Web 2.0 Tools Usage Competencies of Science Teachers and Teacher Candidates

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 1, 42 - 63, 30.06.2025

Engin Bayra

https://doi.org/10.56423/fbod.1448802

Öz

The aim of the study is to determine the Web 2.0 usage competencies of science teachers and prospective teachers. In this study quantitative research method was used. The participants consists of science teachers working in public and private schools in Sinop and students of Sinop University Faculty of Education, Department of Science Education in the 2023-2024 academic year. Since it was aimed to reach the whole population, no sampling was used. "Web 2.0 Tools Use Competency Scale" developed by Çelik (2021) was used as a data collection tool. The scale consists of 5-point Likert type, 39 items and a single-factor. As a result, the participants' Web 2.0 usage competencies were at medium and low levels. While there was no significant difference in terms of gender, employment status, and in-service courses, a significant difference were found in favor of those with a master's degree and professional seniority of 21 years-more, and high computer usage competencies. According to the results, activities should be planned to increase Web 2.0 tools competencies.

Anahtar Kelimeler

Web 2.0 Tools , science education , increasing competencies , undergraduate teaching

Fen Bilgisi Öğretmenlerinin ve Öğretmen Adaylarının Web 2.0 Araçlarını Kullanım Yetkinlikleri

Öz

Bu çalışma, fen bilgisi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının Web 2.0 kullanım yeterliliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde yer alan tekil tarama yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Sinop ilindeki resmî ve özel okullarda görev yapan fen bilgisi öğretmenleri ile Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında tüm evrene ulaşılması amaçlandığından örneklem seçilmesi yoluna gidilmemiştir. Veri toplama aracı olarak Çelik (2021) tarafından geliştirilen "Web 2.0 Araçları Kullanım Yetkinliği Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek 5'li Likert tipindedir, 39 maddeden ve tek faktörlü yapıdan oluşmaktadır. Araştırma sonucunda katılımcıların Web 2.0 kullanım yetkinliklerinin orta ve düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, çalışma durumu, kurs/ders almış olma değişkeni açısından anlamlı farklılık bulunmazken yüksek lisans yapanlar, 21 yıl ve üzeri mesleki kıdemi olanlar, bilgisayar kullanım yeterlikleri yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre Web 2.0 araçları yetkinlikleri artırmaya yönelik faaliyetler planlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Web 2.0 Araçları , fen eğitimi , yeterliklerin artırılması , lisans öğretimi

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada "Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi" kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan "Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler" başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.

Destekleyen Kurum

Yok

Kaynakça

• Akbaş, S. (2023). Sınıf öğretmenlerinin Web 2.0 araçları kullanımı yetkinliklerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi. (Basılmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
• Akbaş, S. & Yünkül, E. (2024). Sınıf öğretmenlerinin Web 2.0 araçları kullanımı yetkinliklerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 93-110. https://doi.org/10.33206/mjss.1287016
• Albion, P. (2008). Web 2.0 in teacher education: two imperatives for action. Computers in the Schools, 25(3/4) ,181-198.
• Aldır, Z. (2014). Web 2.0 araçlarının öğretimde kullanılmasına ilişkin öğretmen adaylarının görüşlerinin çeşitli değişkenler acısından incelenmesi. (Basılmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
• Altunışık, M. & Aktürk, A. O. (2021). Türkiye’de web 2.0 araçlarının eğitim-öğretim ortamlarında kullanımına bir bakış: 2010-2020 dönemi tezlerinin incelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 5(2), 205-227.
• Atalmış, S. ve Şimşek, G. (2022). Sosyal bilgiler ve fen bilimleri öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını kullanım yeterlilikleri. Journal of Innovative Research in Social Studies. 5(1), 1-19. https://doi.org/10.47503/jirss.1039178 Betterteam. (2023, 23 Ekim). Science Teacher Job Description. Erişim adresi: https://www.betterteam.com/science-teacher-job-description
• Bünül, R. (2019). Fen alanları öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarının öğretimde kullanımına ilişkin görüşleri [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. Dicle Üniversitesi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. (20. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi kitabı. 6. Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (3. Baskı). Lawrence Erlbaum Associates, New Jersey.
• Creswell, J.W. (2012). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research. Pearson Education.
• Çelik, T. (2021). Web 2.0 araçları kullanımı yetkinliği ölçeği geliştirme çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 449-478. doi:10.9779.pauefd.700181
• Englund, C., Olofsson, A.D., ve Prince, L. (2017). Teaching with tech-nology in higher education: Understanding conceptual change and development in practice. Higher Education Research & Development, 36(1), 73–87.
• Eyüp, B. (2022). Türkçe öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını kullanma yetkinliklerinin incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 307-323. https://doi.org/10.17679/inuefd.952051
• Gündüzalp, C. (2022). Web 2.0 teknolojileri ve eğitim. Eğitim ve Bilim. S. Karabatak (Ed.). Efe Akademi Yay. İstanbul.
• Horzum, M. B. (2010). Öğretmenlerin Web 2.0 araçlarından haberdarlığı, kullanım sıklıkları ve amaçlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 7 (1), 603- 634.
• Kan, A. (2009). Ölçme sonuçları üzerinde istatistiksel işlemler. H. Atılgan (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme (s.397–456), Ankara: Anı Yayıncılık.
• Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi kavramlar teknikler ilkeler (27. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Mesleki Yeterlik Kurumu. (2015). Türkiye yeterlilikler çerçevesi. Ankara: Mesleki Yeterlik Kurumu.
• McKillup, S. (2012). Statistics explained: An introductory guide for life scientists (2nd edition). United States: Cambridge University Press.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı. Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). Web tabanlı dijital eğitim araçları öğretmen rehber kitabı. Ankara: Ortaöğretim Genel Müdürlüğü.
• Özcan, F. (2021). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarını kullanma yetkinliklerinin incelenmesi. Kapadokya Coğrafya Dergisi, 1(3).
• Özer, Ü. & Albayrak Özer, E. (2017). Sosyal bilgiler ile bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmeni adaylarının eğitimde Web 2.0 kullanımına yönelik görüşleri. 3nd International Congress on Political, Economic and Social Studies (ICPESS), 09-11 Nov. 2017.
• Pileggi, S. F., Fernandez-Llatas, C., Traver, V. (2012). When the social meets the semantic: Social semantic web or web 2.5. Future Internet, 4(3), 852-864.
• Sarıgöz, O. & Deveci, D. (2022). İlköğretim öğretmenlerin web 2 0 araçlarını kullanma yetkinliği. Presented at the international scientific research congress dedicated to the 30th anniversary of Baku Eurasia University, Baku.
• Selvi, D. & Aksu Ataş, B. (2022). Yabancılara Türkçe öğretiminde Web 2.0 araçlarının kullanılmasına ilişkin öğretmen görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi]. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
• Şenel, M. (2023). İngilizce öğretmenliği adaylarının Web 2.0 araçlarını kullanım yetkinlikleri. Cumhuriyet International Journal of Education, 12(1):46-58.
• Tabachnick B. G. & Fidell, I. S. (2013). Using multivariate statistics (8nd Ed.). Boston: Pearson Equcation Limited. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. (2023). 12. Kalkınma planı. Ankara: Strateji ve Bütçe Başkanlığı. Erişim adresi http://onikinciplan.sbb.gov.tr/
• TYYÇ. (2011). Türkiye yükseköğretim yeterlilikler çerçevesi temel alan yeterlikleri. Ankara: Yüksek Öğretim Kurumu. Erişim Bağlantısı: https://uluslararasi.yok.gov.tr/Documents/Uluslararasilasma/TYYC-Temel-Alan-Raporlari/42-44-46.pdf
• Ünal, E. (2019). Öğretmen adayları ve öğretim elemanlarının Web 2.0 teknolojileri farkındalıkları, kullanım sıklıkları ve yeterliklerinin incelenmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(17), 553-566. https://doi.org/10.29029/busbed.496655
• Wright, B. ve Akgunduz, D. (2018). The relationship between technological pedagogical content knowledge (Tpack) self-efficacy belief levels and the usage of web 2.0 applications of pre-service science teachers. World Journal on Educational Technology: Current Issues 10 (1), 52–69.
• Yıldırım, Ö., Tanrıkulu, C. & Ablak, S. (2022). Uzaktan eğitim sürecinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin Web 2.0 araçlarının kullanımına ilişkin görüşleri. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(1):817-829.