YERLİ VE YABANCI SEYYAHLARIN BAYBURT İZLENİMLERİ
Öz
Bayburt, tarihi oldukça eskiye dayanan bir yerleşim alanıdır. Kalesi ve Çoruh nehri, şehrin öne çıkan fiziki unsurlardır. Önceleri çok işlek olan Trabzon-Tebriz kara yolu güzergâhında yer almış olması, stratejik önemini artırmıştır. Bu özellikleri nedeniyle Bayburt, XIII. Yüzyıldan itibaren birçok gezginin uğrak yeri olmuştur. XIX. Yüzyılda şehre uğrayan Avrupalı seyyah sayısı oldukça artmıştır. Seyyahların çoğunluğu Trabzon-Gümüşhane yoluyla Bayburt’a uğramışlardır. Şehre uğradığı tespit edilen en eski tarihli seyyah, XIII. yüzyıl sonlarında ziyaretini yapmış olan Venedikli Marco Polo’dur. Batılı seyyahların ziyareti özellikle XIX. Yüzyılda yoğunluk kazanmıştır. Bunlar arasında akla ilk gelen 1813 yılında Bayburt’a uğramış olan John Macdonald Kinneir’dir. Batılı gezginlerin yanı sıra Trabzonlu Aşık Mehmed ve Evliya Çelebi gibi yerli gezginler de Bayburt’u ziyaret etmişlerdir. Bu çalışmada, söz konusu yerli ve yabancı seyyahların Bayburt izlenimleri ele alınmıştır. Bayburt kalesinin fiziki durumu, Çoruh nehrinin şehir ekonomisine katkısı gibi hususlar üzerinde durulmuştur. Ayrıca şehrin sosyal hayatına ve demografik yapısına dair tespitlerine de yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
NATIVE AND FOREIGN TRAVELERS’ OBSERVATIONS ON BAYBURT
Abstract
Bayburt has a long history of settlement. Bayburt Castle and Çoruh River are prominent places of the city. Its location on the Trabzon-Tabriz route, which used to be very busy, increased the strategic importance of the city. Therefore, many travelers have visited Bayburt since the 13th century. In the 19th century, the number of European travelers who visited the city has increased significantly. Most travelers arrived in the city via the Trabzon-Gümüşhane route. The oldest foreign traveler to the city was Marco Polo of Venice, who visited at the end of the 13th century. Western travelers’ visits to the city increased in the 19th century. John Macdonald, who arrived in Bayburt in 1813, is one of the most prominent of these visitors. In addition to Western travelers, native travelers such as Aşık Mehmed of Trabzon and Evliya Çelebi also visited Bayburt. This study examines these native and foreign visitors’ observations on Bayburt. The travelers commented on the physical condition of the Bayburt Castle and the contribution of Çoruh River to the city’s economy. They have also made observations about the social life and demographic structure of the city
Keywords
