EN
TR
Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, Adıyaman ili merkezi ve ilçelerinde Eylül 2021-Nisan 2022 tarihlerinde satışa sunulan çiğ inek süt örneklerinde Aflatoksin M1 varlığı ve miktarlarını araştırmaktır. 96 adet çiğ inek süt örneğinde ELISA yöntemiyle Aflatoksin M1 miktarları ile tehlike indeksi (Hazard Index, HI) ve günlük alım miktarı (estimated daily intake, EDI) belirlenerek potansiyel risk değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma sonucunda 96 adet çiğ inek sütünde 43 (%44,79) pozitif 53 (%55,21) negatif örnek, en fazla 0,054 μg/kg ve ortalama 0,028±0,026 μg/kg Aflatoksin M1 bulunmuştur. En çok sonbahar aylarında (n=24) toksin varlığı tespit edilmiştir. Sokak satıcılarından alınan örneklerin tamamı pozitif sonuç vermiştir. Pozitif numunelerden ortalama AFM1 ile yapılan günlük alım miktarıyla yapılan hesaplamada HI düzeyi 1 olarak belirlenmiştir. Türk Gıda Kodeksinin maksimum yasal sınırlarını aşan 4 örneğin ikisinin sokak sütü olduğu ve diğer ikisinin ise Adıyaman Besni ilçesinde entansif beslenmenin yapıldığı bir çiftliğe ait olduğu belirlenmiştir. Çalışmada 4 tane örneğin TGK yasal limitinin üzerinde olduğu ancak ortalama olarak AFM1 miktarının HI düzeyi potansiyel risk oluşturacak düzeyde bulunmamıştır. Araştırmamız sonucunda Adıyaman ili merkez ve ilçelerinde yaşayan halkın çiğ inek sütü ile Aflatoksin M1’e maruz kaldığı belirlenmiştir. Toplum sağlığının korunması için yetiştiricilerin aflatoksin konusunda bilinçlendirilmesi ve denetimlerin artırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Harran Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 21119 proje numarası ile desteklenmiştir.
Proje Numarası
21119
Etik Beyan
Araştırma için Harran Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulundan 22.03.2021 tarih, 2021/003 Oturum no ve 01-04 karar numarası ile etik kurul iznine gerek yoktur yazısı alınmıştır.
Kaynakça
- Adıyaman Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü. (2017) 2017 Yılı Brifingi. Erişim adresi: https://adiyaman.tarimorman.gov.tr. Erişim tarihi: 02.03. 2022. Alamu EO, Gondwe T, Akello J, Sakala N, Munthali G, Mukanga M. (2018) Nutrient and aflatoxin contents of traditional complementary foods consumed by children of 6–24 months. Food Sci Nutr. 6(4):842. https://doi.org/10.1002/FSN3.621.
- Çelik TH, Sarımehmetoğlu B, Küplülü Ö. (2005) Aflatoxin M1 contamination in pasteurised milk. Veterinarski arhiv. 75(1): 57–65.
- Doğan E. (2012) Ardahan Yöresinden Toplanan Süt ve Kaşar Peynirlerinde Aflatoksin M1 Düzeylerinin Mevsimlere Göre Araştırılması. Doktora Tezi. Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kars.
- Eker FY, Muratoglu K, Eser AG. (2019) Detection of aflatoxin M 1 in milk and milk products in Turkey. Environ. Monit. Assess. 191:1-8.
- El Khoury A, Atoui A, Yaghi J. (2011) Analysis of aflatoxin M1 in Milk and Yogurt and AFM1 Reduction by Lactic Acid Bacteria Used in Lebanese İndustry. Food Control. 22(10):1695-1699.
- El Marnissi B, Belkhou R, Morgavi D, Bennani L, Boudra H. (2012) Occurrence of Aflatoxin M1 in Raw Milk Collected from Traditional Dairies in Morocco. Food Chem Toxicol. 50(8):2819-2821.
- Elzupir A, Elhussein AM. (2010) Determination of Aflatoxin M1 in Dairy Cattle Milk in Khartoum State, Sudan. Food Control. 21(6):945-946.
- Ertas N, Gönülalan Z, Yıldırım Y, Karadal F. (2011) A Survey of Concentration of Aflatoxin M1 in Dairy Products Marketed in Turkey. Food Control. 22(12):1956-1959.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Farmakoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
4 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
6 Mart 2024
Kabul Tarihi
3 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 35 Sayı: 1
APA
Çilenti, S., Garip, Z., & Temamoğulları, F. (2024). Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 35(1), 70-76. https://doi.org/10.35864/evmd.1447970
AMA
1.Çilenti S, Garip Z, Temamoğulları F. Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi. Etlik Vet. Mik. Derg. 2024;35(1):70-76. doi:10.35864/evmd.1447970
Chicago
Çilenti, Sinan, Zozan Garip, ve Füsun Temamoğulları. 2024. “Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 35 (1): 70-76. https://doi.org/10.35864/evmd.1447970.
EndNote
Çilenti S, Garip Z, Temamoğulları F (01 Temmuz 2024) Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 35 1 70–76.
IEEE
[1]S. Çilenti, Z. Garip, ve F. Temamoğulları, “Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 35, sy 1, ss. 70–76, Tem. 2024, doi: 10.35864/evmd.1447970.
ISNAD
Çilenti, Sinan - Garip, Zozan - Temamoğulları, Füsun. “Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 35/1 (01 Temmuz 2024): 70-76. https://doi.org/10.35864/evmd.1447970.
JAMA
1.Çilenti S, Garip Z, Temamoğulları F. Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi. Etlik Vet. Mik. Derg. 2024;35:70–76.
MLA
Çilenti, Sinan, vd. “Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 35, sy 1, Temmuz 2024, ss. 70-76, doi:10.35864/evmd.1447970.
Vancouver
1.Sinan Çilenti, Zozan Garip, Füsun Temamoğulları. Adıyaman İlinde Satışa Sunulan Çiğ Sütlerde Aflatoksin M1 Varlığının Araştırılması ve Potansiyel Risk Değerlendirmesi. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Temmuz 2024;35(1):70-6. doi:10.35864/evmd.1447970