EN
TR
Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler
Öz
Antikoagülan rodentisitler kemirici mücadelesinde sık kullanılmaktadırlar. Tuzak yem formunda uygulanan bu maddeleri kedi, köpek gibi evcil hayvanlar ya da serçe, güvercin gibi kuşlar kazara tüketerek zehirlenebilirler. Bu durum primer (birincil) zehirlenme olarak isimlendirilir. Baykuş, tilki, çakal gibi avcı yaban hayvanları ise genellikle kemiricileri avlayarak beslenir ve tuzak yemlere ilgi göstermezler. Tuzak yemi tüketen kemiriciler anormal davranışlar sergiler; kaçış dürtüsü ve hareket kabiliyeti azalarak genellikle birkaç gün içerisinde ölürler. Böylece avcı hayvanlar tarafından kolaylıkla yakalanabilirler. Ancak kemiricinin karaciğerinde biriken antikoagülan rodentisitler avcı canlıyı da etkileyerek zehirlenmesine sebep olabilmektedir. Bu durum ise sekonder (ikincil) zehirlenme olarak isimlendirilir. Bu derlemede, hayvanlarda antikoagülan rodentisit zehirlenmeleri ile ilgili literatürde bildirilmiş veriler değerlendirilerek antikoagülan rodentisit kullanımından kaynaklanabilecek risk faktörlerini, özellikle yaban hayatı açısından aktarmak amaçlanmıştır. Değerlendirilen birçok çalışmada, Amerika, Avrupa ve Avustralya’nın çeşitli bölgelerinde yaşayan evcil ve yaban hayvanlarında hem primer hem de sekonder antikoagülan rodentisit zehirlenmesi bildirilmiş; ülkemizde ise yaban hayvanlarında antikoagülan rodentisit zehirlenmelerinin araştırıldığı herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albert CA, Wilson LK, Mineau P, Trudeau S, Elliott JE. (2010). Anticoagulant rodenticides in three owl species from western Canada, 1988–2003. Arch Environ Contam Toxicol. 58(2), 451-459.
- Alomar H, Chabert A, Coeurdassier M, Vey D, Berny P. (2018). Accumulation of anticoagulant rodenticides (chlorophacinone, bromadiolone and brodifacoum) in a non-target invertebrate, the slug, Deroceras reticulatum. Sci Total Environ. 610, 576-582.
- Altay S, Velibey Y, Cakmak HA, Boz GC, Koca S. (2012). Prolonged coagulopathy related to coumarin rodenticide in a young patient: superwarfarin poisoning: case report-online article. Cardiovasc J Afr. 23(9), 9-11.
- Altıparmak B, Uysal AI, Tarakçı E, Sahan L, Demirbilek S. (2016). Rodentisit (Fare Zehiri) ve Etilen Glikol (Antifriz) İle İntihar Girişimi. J Anesth. 24(3), 200-203.
- Bahadır A, Akca Ö, Bülbül İ, Kahveci R, Özkara A. (2015). Supervarfarinin cilt emilimi sonucu ortaya çıkan INR yüksekliği ve vitamin K eksikliği: Olgu sunumu. Medeniyet Med J. 30(2), 99-101.
- Barnett S. (1988). Exploring, sampling, neophobia, and feeding. Prakash I . eds. Rodent pest management. CRC press, Boca Raton. p. 296-317.
- Berny P, Velardo J, Pulce C, D'amico A, Kammerer M, Lasseur R. (2010). Prevalence of anticoagulant rodenticide poisoning in humans and animals in France and substances involved. Clin Toxicol. 48(9), 935-941.
- Berny PJ, de Oliveira LA, Videmann B, Rossi S. (2006). Assessment of ruminal degradation, oral bioavailability, and toxic effects of anticoagulant rodenticides in sheep. Am J Vet Res. 67(2), 363-371.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
22 Şubat 2021
Kabul Tarihi
14 Nisan 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 32 Sayı: 1
APA
Tokur, O., & Aksoy, A. (2021). Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 32(1), 89-98. https://doi.org/10.35864/evmd.883952
AMA
1.Tokur O, Aksoy A. Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler. Etlik Vet. Mik. Derg. 2021;32(1):89-98. doi:10.35864/evmd.883952
Chicago
Tokur, Orhan, ve Abdurrahman Aksoy. 2021. “Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 32 (1): 89-98. https://doi.org/10.35864/evmd.883952.
EndNote
Tokur O, Aksoy A (01 Haziran 2021) Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 32 1 89–98.
IEEE
[1]O. Tokur ve A. Aksoy, “Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 32, sy 1, ss. 89–98, Haz. 2021, doi: 10.35864/evmd.883952.
ISNAD
Tokur, Orhan - Aksoy, Abdurrahman. “Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 32/1 (01 Haziran 2021): 89-98. https://doi.org/10.35864/evmd.883952.
JAMA
1.Tokur O, Aksoy A. Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler. Etlik Vet. Mik. Derg. 2021;32:89–98.
MLA
Tokur, Orhan, ve Abdurrahman Aksoy. “Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 32, sy 1, Haziran 2021, ss. 89-98, doi:10.35864/evmd.883952.
Vancouver
1.Orhan Tokur, Abdurrahman Aksoy. Yaban Hayvanlarında Antikoagülan Rodentisitler ile Zehirlenmeler. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Haziran 2021;32(1):89-98. doi:10.35864/evmd.883952