Research Article

DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ

Volume: 31 Number: 3 December 26, 2022
EN TR

DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ

Abstract

Endokrin bozucu kimyasallar (EBK’ler), hormonların üretimini, salınımını, biyotransformasyonunu ve/veya atılımını etkileyen sentetik veya doğal kimyasal maddelerdir. Dibutilftalat (DBP) endüstride birçok alanda yaygın olarak kullanımı olan bir ftalat türevidir. Literatürde DBP'nin testiküler ve hepatik toksisitesine dair veriler olmakla birlikte, akciğer toksisitesi üzerinde çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Ayrıca, DBP’nin akciğer toksisite mekanizmaları bilinmemektedir. Bu çalışmada, DBP’nin insan küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücre kültürleri (A549 hücreleri) üzerinde olası sitotoksik ve oksidatif stres oluşturucu etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, A549 hücrelerinde DBP’nin inhibitör konsantrasyon 30 (IC30) dozu belirlenmiş, IC30 dozunun neden olduğu intraselüler reaktif oksijen türleri (ROS)’u arttırıcı etkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca, DBP’nin yol açtığı olası lipit peroksidasyon ve protein oksidasyonu incelenmiş, glutatyon (GSH) ve total antioksidan kapasitede (TAOC) düzeylerinde yol açabileceği olası değişiklikler belirlenmiştir. Çalışmada DBP'nin olası toksik etkilerine karşı askorbik asit (Asc) ve N-asetil sisteinin (NAC) olası koruyucu etkileri incelenmiştir. Hem NAC, hem de Asc’nin DBP uygulamasıyla beraber ROS düzeylerini düşürdüğü, protein oksidasyonunu azalttığı, total GSH düzeylerini yükselttiği ve azalan oksidatif strese bağlı olarak her iki antioksidanın da TAOC düzeylerini düşürdüğü belirlenmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, DBP’nin toksik etki mekanizmasının altında yatan nedenlerden birinin oksidatif stres olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Asc ve NAC’ın DBP’nin neden olduğu oksidatif strese karşı koruyucu oldukları saptanmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Hacettepe Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi

Project Number

TYL-2018-16986

References

  1. Kabir ER, Rahman MS, Rahman I. A review on endocrin disruptors and their possible impacts on human health. Environmental Toxicology and Pharmacology. 2015;40(1):241-258.
  2. Diamanti-Kandarakis E, Bourguignon JP, Guidice LC, et al. Endocrine-Disrupting Chemicals: An Endocrine Society Scientific Statement. Endocrine Reviews. 2009;30(4):293-342.
  3. Braun JM. Early-life exposure to EDCs: role in childhood obesity and neurodevelopment. National Review Endocrinology. 2017;13(3):161-173.
  4. Sifakis S, Androutsopoulos VP, Tsatsakis AM, et al. Human exposure to endocrine disrupting chemicals: effects on the male and female reproductive systems. Environmental Toxicology and Pharmacology. 2017;51:56-70.
  5. Durmaz E, Erkekoğlu P, Asci A, et al. Urinary phthalate metabolite concentrations in girls with premature thelarche. Environmental Toxicology and Pharmacology. 2018;59:172-181.
  6. Ait BY, Shibata E, Saito I, et al. Exposure to house dust phthalates in relation to asthma and allergies in both children and adults. Science of the Total Environment. 2014;485:153-163.
  7. Li MC, Chen CH, Guo YL. Phthalate esters and childhood asthma: A systematic review and congener-specific meta-analysis. Environmental Pollutıon. 2017;229:655-660.
  8. Upson K, Sathyanarayana S, Roos AJ, et al. Phthalates and risk of endometriosis. Environmental Research. 2013;126:91-97.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pharmacology and Pharmaceutical Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 26, 2022

Submission Date

March 23, 2021

Acceptance Date

May 12, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 31 Number: 3

APA
Karaman, G., Balcı, A., Tan, E., Yirün, A., Sur, Ü., Koçer Gümüşel, B., & Erkekoğlu, P. (2022). DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ. Sağlık Bilimleri Dergisi, 31(3), 369-377. https://doi.org/10.34108/eujhs.902056
AMA
1.Karaman G, Balcı A, Tan E, et al. DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;31(3):369-377. doi:10.34108/eujhs.902056
Chicago
Karaman, Gamze, Aylin Balcı, Erhan Tan, et al. 2022. “DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 31 (3): 369-77. https://doi.org/10.34108/eujhs.902056.
EndNote
Karaman G, Balcı A, Tan E, Yirün A, Sur Ü, Koçer Gümüşel B, Erkekoğlu P (December 1, 2022) DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ. Sağlık Bilimleri Dergisi 31 3 369–377.
IEEE
[1]G. Karaman et al., “DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ”, Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 3, pp. 369–377, Dec. 2022, doi: 10.34108/eujhs.902056.
ISNAD
Karaman, Gamze - Balcı, Aylin - Tan, Erhan - Yirün, Anıl - Sur, Ünzile - Koçer Gümüşel, Belma - Erkekoğlu, Pınar. “DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 31/3 (December 1, 2022): 369-377. https://doi.org/10.34108/eujhs.902056.
JAMA
1.Karaman G, Balcı A, Tan E, Yirün A, Sur Ü, Koçer Gümüşel B, Erkekoğlu P. DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;31:369–377.
MLA
Karaman, Gamze, et al. “DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ”. Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 31, no. 3, Dec. 2022, pp. 369-77, doi:10.34108/eujhs.902056.
Vancouver
1.Gamze Karaman, Aylin Balcı, Erhan Tan, Anıl Yirün, Ünzile Sur, Belma Koçer Gümüşel, Pınar Erkekoğlu. DİBUTİL FTALATIN İNSAN AKCİĞER HÜCRE HATTINA OLASI TOKSİK ETKİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ASKORBİK ASİT VE N-ASETİLSİSTEİNİN OLASI KORUYUCU ETKİLERİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022 Dec. 1;31(3):369-77. doi:10.34108/eujhs.902056