Year 2019, Volume 4 , Issue 4, Pages 79 - 93 2019-12-30

Karşılaştırmalı Tarih: Doğuşu, Gelişimi, Metodolojisi ve Türkiye'deki Durumu

Gülsüm TÜTÜNCÜ [1] , Neslihan ÜNAL [2]


Tarihsel sosyoloji; tarih ve sosyolojinin ortak çalışması ile sağlıklı toplumsal analizler yapmak ve tarihin oluşturulmasında bütün unsurları dikkate almak amacındadır. Yavaş yavaş 19. yüzyılın sonunda şekillenmeye başlayan Tarihsel Sosyoloji, asıl gelişimine II. Dünya Savaşı sonrası başlamış ve Barrington Moore, Theda Skocpol gibi isimlerle 1960’lı yıllarda Dünya’da önemli bir ivme kazanmıştır. Tarihsel Sosyoloji, toplumsal dönüşümlerin benzer koşullar altında düzen ve süreklilik göstererek şekillendiğini kabul eder. Bu düzen ve sürekliliğin oluşum nedenlerinin incelenmesinin toplumsal ilkeleri ve işleyişi anlamayı kolaylaştıracağından hareketle; Tarihsel Sosyoloji, tarihsel olguları doğru analiz etme gayreti içindedir.  Bu nedenle; sorun odaklı bir tarih yazımını benimser ve toplumsal olgular ve süreçler arasındaki benzerlik ve farklılıkları tespit edebileceği Karşılaştırmalı Yöntemi kullanır. Karşılaştırmalı tarih, yöntem olarak geliştikçe tarihe perspektif kazandırmış ve yapılan analizlerin gücünü arttırmıştır. Dünya’da gelişim süreci içinde karşılaştırmalı tarihe ilgi giderek artarken Türkiye’de ise Annales ekolünün etkisi ile sosyal tarih ön plana çıkmış; karşılaştırmalı tarih ise aynı oranda ilgi odağı olamamıştır. Bu çalışma Karşılaştırmalı Tarihin gelişim sürecini ve Türkiye’deki durumu hakkında genel çerçeveyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. 

Tarihsel Sosyoloji, Karşılaştırmalı Tarih, tarih yazımı
  • McMichael, P. (1990). Incorporating Comparison within a World-Historical Perspective: An Alternative Comparative Method, American Sociological Review, 55, 3, 385-397.
  • Skocpol, T. ve Somers, M. (1980). The Uses of Comperative History in Macrosocial Inquiry, Comparative Studies in Society and History, 22, 2, Cambridge University Press,174-197.
  • Ergut, F. (2002). Sosyal Bilimlerde Tartışma Ortamının Kurgulanması ve Tarihsel Sosyolojinin İmkânları, Toplum ve Bilim, 91, 213-228.
  • Iggers, G. (2000). Bilimsel Nesnellikten Postmodernizme Yirminci Yüzyılda Tarih Yazımı, Çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Skocpol, Theda. (2004). Devletler ve Toplumsal Devrimler Fransa, Rusya ve Çin’in Karşılaştırmalı Bir Çözümlemesi, Çev. Erdem Türközü, Ankara: İmge Kitabevi.
  • Moore, B. (2003). Diktatörlüğün ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri Çağdaş Dünyanın Yaratılmasında Soylunun ve Köylünün Rolü, Çev. Şirin Tekeli- Alaeddin Şenel, Ankara: İmge Kitabevi.
  • Fildiş, B. (2015). Braudel’i Tarihsel Sosyoloji Bağlamında Okumak, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8, 41, 789- 794.
Primary Language tr
Subjects History
Journal Section Mevcut Sayı
Authors

Orcid: 0000-0001-8450-6831
Author: Gülsüm TÜTÜNCÜ (Primary Author)
Institution: DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-4375-2846
Author: Neslihan ÜNAL (Primary Author)
Institution: DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 30, 2019

APA TÜTÜNCÜ, G , ÜNAL, N . (2019). Karşılaştırmalı Tarih: Doğuşu, Gelişimi, Metodolojisi ve Türkiye'deki Durumu. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi , 4 (4) , 79-93 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/farabi/issue/51269/621719