Systematic Reviews and Meta Analysis

AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Volume: 6 Number: 1 June 23, 2025
EN TR

AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışmada, yükseköğretim kurumlarında yaşanan cam tavan sendromunu ele alan makalelerin sistematik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Sistematik derleme yöntemiyle yürütülen araştırmada, PRISMA 2020 ve Weight of Evidence (WoE) çerçeveleri kullanılmıştır. Web of Science, Scopus ve TRDizin veri tabanlarında 2000–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar taranmış ve içerik uygunluğu açısından değerlendirilerek belirlenen 31 makale incelemeye alınmıştır. Makaleler; yayın yılı, yürütüldüğü ülke, araştırma ve veri toplama yöntemleri, çalışma alanı ve araştırmaların kuramsal çerçeveleri açısından analiz edilmiştir. Ayrıca makalelerdeki kadın akademisyenlerin karşılaştığı kariyer engelleri tematik olarak analiz edilmiş ve bu engeller toplumsal, örgütsel ve bireysel olmak üzere üç ana tema altında sınıflandırılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, cam tavan sendromunu konu alan çalışmaların özellikle son yıllarda artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca incelenen makalelerin dünyanın farklı coğrafyalarındaki yükseköğretim kurumlarından elde edilen verilerle yürütüldüğü ve cam tavan sendromunun küresel ölçekte ortak bir sorun alanı olduğu belirlenmiştir. Yöntem açısından bakıldığında ise nicel araştırmaların sayıca daha fazla olduğu, ancak nitel ve karma yöntemle yürütülen çalışmaların da konunun derinlemesine anlaşılmasına önemli katkılar sunduğu görülmektedir. Öne çıkan bir bulgu olarak, cam tavan sendromunun sadece bireysel değil, aynı zamanda toplumsal ve örgütsel faktörlerden kaynaklanan çok boyutlu bir sorun alanı olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan sistematik derleme çalışması, yükseköğretimde kadınların karşılaştığı ve onları sınırlayan görünmez bariyerlerin daha iyi anlaşılması ve alandaki farkındalığın artırılması açısından bütüncül bir değerlendirme yaparak alanyazına katkı sunmaktadır. Gelecek çalışmalarda kuramsal temelli araştırmaların artırılması, boylamsal veri kullanımı ve farklı kültürlerde karşılaştırmalı analizlerin yapılması önerilmektedir. Kadın akademisyenlerin yaşadıkları engellerin azaltılabilmesi için politika yapıcılar ve üniversite yönetimlerinin yapacağı iyileştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır.

Keywords

References

  1. Abelson, J. S., Chartrand, G., Moo, T. A., Moore, M., & Yeo, H. (2016). The climb to break the glass ceiling in surgery: trends in women progressing from medical school to surgical training and academic leadership from 1994 to 2015. American Journal of Surgery, 212(4), 566–572. https://doi.org/10.1016/j.amjsurg.2016.06.012
  2. Abulbaqi Al-Azzawi, A., Upadhyay, M., & Tyagi, N. (2019). Impact of glass ceiling on stress, well-being, self-esteem, effective organizational commitment and job satisfaction among working women. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), 8(4), 11158–11165.
  3. Adams, R. B., & Funk, P. (2012). Beyond the glass ceiling: Does gender matter? Management science, 58(2), 219–235.
  4. Adamu, A. Y. (2023). Barriers to women’s participation in and contribution to leadership in Ethiopian higher education. Education Policy Analysis Archives, 31. https://doi.org/10.14507/epaa.31.7884
  5. Ainslie, K. M. (2023). 9 to 5 in academia: addressing barriers for women. Molecular Pharmaceutics 2023 20(1), 1–3. https://doi.org/10.1021/acs.molpharmaceut.2c00899
  6. Akpinar-Sposito, C. (2013). Career barriers for women executives and the glass ceiling syndrome: The case study comparison between French and Turkish women executives. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 75, 488–497. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.04.053
  7. Ali, R., & Rasheed, A. (2021). Women leaders in Pakistani academia: Challenges and opportunities. Asian Journal of Women's Studies, 27(2), 208–231.
  8. Altamimi, N. N., Alali, R. A., Eid, H. F., Alhkbani, F. A., & Al-Haqbani, A. A. (2022). Breaking through the glass ceiling: The three-dimensional model (Macro, Meso and Micro) towards promoting women participation in an academic context: Insights from a mixed-methods approach. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 9(2), 41–54. https://doi.org/10.21833/ijaas.2022.02.005

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management

Journal Section

Systematic Reviews and Meta Analysis

Publication Date

June 23, 2025

Submission Date

March 29, 2025

Acceptance Date

April 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 1

APA
Çelik, H. (2025). AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Eğitim Yönetimi Ve Politikaları Dergisi, 6(1), 32-51. https://izlik.org/JA55SC62PM
AMA
1.Çelik H. AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi. 2025;6(1):32-51. https://izlik.org/JA55SC62PM
Chicago
Çelik, Hande. 2025. “AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Eğitim Yönetimi Ve Politikaları Dergisi 6 (1): 32-51. https://izlik.org/JA55SC62PM.
EndNote
Çelik H (June 1, 2025) AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi 6 1 32–51.
IEEE
[1]H. Çelik, “AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”, Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 32–51, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA55SC62PM
ISNAD
Çelik, Hande. “AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi 6/1 (June 1, 2025): 32-51. https://izlik.org/JA55SC62PM.
JAMA
1.Çelik H. AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi. 2025;6:32–51.
MLA
Çelik, Hande. “AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. Eğitim Yönetimi Ve Politikaları Dergisi, vol. 6, no. 1, June 2025, pp. 32-51, https://izlik.org/JA55SC62PM.
Vancouver
1.Hande Çelik. AKADEMİDE GÖRÜNMEZ BARİYERLER: CAM TAVAN SENDROMU ÜZERİNE SİSTEMATİK BİR İNCELEME. Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi [Internet]. 2025 Jun. 1;6(1):32-51. Available from: https://izlik.org/JA55SC62PM