FRANSA SİYASETİNDE BELİRSİZLİKLER DÖNEMİ: İKİNCİ MACRON İKTİDARI VE SONRASINA DAİR BİR ANALİZ

Öz

2017 yılından beri Fransa siyasetine damgasını vuran genç ve liberal Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2017 ve 2022’de iki defa Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanmasına karşın, ilk dönemde sahip olduğu Ulusal Meclis çoğunluğunu ikinci iktidar döneminde kaybetmiş ve 2024 Avrupa Parlamentosu ve erken parlamento seçimleri sonrasında Fransa’da bir hükümet krizi ortaya çıkmıştır. Bu makalede, Fransız anayasası doğrultusunda ve yarı-Başkanlık sisteminin kendisine özgü nitelikleri ışığında, Cumhurbaşkanı Macron’un siyasi stratejisi ve 2024 yılındaki hükümet krizi değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Emmanuel Macron
• Fransa
• Fransa İç Politikası
• Yarı-Başkanlık
• Michel Barnier

A PERIOD OF UNCERTAINTIES IN FRENCH POLITICS: AN ANALYSIS OF THE SECOND MACRON PRESIDENCY AND BEYOND

Öz

Since 2017, the young and liberal President Emmanuel Macron has dominated French politics. Although he won the presidential elections twice in 2017 and 2022, he lost his National Assembly majority in his second term in power and a governmental crisis emerged in France after the 2024 European Parliament and early parliamentary elections. This article evaluates President Macron’s political strategy and the governmental crisis in 2024 in line with the French constitution and in light of the specific characteristics of the semi-presidential system.

Anahtar Kelimeler

• Emmanuel Macron
• France
• French Domestic Politics
• Semi-Presidency
• Michel Barnier

Kaynakça

1. [1] BBC News Türkçe. (2017, June 19). Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un partisi Ulusal Meclis'te çoğunluğu sağladı. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-40322891
2. [2] Bezmez, T. Y. (2017, June 27). Macron’un Zaferi: Önümüzdeki 5 Yıl Fransa’yı Neler Bekliyor? Uluslararası Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2017/06/27/macronun-zaferi-onumuzdeki-5-yil-fransayi-neler-bekliyor/
3. [3] BirGün. (2021, April 23). Fransa’da 20'si general 1000'den fazla askerden Macron'a mektup. BirGün. https://www.birgun.net/haber/fransa-da-20-si-general-1000-den-fazla-askerden-macron-a-mektup-342347
4. [4] Cassini, S., & Telo, L. (2024, September 5). Michel Barnier à Matignon: la gauche promet de censurer le nouveau premier ministre, sans «légitimité politique». Le Monde. https://www.lemonde.fr/politique/article/2024/09/05/michel-barnier-a-matignon-la-gauche-promet-de-censurer-le-nouveau-premier-ministre-sans-legitimite-politique_6305108_823448.html
5. [5] Caulcutt, C. (2023, August 31). Macron slams two-term limit on French presidency as ‘damnable bullshit’. Politico. https://www.politico.eu/article/emmanuel-macron-two-term-limit-france-presidency-bullshit/
6. [6] Chagno, L., & Le Meneec, T. (2024, September 3). Recherche d'un nouveau gouvernement: le bureau national du PS rejette une proposition de ne pas censurer a priori un gouvernement mené par Bernard Cazeneuve. franceinfo. https://www.francetvinfo.fr/politique/direct-recherche-d-un-nouveau-premier-ministre-emmanuel-macron-continue-d-entretenir-le-suspense-sur-le-nom-du-prochain-chef-du-gouvernement_6760264.html
7. [7] CNN. (2024, June 9). Macron gambles on snap election after crushing loss to French far right in EU vote. CNN. https://edition.cnn.com/2024/06/09/europe/macron-dissolves-french-parliament-europe-intl/index.html
8. [8] Conseil Constitutionnel. (n.d.). Constitution of October 4, 1958. Conseil Constitutionnel. https://www.conseil-constitutionnel.fr/sites/default/files/as/root/bank_mm/anglais/constiution_anglais_oct2009.pdf

9. [9] Drozdiak, W. (2020). The Last President of Europe: Emmanuel Macron’s Race to Revive France and Save the World. PublicAffairs.
10. [10] Embel, M. Ö. (2024, September 1). Olimpiyatlar Bitti! Şimdi Başbakanı Bulma Zamanı: 2024 Erken Milletvekili Seçimlerinin Fransız Siyaseti Üzerine Etkileri. MURCIR Analiz, Sayı: 13.
11. [11] Euronews. (2024/a, September 5). Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Michel Barnier'i ülkenin yeni başbakanı olarak atadı. Euronews. https://tr.euronews.com/my-europe/2024/09/05/fransa-cumhurbaskani-macron-michel-barnieri-ulkenin-yeni-basbakani-olarak-atadi
12. [12] Euronews. (2024/b, July 24). Emmanuel Macron, sol koalisyonun başbakanlık için önerdiği Lucie Castets'in adaylığını kabul etmedi. Euronews. https://tr.euronews.com/2024/07/24/emmanuel-macron-sol-koalisyonun-basbakan-adayi-lucie-castetsi-kabul-etmedi
13. [13] Foreks. (2024, September 2). Fransa'da Macron, yeni başbakanı belirlemek için Sarkozy ve Hollande'ye danıştı. Foreks. https://www.foreks.com/haber/detay/66d5c29ffa4f6e5aa79ecca8/PICNEWS/tr/fransa-da-macron-yeni-basbakani-belirlemek-icin-sarkozy-ve-hollande-ye-danisti/
14. [14] France.info. (2024, September 25). La demande de destitution d'Emmanuel Macron sera examinée le 2 octobre en commission à l'Assemblée nationale. franceinfo. https://www.francetvinfo.fr/politique/emmanuel-macron/la-demande-de-destitution-d-emmanuel-macron-sera-examinee-le-2-octobre-en-commission-des-lois_6801535.html
15. [15] France24. (2024/a, September 3). France new PM deadlock: Thierry Beaudet considered for the job. France24 English. https://www.youtube.com/watch?v=wEttC9bXF8g
16. [16] France24. (2024/b, September 5). New PM Barnier vows to address 'anger and grievances' of French. France24. https://www.france24.com/en/europe/20240905-%F0%9F%94%B4-live-blog-macron-names-michel-barnier-new-prime-minister
17. [17] Gatinois, C., Pedro, A., & Telo, L. (2024, September 4). Emmanuel Macron prolonge les consultations, les hypothèses Xavier Bertrand et Bernard Cazeneuve à Matignon toujours sur la table. Le Monde. https://www.lemonde.fr/politique/article/2024/09/04/matignon-emmanuel-macron-prolonge-les-consultations-les-hypotheses-xavier-bertrand-et-bernard-cazeneuve-toujours-sur-la-table_6303368_823448.html
18. [18] Gentilhomme, C. (2023, June 19). Cumul des mandats présidentiels dans le temps: critiqué par les Insoumis, Ferrand dénonce une «fausse polémique». Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/politique/cumul-des-mandats-presidentiels-dans-le-temps-critique-par-les-insoumis-ferrand-se-defend-20230619
19. [19] Guillou, C., & Lesueur, C. (2024, September 5). Le Rassemblement national laisse sa chance à Michel Barnier: «Nous jugerons sur pièces». Le Monde. https://www.lemonde.fr/politique/article/2024/09/05/le-rassemblement-national-laisse-sa-chance-michel-barnier-nous-jugerons-sur-pieces_6305028_823448.html
20. [20] Jeanne, G. (2024, September 4). Thierry Beaudet, premier ministre éventuel: qui est ce natif de l'orne? Le Publicateur Libre. https://actu.fr/societe/thierry-beaudet-premier-ministre-eventuel-qui-est-ce-natif-de-lorne_61562848.html
21. [21] Maillot, H. (2024, May 5). Emmanuel Macron donne son « avis personnel » sur l’impossibilité d’un troisième mandat présidentiel successif. Le Figaro. https://www.lefigaro.fr/politique/emmanuel-macron-donne-son-avis-personnel-sur-l-impossibilite-d-un-troisieme-mandat-presidentiel-successif-20240505
22. [22] Mélenchon, J. (2024, September 18). Tout comprendre sur la procédure de destitution de Macron. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=76FQ0L1lF-g
23. [23] Meşe, Z. (2024, July 11). 2024 Fransa Ulusal Meclis Seçimleri. SETA. https://www.setav.org/odak/2024-fransa-ulusal-meclis-secimleri
24. [24] Örmeci, O. (2017). Yakın Dönem Türkiye-Fransa İlişkileri: 2017 Fransa Cumhurbaşkanlığı Seçimleri ve Sonrasına Dair Öngörüler. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 74-86.
25. [25] Örmeci, O. (2019, February). Sarı Yelekliler Protestolarının Analizi. Stratejist Dergisi, 44-49.
26. [26] Örmeci, O. (2022/a). 2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. UPA Strategic Affairs, 3(1), 3-19.
27. [27] Örmeci, O. (2022/b, April 24). 2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı Seçimleri: Beş Yıl Daha Macron! Uluslararası Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2022/04/24/2022-fransa-cumhurbaskanligi-secimleri-bes-yil-daha-macron/
28. [28] Örmeci, O. (2022/c, June 20). 2022 Fransa Parlamento Seçimleri: Macron’un İttifakı Mecliste Çoğunluğu Kaybetti. Uluslararası Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2022/06/20/2022-fransa-parlamento-secimleri-macronun-ittifaki-mecliste-cogunlugu-kaybetti/
29. [29] Örmeci, O. (2024a, June 9). 2024 Avrupa Parlamentosu Seçimleri: Merkez gücünü koruyor ama Fransa’da gidişat riskli. Uluslararası Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2024/06/09/2024-avrupa-parlamentosu-secimleri-merkez-gucunu-koruyor-ama-fransada-gidisat-riskli/
30. [30] Örmeci, O. (2024b, July 8). 2024 Fransa Parlamento Seçimleri: Aşırı sağ tehlikesine karşı sol güç kazandı. Uluslararası Politika Akademisi. https://politikaakademisi.org/2024/07/08/2024-fransa-parlamento-secimleri-asiri-sag-tehlikesine-karsi-sol-guc-kazandi/
31. [31] Örmeci, O., & Bezmez, T. Y. (2019). Fransa Siyaseti ve Dış Politikası. Bilgesam Yayınları.
32. [32] Pateman, L., & Geoffroy, R. (2024, June 17). What's a cohabitation in French politics and what are the precedents? Le Monde. https://www.lemonde.fr/en/les-decodeurs/article/2024/06/17/what-s-a-cohabitation-in-french-politics-and-what-are-the-precedents_6674967_8.html
33. [33] Pınar, Ö. (2024, July 7). Fransa'da genel seçimde sürpriz: Sol ittifak Yeni Halk Cephesi birinci oldu, hiçbir ittifak Meclis'te çoğunluğu sağlayamadı. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/cd1xgkyzw4xo
34. [34] Poincaré, N. (2023, March 21). Assemblée Nationale: Pourquoi Mathilde Panot a comparé Emmanuel Macron à Caligula. BFM TV. https://rmc.bfmtv.com/actualites/politique/assemblee-nationale-pourquoi-mathilde-panot-a-compare-emmanuel-macron-a-caligula_AV-202303210265.html
35. [35] Politico. (2022, October 14). Macron could run for a third term in 2032, top ally suggests. Politico. https://www.politico.eu/article/macron-could-run-third-term-2032-top-ally-suggests/
36. [36] Politico. (2024, June 9). Macron gambles on snap election to fight far-right surge. Politico. https://www.politico.eu/article/eu-european-election-results-2024-emmanuel-macron-dissolve-parliament-france/
37. [37] rfi. (2024, September 5). Barnier: the 'French Joe Biden' who grappled with Brexit. rfi. https://www.rfi.fr/en/international-news/20240905-barnier-the-french-joe-biden-who-grappled-with-brexit
38. [38] Taşkın, G. (2023, June 19). Macron's ally sparks controversy by advocating 3rd term for French president. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/en/europe/macrons-ally-sparks-controversy-by-advocating-3rd-term-for-french-president/2926191
39. [39] TF1info. (2024, September 4). EN DIRECT- Futur Premier ministre: Emmanuel Macron penche pour un "profil politique". TF1info. https://www.tf1info.fr/politique/direct-nouveau-gouvernement-quel-premier-ministre-emmanuel-macron-cazeneuve-bertrand-beaudet-les-dernieres-informations-aujourd-hui-mardi-2-septembre-2024-2317594.html
40. [40] The Conversation. (2024, September 29). De Napoléon à Emmanuel Macron: destitution, démissions et coups d’État. The Conversation. https://theconversation.com/de-napoleon-a-emmanuel-macron-destitution-demissions-et-coups-detat-239562
41. [41] The Economist. (2021, November 18). France is doing well, but feeling miserable. The Economist. https://www.economist.com/europe/france-is-doing-well-but-feeling-miserable/21806329
42. [42] World Bank Group. (n.d.). GDP growth (annual %) – France. World Bank. https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?locations=FR
43. [43] Xerri, A. (2024, September 3). Nouveau Premier ministre: le Rassemblement national pose ses conditions. L’Express. https://www.lexpress.fr/politique/nouveau-premier-ministre-le-rassemblement-national-pose-ses-conditions-XQJQ5NZXBNCKRB4OK5S77RJXNE/