Cumhuriyet Dönemi’nde Trabzon’un Su Meselesi ve Atasu Projesi

Öz

Cumhuriyet’in ilk yıllarında, Türkiye’deki şehirlerin içme suyu ihtiyacı, Osmanlı Dönemi’nde olduğu gibi, vakıflar tarafından sağlanıyordu. Fakat Osmanlı Devleti’nin gerileme ve yıkılma döneminde vakıf sistemi bozulmuştu. Vakıflar, şehirlerin içme suyu ihtiyacını gereği gibi karşılayamıyorlardı. Bunun üzerine 1926 yılında “Sular Kanunu” çıkarılarak, şehir ve kasabaların içme suyunu temin etme görevi belediyelere devredildi. Bu önemli görevi üzerine alan belediye, 1930’ların ortalarına kadar şehir halkının su ihtiyacını temin etme konusunda başarısız oldu. Belirtilen dönemde devreye merkezi hükümet girdi. 1937’de Atatürk’ün Trabzon’a gelişi sırasında, şehrin içme suyu sorunu kendisine iletildi. Atatürk’ün talimatı sonucunda, içme suyu projesi hazırlanarak şehrin su ihtiyacının karşılanması işi ciddi bir şekilde ele alındı. Bu amaçla, Değirmendere civarından çıkarılacak yeraltı sularının borularla şehre akıtılması için bir proje hazırlandı. İnşaat 1941 yılında bitirilerek şehre su verildi. Bu tesisata “Atasu” adı verildi. Fakat bu tesisattan elde edilen suyun yeterli olmaması yüzünden 1984 yılında Galyan Deresi üzerine bir baraj yapılması için teşebbüse geçildi. Burada yapılan “AtasuBarajı” 2011 yılında tamamlandı ve böylece Trabzon yeni bir içme suyu tesisatına kavuşmuş oldu.

Anahtar Kelimeler

• Trabzon, su, vakıf, Atasu, proje

The Drinking Water Problem of Trabzon in Republic Era and Atasu Project

Abstract

In the early years of Republic, the need of the cities for drinking water in Turkey was met by foundations as in Ottoman period. However, in the periods of regression and collapse of Ottoman Empire, the foundation system was degenerated. The foundations couldn’t meet the need of the cities for drinking water properly. So the duty to meet the need of the cities and towns for drinking water was transfered to municipalities by ‘Water Law’ in 1926. The municipility taking on that important task failed to meet the need for drinking water of town people till the midst of 1930s. In the period mentioned, central government stepped in. In 1937, the need of the city for drinking water was conveyed to Atatürk in the course of his coming to Trabzon. The issue of meeting the need of the city for drinking water was tackled seriously by designing drinking water project in consequence of Atatürk’s instruction. For this purpose, a project was designed to transfer the underground water which was to be removed from the around Değirmendere, to city with pipes . The construction finished in 1941 and the city reached the water. The name Atasu was given to that plumbing. However, it was attempted to construct a dam over Galyan Stream in 1984 because of inadequacy of water being got from that plumbing. The ‘Atasu Dam’ which was constructed there was completed in 2011 and so Trabzon attained a new drinking water installation

Keywords

• Trabzon, water, foundation, Atasu, project