Toplum Eczacılarının Finansal Okuryazarlık ve Finansal Risk Toleransı Analizi

Year 2025, Volume: 34 Issue: 3, 507 - 517, 30.12.2025

Ayşenur Özgünseven Çağ , Gülbin Özçelikay

https://doi.org/10.34108/eujhs.1591939

Abstract

Bu araştırma, toplum eczacıları arasında finansal okuryazarlık ve finansal risk toleransı düzeylerini değerlendirmektedir. Çalışmada, veriler anket yöntemi ile toplanmıştır. Eczacıların finansal risk toleransını belirlemek için Grable ve Lytton’un (1999) geliştirdiği 13 soruluk, finansal okuryazarlık düzeylerini ölçmek için ise Durmuşkaya ve Kavas'ın (2018) hazırladığı 25 soruluk ölçek kullanılmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 27 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; normallik, bağımsız gruplar t-testi ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, erkek eczacıların finansal okuryazarlık ve risk toleransı puanlarının kadınlardan daha yüksek olduğu, yaş ilerledikçe finansal okuryazarlık seviyelerinin arttığı, ancak finansal risk toleransının yaşa bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermediği ortaya konmuştur. Ayrıca, mesleki deneyimin finansal okuryazarlık üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu, ancak finansal risk toleransı üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur. Bu bulgular, eczacıların finansal davranışlarının anlaşılmasına katkı sağlamakta ve finansal eğitim programlarının önemini vurgulamaktadır.

Keywords

Eczacılar , finansal okuryazarlık , finansal risk toleransı , sağlık personeli , toplum eczacıları

Ethical Statement

Bu çalışma için Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Alt Etik Kurulundan (Tarih: 13.07.23, Sayı: 12/101) onay alınmıştır.

Project Number

-

Financial Literacy and Financial Risk Tolerance Analysis of Community Pharmacists

Abstract

This study evaluates the levels of financial literacy and financial risk tolerance among community pharmacists. Data were collected in the study using a survey method. A 13-question scale developed by Grable and Lytton (1999) was used to determine the financial risk tolerance of pharmacists, and a 25-question scale prepared by Durmuşkaya and Kavas (2018) was used to measure financial literacy levels. Data were analyzed using the IBM SPSS Statistics 27 program; normality, independent samples t-test, and ANOVA analyses were performed. According to the results of the study, it was revealed that male pharmacists had higher financial literacy and risk tolerance scores than females, financial literacy levels increased with age, but financial risk tolerance did not show a significant difference depending on age. In addition, it was found that Professional experience had a significant effect on financial literacy, but it did not have an effect on financial risk tolerance. These findings contribute to the understanding of pharmacists' financial behavior and highlight the importance of financial education programs.

Keywords

Pharmacists , financial literacy , financial risk tolerance , health personnel , community pharmacists

Ethical Statement

Ethics committee approval was received for this study from the Health Sciences Sub-Ethics Committee of Ankara University (Date: 13.07.23, Number: 12/101).

Project Number

-

References

• OECD. OECD/INFE 2023 International Survey of Adult Financial Literacy; 2023. Erişim tarihi 21 Temmuz 2024. https://www.oecd.org/en/publications/oecd-infe-2023-international-survey-of-adult-financial-literacy_56003a32-en.html.
• Puneet B. Relationship between financial literacy and investment behavior of salaried individuals. J Bus Manag Soc Sci Res. 2014;3(5):82-87.
• Kenneth N R, Kraten M, Sheikh A. Incorporating financial risk tolerance research into the financial planning process. J Financ Plan. 2016;29(10):54-61.
• Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete. Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik. 12 Nisan 2014; 28970:26. Erişim tarihi 21 Temmuz 2024. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/04/20140412-14.htm.
• Dewi VI, Febrian E, Effendi N, Anwar M, Nidar SR. Financial literacy and its variables: The evidence from Indonesia. Economics&Sociology. 2020;13(3):133-154. doi:10.14254/2071-789X.2020/13-3/9.
• Kılıçarslan A, Okka O. Türk ticaret borsalarında finansal risk toleransı. İzmir Yönetim Derg. 2021;2(1):19-37.
• Akca N, Işık O, Sönmez S. Kırıkkale ilindeki sağlık kurumlarının finans ve maliyet departmanlarında çalışanların finansal bilgi düzeyleri. Sağl Perform Kalite Derg. 2014;8(2):121-145.
• Altan F, Biçer EB. Sağlık bakanlığına bağlı hastanelerde çalışan sağlık personelinin finansal okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi: Sivas ili örneği. Bus Manag Stud Int J. 2017;5(2):481-499. doi:10.15295/bmij. v5i2.130.
• Zulaihati S, Susanti S, Widyastuti U. Teachers’ financial literacy: Does it impact on financial behaviour? Manag Sci Lett. 2020;10(3): 653-658.doi: 10.5267/j.msl.2019.9.014.
• Barla S, Kumar R. Financial literacy and investment attitudes of software engineers: A study. Think India J. 2019;22(4):2405-2418.
• Şakar T, Yaman K. Mersin ilinde serbest eczacıların finansal okuryazarlık ile finansal yönetim davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2024;17(2):289-300. doi:10.26559/mersinsbd. 1425590.
• Berger J, Bourdin A, Pires F, Backes C, Perraudin C, Bugnon O. Improving patient Access to hepatitis C antiviral medicines in Switzerland: Understanding the financial risks for community pharmacies. J Eval Clin Pract. 2019;25(3):476-481. doi:10.1111/jep.13081.
• Nobre LHN, Grable JE. The role of risk profiles and risk tolerance in shaping client investment decisions. J Financ Serv Prof. 2015;69(3):18-21.
• Grable J, Lytton RH. Financial risk tolerance revisited. Financ Serv Rev. 1999;8(3):163-181. doi:10.1016/S1057-0810(99)00041-4.
• Wachinger G, Renn O, Begg C, Kuhlicke C. The risk perception paradox—implications for governance and communication of natural hazards. Risk Analysis. 2013;33(6):1049-1065. doi:10.1111/j.1539-6924.2012. 01942.x.
• Yong HNA, Tan KL. The influence of financial literacy towards risk tolerance. Int J Bus Soc. 2017;18(3):469-484. doi:10.33736/ijbs.3139.2017.
• Kavas YB, Erkan MK. Bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık ve finansal risk alma toleransı. Ekev Akademi Dergisi. 2022;(89):379-399.
• İçke BT. Finansal Okuryazarlık. Beta Yayınları, İstanbul, 2017, s. 24.
• Ergün B, Şahin A, Ergin E. Finansal okuryazarlık: İşletme bölümü öğrencileri üzerine bir çalışma. J Int Soc Res. 2014;7(34):847-864.
• Bozkurt E, Toktaş Y, Altıner A. Türkiye’de Tasarruf ve Finansal Okuryazarlık Üzerine Bir Araştırma. Elektron Sos Bilim Derg. 2019;18(72):1580-1605. doi:10.17755/esosder.518727.
• James BD, Boyle PA, Bennett JS, Bennett DA. The impact of health and financial literacy on decision making in community-based older adults. Gerontology. 2012;58(6):531-539. doi:10.1159/000339094.
• Meyer M. Is financial literacy a determinant of health? The Patient- Patient-Centered Outcomes Res. 2017;10(4):381-387. doi:10.1007/s40271-016-0205-9.
• Konca M, Top M. What predicts the technical efficiency in health care systems of OECD countries? A two-stage DEA approach. Int J Healthc Manag. 2023;16(1):104-119. doi:10.1080/20479700.2022.2077510.
• Koskelainen T, Kalmi P, Scornavacca E, Vartiainen T. Financial literacy in the digital age—A research agenda. J Consum Aff. 2023;57(1):507-528. doi:10.1111/joca.12510.
• Tuffour JK, Amoako AA, Amartey EO. Assessing the effect of financial literacy among managers on the performance of small-scale enterprises. Glob Bus Rev. 2022;23(5):1200-1217. doi:10.1177/097215091989975 3.
• Lusardi A, Mitchell OS. The economic importance of financial literacy: The oryan devidence. Am Econ J.: J EconLit. 2014;52(1):5-44. doi: 10.1257/jel.52.1.5.
• Walters JK, Sharma A, Malica E, Harrison R. Supporting efficiency improvement in public health systems: a rapid evidence synthesis. BMC Health Serv Res. 2022;22(1):293. doi:10.1186/s12913-022-07694-z.
• Grohmann A, Klühs T, Menkhoff L. Does financial literacy improve financial inclusion? Cross country evidence. World Dev. 2018; 111:84-96. doi: 10.1016/j.worlddev.2018.06.020.
• Struckell EM, Patel PC, Ojha D, Oghazi P. Financial literacy and self employment – The moderating effect of gender and race. J Bus Res. 2022; 139:639-653. doi: 10.1016/j.jbusres.2021.10.003.
• Durmuşkaya S, Kavas Y. Akademik gelişim ve finansal okuryazarlık arasındaki ilişkinin tespiti üzerine bir araştırma. Yönetim Ekonomi Derg. 2018;25(3):925-939. doi:10.18657/yonveek.441375.
• Paylan MA, Kavas YB. Kümeleme analizi ile finansal okuryazarlık ve irrasyonel satın alma davranışlarına yönelik bir araştırma. Muhasebe- Organizasyon-Pazarlama. Ankara: Gazi Kitabevi; 2021:369-391.
• Kavas YB, Tunçer E, Çoban MN, ve Erkan MK. Duygusal yeme bozukluklarının ve vücut kütle indeksinin finansal risk alma davranışları üzerine etkisi. Abant Sos Bilim Derg.2022;22(2):432-449. doi:10.11616/asbi.1088097.
• Tabachnick BG, Fidell LS, Ullman JB. Using Multivariate Statistics. 6.baskı. Boston, MA: Pearson;2013:497-516.
• Türk Eczacıları Birliği. Sağlığa Yol Açan Eczacılık. 1.baskı. Ankara: Türk Eczacıları Birliği Yayınları; 2022:10-11.
• T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. 2023 Yılı İkinci Altı Ay İçin Yeni Asgari Ücret 11 Bin 402 TL Olarak Belirlendi; 2023. Erişim tarihi 21 Temmuz 2024. https://www.csgb.gov.tr/haberler/2023-yili-ikinci-alti-ay-icin-yeni-asgari-ucret-11-bin-402-tl-olarak-belirlendi/.
• Grable JE, Rabbani A. The moderating effect of financial knowledge on financial risk tolerance. J Risk Financ Manag. 2023;16(2):137. doi:10.3390/jrfm16020137.
• Bayar Y, Sezgin HF, Öztürk ÖF, Şaşmaz MÜ. Financial literacy and financial risk tolerance of individual investors: Multi nomial logistic regression approach. Sage Open. 2020;10(3):215824402094571. doi:10.1177/2158244020945717.
• Mishra M, Mishra S. Financial risk tolerance among Indian investors: A multiple discriminant modeling of determinants. Strategic Change. 2016;25(5):485-500. doi:10.1002/jsc.2075.
• Dickason Z, J. Ferreira S. The effect of age and gender on financial risk tolerance of South African investors. nvest. Manag Financ Innov. 2018;15(2):96-103. doi:10.21511/imfi.15(2).2018.09.
• Nosita F, Pirzada K, Lestari T, Cahyono R. Impact of demographic factors on risk tolerance. J Secur Sustain Issues. 2020;9(4). doi:10.9770/jssi.2020.9.4(18).
• Rodrigues CG, B.V. G. Financial risk tolerance of individuals from the lens of big five personality traits – a multi generational perspective. Stud Econ Finance. 2024;41(1):88-101. doi:10.1108/SEF-01-2023-0013.
• Fisher PJ, Yao R. Gender differences in financial risk tolerance. J Econ Psychol. 2017; 61:191-202. doi: 10.1016/j.joep.2017.03.006.
• Goyal K, Kumar S. Financial literacy: A systematic review and bibliometric analysis. Int J Consum Stud. 2021;45(1):80-105. doi:10.1111/ijcs.12605.
• Rangchian M, Nezami S, Jafari Seresht D, Larki-Harchegani A. Pharmacy students’ level of financial literacy and its differences among students with various care erintentions. Curr Pharm Teach Learn. 2020;12(6):671-679. doi: 10.1016/j.cptl.2019.10.008.
• Atkinson A, Messy FA. Measuring Financial Literacy: Results of the OECD/International Network on Financial Education (INFE) Pilot Study. 2012;15(1). doi:10.1787/5k9csfs90fr4-en.