Derleme

KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ

Cilt: 9 Sayı: 3 1 Kasım 2024
PDF İndir
TR EN

KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ

Öz

Küresel ölçekteki ilk 10 ölüm sebebi, tüm ölümlerin yarısından fazlasını oluşturmaktadır. Böbrek hastalıkları 2000 yılında bu listede 13. sıradayken, 2019’da 10. sıraya yükselmiştir. Kronik böbrek hastalığı (KBH) düzey 3 ölüm nedenleri listesinde 14. sıradan 11’e yükselmiş olup 2040’ta 5. sıraya çıkacağı öngörülmektedir. Dünyada 2010’da böbrek replasman tedavisi (BRT) alan hasta sayısı 2,6 milyon olup milyon nüfus başına 379 kişi olarak hesaplanmıştır. Bu sayının 2017’de 3,9 milyona yükseldiği, 2030’da 5,4 milyona çıkacağı tahmin edilmektedir. BRT’lerden biri olan böbrek nakli için düşük sosyoekonomik durum gibi bazı güçlükler bulunmaktadır. BRT’ye erişimin sınırlı kalmasıyla her yıl 2 milyondan fazla insan yaşamını yitirmekte ve bu ölümlerin çoğu düşük ve orta-düşük gelirli ülkelerde meydana gelmektedir. KBH, bireyin yaşam kalitesini düşürmekte, psikososyal sorunlarını artırmakta ve istihdamla ilgili önemli sorunlara yol açmaktadır. Ayrıca istihdam sadece KBH’den değil, hemodiyaliz/periton diyalizinden de olumsuz etkilenmektedir. KBH yüksek tedavi maliyetlerine ve azalan iş gücü nedeniyle üretkenlik kaybına da yol açmaktadır. KBH ekonomik, iş gücü, yaşam kalitesi ve yüke dair bazı hızlarla değerlendirildiğinde; küresel yükünün arttığı ve BRT’nin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiği bildirilmektedir. Bu derleme ile KBH yükünün küresel öneminin incelenmesi, verilerle Türkiye’deki yeri, konunun artan öneminin vurgulanarak sağlık profesyonellerinin ve karar vericilerin dikkatinin çekilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Derleme türünde bir çalışma olduğu için etik kurul iznine gerek duyulmamıştır.

Kaynakça

  1. Birleşmiş Milletler [Internet]. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları 3: Sağlık ve Kaliteli Yaşam. [cited 2024 Mar 1]. Available from: https://turkiye.un.org/tr/sdgs/3
  2. GBD 2016 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators (2017). Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 328 diseases and injuries for 195 countries, 1990-2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet, 2017;390(10100):1211-59. doi:10.1016/S0140-6736(17)32154-2.
  3. Foreman KJ, Marquez N, Dolgert A, Fukutaki K, Fullman N, McGaughey M, et al. Forecasting life expectancy, years of life lost, and all-cause and cause-specific mortality for 250 causes of death: reference and alternative scenarios for 2016–40 for 195 countries and territories. Lancet. 2018;392(10159):2052-90. doi:10.1016/S0140-6736(18)31694-5.
  4. Collaboration GCKD. Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet. 2020;395(10225):709-33. doi:10.1016/S0140-6736(20)30045-3.
  5. Hoste EAJ, Kellum JA, Selby NM, Zarbock A, Palevsky PM, Bagshaw SM, et al. Global epidemiology and outcomes of acute kidney injury. Nat Rev Nephrol. 2018;14(10):607-25. doi:10.1038/s41581-018-0052-0.
  6. Rewa O, Bagshaw SM. Acute Kidney Injury-Epidemiology, Outcomes and Economics. Nat Rev Nephrol. 2014;10(4):193-207. doi:10.1038/nrneph.2013.282.
  7. Qian X, Wan J, Xu J, Liu C, Zhong M, Zhang J, et al. Epidemiological Trends of Urolithiasis at the Global, Regional, and National Levels: A Population-Based Study. Int J Clin Pract. 2022;2022:6807203. doi:10.1155/2022/6807203.
  8. World Health Organization [Internet]. The top 10 causes of death. [cited 2023 Nov 22]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlığın Geliştirilmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

1 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

21 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özbek, M., & Paksoy Erbaydar, N. (2024). KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 9(3), 354-365. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552
AMA
1.Özbek M, Paksoy Erbaydar N. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2024;9(3):354-365. doi:10.35232/estudamhsd.1475552
Chicago
Özbek, Murat, ve Nüket Paksoy Erbaydar. 2024. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9 (3): 354-65. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552.
EndNote
Özbek M, Paksoy Erbaydar N (01 Kasım 2024) KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9 3 354–365.
IEEE
[1]M. Özbek ve N. Paksoy Erbaydar, “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”, ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, c. 9, sy 3, ss. 354–365, Kas. 2024, doi: 10.35232/estudamhsd.1475552.
ISNAD
Özbek, Murat - Paksoy Erbaydar, Nüket. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi 9/3 (01 Kasım 2024): 354-365. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1475552.
JAMA
1.Özbek M, Paksoy Erbaydar N. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 2024;9:354–365.
MLA
Özbek, Murat, ve Nüket Paksoy Erbaydar. “KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ”. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, c. 9, sy 3, Kasım 2024, ss. 354-65, doi:10.35232/estudamhsd.1475552.
Vancouver
1.Murat Özbek, Nüket Paksoy Erbaydar. KRONİK BÖBREK HASTALIĞININ KÜRESEL YÜKÜNÜN İNCELENMESİ. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi. 01 Kasım 2024;9(3):354-65. doi:10.35232/estudamhsd.1475552

Uluslararası Hakemli Dergi

Crossref Content Registration logo

Dergimiz Açık Erişim Politikasını benimsemiş olup dergimize gönderilen yayınlar için gerek değerlendirme gerekse yayınlama dahil yazarlardan hiçbir ücret talep edilmemektedir. 

by-nc.eu.png

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.