content Registration logo


The journal adopts Open Access Policy and does not request article proccessing charge (APC), article publishing charge or any other charges.

by-nc.eu.png
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License