Aksaray İlinde Koyun Yetiştiriciliğinin Yapısal Özellikleri

Öz

Bu çalışma, Aksaray ilinde koyun yetiştiricilerinin mevcut durumunu ve sorunlarını tespit etmek, koyunculuk işletmelerinin yapısal özelliklerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla hazırlanan ve toplam 68 sorudan oluşan anket soruları koyun yetiştiricileri ile yüz yüze yöneltilmiş ve cevaplar kaydedilmiştir. Elde edilen bilgiler frekans analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Anket sonucunda yetiştirici ailelerinin 5-7 kişilik fertlerden oluştuğu ve eğitim seviyesinin daha çok ilkokul düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Yetiştiriciler daha çok Akkaraman ırkını et, süt ve yapağı amacıyla yetiştirdiklerini bildirmişlerdir. Genellikle müstakil kapalı ağıla sahip olan yetiştiriciler, hayvanlarını mera ve elden besleme şeklinde yönetmektedirler. İlde koyunların genellikle 18 aylık yaşta ilk defa çiftleştirildiği ve koç katımı için genellikle Eylül ayının tercih edildiği belirlenmiştir. Üreticiler hayvanlarını elle sağmakta ve elde etmiş oldukları sütü peynire dönüştürmektedirler. Bu peynirlerin genellikle perakende olarak satıldığını beyan etmişlerdir. İşletmelerde en az bir sağlık koruma programı uygulanırken, en fazla ayak-tırnak hastalığı ve yavru atma sorunlarını yaşadıklarını iletmişlerdir. Yaşadıkları en büyük sorun yem pahalılığı olan üreticiler, devletten veteriner hizmeti ve damızlık temini talep ettiklerini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Aksaray
• koyun
• çiftlik
• yapısal özellik
• Aksaray, koyun, çiftlik, yapısal özellik

The Structural Characteristics of Sheep Farming in Aksaray Province

Abstract

The purpose of this study was to determine the current status of sheep breeders in Aksaray province, as well as the structural characteristics of sheep farms. The survey questions, which were prepared for this purpose and consisted of a total of 68 questions, were directed to the farmers face to face and the answers were recorded. The obtained data was evaluated by frequency analysis. According to the results of the questionnaire, the breeders were composed of 5-7 family members, and their educational status was mostly at the primary school level. The breeders reported that they primarily raised Akkaraman breeds for meat, milk, and fleece. The breeders, who usually have closed pens, raise their sheep in the pasture and supplement feeding. It has been determined that sheep are mated for the first time at the age of 18 months in the province and September is preferred for ram joining. Milking was done by hand on the farms and turned into cheese. It has been reported that these cheeses are frequently sold at retail. They reported that while at least one health protection program was implemented in enterprises, they experienced the most toe-nail and abortion problems. The producers, whose main problem is the cost of feed, stated that they demand veterinary services and breeding stock from the government.

Keywords

• Aksaray
• sheep
• farm
• structural characteristic

References

1. Akça, N., ve Bingöl, M. 2020. Diyarbakır ili koyunculuğunun mevcut durumu. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3(2): 213-218.
2. Anonim, 2021. T.C. Aksaray Valiliği il tarım ve orman müdürlüğü, Brifing Raporu. https://aksaray.tarimorman.gov.tr/Menu/56/Birifing. Erişim tarihi, 14.03.2022
3. Arıtunca, D., ve Karabacak, A. 2020. Konya merkez ilçelerinde koyunculuk işletmelerinin durumu. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 9(1): 13-24.
4. Aydın, M.K., ve Keskin, M. 2018. Muğla ilinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özellikleri. Mediterranean Agricultural Sciences 31(3): 317-323.
5. Bakır, G., ve Mikail, N. 2019. Siirt ilindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal durumu. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 50(1): 66-74.
6. Behrem, S., ve Keskin, M. 2013. Kilis ilinde keçi yetiştiriciliğinin mevcut durumu. MKU Ziraat Fakültesi Dergisi 18(2): 69-72.
7. Bilginturan, S., ve Ayhan, V. 2009. Burdur ili damızlık koyun ve keçi yetiştiriciler birliği üyesi koyunculuk işletmelerinin yapısal özellikleri ve sorunları üzerine bir araştırma. Hayvansal Üretim 50(1): 1-8.
8. Ceyhan, A., Şekeroğlu, A., Ünalan, A., Çınar, M., Serbester, U., Akyol, E., ve Yılmaz, E. 2015. Niğde ili koyunculuk işletmelerinin yapısal özellikleri ve sorunları üzerine bir araştırma. KSÜ Doğa Bil. Derg. 18(2): 60-68.

9. Dellal, İ., Keskin, G., ve Dellal, G. 2002. GAP bölgesinde küçükbaş hayvan yetiştiren işletmelerin ekonomik analizi ve hayvansal ürünlerin pazara arzı. Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü, Proje Raporu 2002-2, Yayın No, 83, TKB, Ankara.
10. Dönmez, O. 2008. Bursa İli Koyunculuk İşletmelerinin Yetiştiricilik Açısından Yapısı. Yüksek Lisans Tezi. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
11. Elmaz, Ö., Ağaoğlu, Ö.K., Akbaş, A.A., Saatçi, M., Çolak, M., M.Ö., ve Metin. 2014. The current situation of small ruminant enterprises of Burdur province. Eurasian Journal of Veterinary Science 30(2): 95-101.
12. Gül, S., Görgülü, Ö., Keskin, ve M. 2009. Adana ili Feke, Saimbeyli ve Tufanbeyli ilçelerinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin durumu. MKU Ziraat Fakültesi Dergisi 14 (1): 29-34.
13. Gül, S., ve Örnek, H. 2018. Gaziantep ilinde küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal özellikleri I. Koyun Yetiştiriciliği. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 23(2):306-314.
14. Günlü, A., Atasever, M., ve Karakaya, Y. 2006. Erzurum ili hayvancılığının yapısal özellikleri ve yakın gelecekteki durumu üzerine genel değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 1 (3-4): 55-68.
15. Karakuş, F., ve Akkol, S. 2013. Van ili küçükbaş hayvancılık işletmelerinin mevcut durumu ve verimliliği etkileyen sorunların tespiti üzerine bir araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 18(1-2): 09-16.
16. Karagöl, E., ve Keskin, M. 2018. Problems of nomadic goat breeders and their effects on forest. Mugla Journal of Science and Technology 4(1): 11-15.
17. Koca, A. 2014. Karaman İlinde Koyunculuk Üretim Faaliyetine Yer Veren İşletmelerin Yapısal Analizi. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi, 85 s. Konya.
18. Koyuncu, M., Kara Uzun, Ş., ve Tuncel, E. 2006. Güney Marmara bölgesi keçicilik işletmelerinin genel durumu ve verim özelliklerinin belirlenmesi üzerine araştırmalar. II. İşletmelerin Üretim Potansiyeli ve Sorunlar. Tarım Bilimleri Dergisi 12 (1): 29-36.
19. Özsayın, D., ve Everest, B. 2019. Koyun yetiştiriciliği yapan üreticilerin sosyo-ekonomik yapısı ve koyunculuk faaliyetiyle ilgili uygulamaları. KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 22 (Ek Sayı 2): 440-448.
20. Özyürek, S., Türkyılmaz, D., Dağdelen, Ü., Esenbuğa, N., ve Yaprak, M. 2018. Erzincan ili koyunculuk işletmelerinin yapısal özellikleri ve sorunlarının işletme büyüklüğüne göre incelenmesi. Akademik Ziraat Dergisi 7 (2): 219-226.
21. Şahinli, M.A. 2014. Koyunculuk sürü yönetimi: Karaman ili örneği. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi 29 (2):113-120.
22. Şimşek, G. 2019. Kırşehir İlinde Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Teknik Ve Ekonomik Yapılarının Belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 71s. Kırşehir.
23. Tüfekçi, H. 2020. Yozgat ili küçükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yapısal durumu ve geliştirme olanaklarının belirlenmesi. J. Anim. Prod. 61 (1): 91-100.
24. Tüney Bebek, D., ve Keskin, M. 2018. Mersin ilinde koyun yetiştiriciliğinin mevcut durumu bazı verim ve yapısal özellikleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 23 (2): 315-323.
25. Yıldız, A., ve Aygün, T. 2021. Van ili merkez ilçede küçükbaş hayvancılık faaliyetleri ve genel sorunlar: I. işletmelerin yapısal özellikleri. Journal of Animal Science and Products 4 (1): 23-36.