Sözsüz Folklor ve İşlevleri Bağlamında Restoran Kültürü

Öz

Tarihsel süreç içerisinde toplumların ihtiyaçlarına yönelik olarak oluşturdukları pek çok kültür unsuru bulunmaktadır. Bu unsurlar sözsüz, sözlü ya da yazılı olarak uygulanmakta ve aktarılmaktadır. Sözsüz kültür unsurları, bir kültür ortamı yaratmakta ve günümüz modern topluluklarında da çeşitli işlevlerde ve ortamlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Temel olarak iletişim işlevinde kullanılan bu unsurlar, bulundukları kültüre özgü bir aktarımla nesiller boyu taşınırken, evrensel bir nite- liği de bünyesinde barındırmaktadır. Böylelikle sözsüz iletişim, hem sözlü kültür ortamındaki gibi özgün bir nitelik hem de bu kültür ortamından farklı olarak ortak bir dil niteliği taşımaktadır. Toplum içerisinde pek çok farklı alanda olduğu gibi restoran, kafe, çay ya da kahve evleri gibi yeme-içme alanlarında sözsüz kültür unsurları kullanılmaktadır. Aynı ortamda bulunan kişilerin ya da müşteriler ve çalışanların söz veya yazı olmadan, diğer kültür alanlarında olduğu gibi, sözsüz bir iletişimin kurulmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada; sözsüz kültürün ne olduğu ve restoranlarda kullanılan sözsüz kültür unsurlarının neler oldukları ve ne anlama geldiklerinin açıklanması hedeflenmiştir. Çalışmada bahsedilen veriler, gözlem yoluyla elde edilmiştir. Bununla birlikte doğrudan tek bir bölge ya da restoran değil, Türkiye’deki çeşitli bölgelerde gözlemlenen ve konunun genişliğinden dolayı ortak olarak kullanılan sözsüz kültür unsurları değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• sözsüz
• sözsüz folklor
• sözsüz iletişim
• kültür ortamı
• restoran kültürü

Restaurant Culture in the Context of Nonverbal Folklore and its Functions

Öz

There are many cultural elements that societies have created for their needs in the historical process. These elements implemented and transmitted as nonverbal, verbal or written. Nonverbal culture elements create as a culture environment and it is also often used in various functions and environments in today’s modern communities. As a basis these elements which used as a communication function when moving through generations with a transfer specific to the culture in which they are located it is also incorporates a universal nature. Thus, nonverbal communication is both an original quality, as in the oral cultural environment; and, unlike this cultural environment, it has the nature of a common language. Nonverbal cultural elements uses in eating or drinking places such as restaurant, cafe, tea or coffee houses like very different areas. It ensures the establishment of nonverbal communication between people in the same environment or customers and employees without words or writing, as in other cultural fields. In this study it aimed to what is nonverbal culture, what are nonverbal cultural elements used in restaurant and what those it means.

Anahtar Kelimeler

• nonverbal
• nonverbal culture
• nonverbal communication
• cultural environment
• restaurant culture

Kaynakça

1. Aksaray, G. ve diğer. (2017). Aile psikolojisi ve eğitimi. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
2. Bascom, W. R. (1954). Four functions of folklore. The Journal of American Folklore, 67(266). 333-349.
3. Cwiertka, K. J. (2003). Eating the world: Restaurant culture in early twentieth century Japan. European Journal of East Asian Studies. 90-116.
4. Çobanoğlu, Ö. (2000). Yapısal ve işlevsel bakımdan geleneksel bayramlar bağlamında Nevruz ve Hıdrellez. Türkbilig. 51-59.
5. Çobanoğlu Ö. (2019). Halkbilimi kuramları ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Akçağ.
6. Dibiase R., J. Gunnoe. (2004). Gender and culture differences in touching behavior. The Journal of Social Psychology. 49-62
7. Ekman, P., W. V. Friesen. (1974). Nonverbal behavior and pychopathology, psychology of depression: Contemporary theory and research. Winston & Sons. 203-232.
8. Ekman, P., W. V. Freisen. (1969). The repertoire of nonverbal behavior: Categories, origins, usage, and coding, semiotica. 49-98.

9. Kanapp, Mark L. vd. (2014). Nonverbal communication in human interaction. Wadsworth Cengage Learning.
10. Matsumoto, D., M. G. Frank, H. S. Hwang. (2013). Nonverbal communication, science and applications. Sage Publications.
11. Ong, W. J. (2018). Sözlü ve yazılı kültür/ Sözün teknolojileşmesi. Metis.
12. Samovar, L. A. ve diğer. (2009). Communication between cultures. Wadsworth Cengage Learning. Stoian, Claudia E. (2020). Nonverbal messages across cultures: introducing nonverbal communication to university students. Technium Social Sciences. 10. 39-49.
13. Uludağ, Z. (2021). Sözsüz folklor bağlamında Ayvalık örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Wolfgang, A. (1979). Nonverbal behavior, applications and cultural implications, Academic Press