Narcissistic Character Analysis in Nardaniye Hanım Tale

Öz

Since the earliest times in history, human beings have had the opportunity to express themselves by synthesizing the world of imagination and reality through folk narratives. Fairy tales hold an important place among these narratives. Besides providing valuable insights into the cultural memory of their originating societies, fairy tales offer a window into the psychological layers of those societies. The actions of fairy tale heroes within the narrative grant us access to their inner worlds, unconscious thoughts, and characteristics, thereby enriching our understanding of them. In this regard, one recurring personality type among fairy tale characters is the narcissistic personality. The narcissistic (self-loving) pattern involves seeing oneself as superior to others, often accompanied by an inflated ego. When examining the tale of Nardaniye Hanım, compiled by Pertev Naili Boratav, from a psychoanalytical perspective, one can observe the representation of narcissistic traits in the stepmother character. In this study, in the context of Psychoanalytic folklore theory and fairy tale genre, I analyzed the narcissistic character of the stepmother character in the fairy tale of Nardaniye Hanım. In the tale, the stepmother, who obsesses over her own appearance, is depicted as dependent on external praise. When her expectations are not met, her magnificent ego gives way to a darker personality, leading her to negatively impact the lives of other characters and commit various evil deeds against them.

Anahtar Kelimeler

• fairy tale
• stepmother
• narcissism
• envy
• evil

Nardaniye Hanım Masalında Narsisistik Karakter Analizi

Öz

İnsanoğlu, tarihin en eski devirlerinden itibaren halk anlatıları ile hayal dünyasını ve gerçekleri sentezleyerek kendini ifade etme imkânı bulmuştur. Halk anlatıları arasında önemli bir yere sahip olan türlerden biri de masallardır. Masallar, bünyesinden çıktığı toplumun kültürel belleği hakkında önemli bilgiler veren metinler olmanın yanında toplumun psikolojik derinliklerini anlamamızı da sağlayan ürünlerdir. Masal kahramanlarının anlatı akışı içinde sergiledikleri eylemler; onların iç dünyalarına, bilinçdışına ve kişilik yapılarına erişim sağlamamıza böylece onları daha iyi tanımamıza kaynaklık etmektedir. Bu anlamda masal karakterleri arasında sıklıkla karşılaşılabilen kişilik türlerinden biri narsisistik kişiliktir. Narsisistik (özsever) kişilik örüntüsü, yükseltilmiş ego ile birlikte kişinin kendisini herkesten üstün görme eğilimidir. Pertev Naili Boratav’ın derlediği Nardaniye Hanım masalı da psikanalitik açıdan incelendiğinde üvey anne karakterinde narsisistik özelliklerin temsil edildiği görülür. Bu çalışmada Psikanalitik halkbilimi kuramı ve masal türü bağlamında Nardaniye Hanım masalında yer alan üvey anne karakterinde narsisistik karakter analizi uyguladım. Masal içinde kendi görünüşüne saplantılı derecede önem veren üvey anne, dıştan gelecek övgüye bağımlı bir şekilde tasvir edilmektedir. İhtişamlı bir egoya sahip olan üvey anne, beklentileri karşılanmadığında karanlık bir kişiliğe bürünerek diğer karakterlerin hayatına olumsuz bir şekilde etki eder ve onlara çeşitli kötülükler yapar.

Anahtar Kelimeler

• masal
• üveyanne
• narsisizm
• haset
• kötülük

Kaynakça

1. Abraham, K. (2017). Rüyalar ve mitler. (E.N, Gökçe. Çev.) Pinhan.
2. Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). Ruhsal bozuklukların tanımsal ve sayımsal el kitabı (DSM-5) tanı öl- çütleri başvuru el kitabı (E. Köroğlu. Çev.) Hekimler Yayın Birliği.
3. Boratav, P. N. (2007). Zaman zaman içinde. İmge.
4. Budak, S. (2005). Psikoloji sözlüğü. Bilim ve Sanat.
5. Çobanoğlu, Ö. (1999). Halkbilimi kuramları ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Akçağ.
6. Dağı, F. (2023). Bir masal tekerlemesi olan ‘kırk katır mı kırk satır mı?’ fenomeni etrafında oluşan bazı unsurlar üzerine bir değerlendirme. G. Kurt (Ed.), Filolojide güncel araştırmalar içinde (s. 01-10) Gece.
7. Erhat, A. (2011). Mitoloji sözlüğü. Remzi.
8. Freud, S. (2019). Narsisizm üzerine.(E.Yıldırım. Çev.) Oda.

9. Fromm, E. (1992). Rüyalar masallar mitoslar. (A.Arıtan, K.H. Ökten. Çev.) Arıtan.
10. Geçtan, E. (2016). İnsan olmak. Metis.
11. Güler, Ö. D. (2022). Anadolu efsanelerinde toplumsal cinsiyet. Paradigma Akademi.
12. Gümüş, İ. (2017). Nardaniye Hanım masalının Max Lüthi yöntemine göre çözümlenmesi. İdil, 6(37), 2397-2048.
13. Gürol, E. (1977). Carl Gustav Jung. Cem.
14. Işık, N. (2009). Türk masallarının sembolik açıdan çözümlenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi] Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Jung, C. G. (2005). Dört arketip ( Z. A. Yılmazer. Çev.) Metis.
16. Karabulut, M. (2022). Freud ve Jung ışığında masal ve psikanaliz. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 26, 756-764.
17. Kasımoğlu, S. (2022). Türk masallarında anne motifinin psikanalitik çözümlemesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 15(39), 743-753.
18. Kaynak, D. B. (2020). Haset duygusu üzerine sosyal psikolojik bir değerlendirme. Nine, 8 (17), 284-296.
19. Kernberg, F. O. (2010). “Narsistik kişilik bozukluğu” kişilik bozuklukları için psikodinamik psikoterapi klinik elkitabı. John, F. Clarkin, P. Fonagy, G.O. Gabbard. (Ed.)
20. Kernberg, F. O. (2014). Aşk ve saldırganlığın ayrılmaz parçası (A. Coşkun. Çev.) Psikoterapi Enstitüsü Eğitim.
21. Kernberg, F. O. (2019). Sınır durumlar ve patolojik narsisizm (M. Atakay. Çev.) Metis.
22. Kunos, I. (2001). Türk halk edebiyatı (Yayına hazırlayan: Tuncer Gülensoy) Akçağ.
23. Lowen, A. (2016). Narsisizm gerçek benliğin inkârı (T. Çetin. Çev.) Cem.
24. Malkin, C. (2017). Narsisizme yeni bir bakış (S. Arslanpay. Çev.) İletişim.
25. Özen, S. (2021). Kişilik bozuklukları. Siyah Beyaz.
26. Özmen, F. (2019). Türk halk anlatılarında ödül ve ceza [Yayımlanmamış doktora tezi]Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
27. Öztürk, M. O. ve Uluşahin, N. A. (2018). Ruh sağlığı ve bozuklukları. Nobel Tıp.
28. Parmaksız, A. (2017). Freud bana masal anlatsa. Bilge Kültür Sanat.
29. Sakaoğlu, S. (2012). Masal araştırmaları. Akçağ.
30. Şahin, V. (2010). Peyami Safa’nın “Fatih-Harbiye” adlı romanında simgesel değerler. Bilig, 55,147- 164.
31. Şahin, V. (2010). Dede Korkut hikâyelerinde iyilik imgesinin görüntü seviyeleri. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 29, 43-54.
32. Şimşek, E. (2001). Yukarı Çukurova masallarında motif ve tip araştırması I-II. Kültür Bakanlığı.
33. Tagay, Ö ve Uzun, K. (2023). John Dollard ve Neal E. Miller psikanalitik davranışçı kuram. B.Çapri, (Ed.), Geçmişten günümüze kişilik kuramları. Nobel.
34. Yayla, E. (2019). Nardaniye Hanım Masalı’nı psikanalitik halk bilimi kuramı çerçevesinde inceleme denemesi. Uluslararası Çocuk Edebiyatı ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 57-66.
35. Yıldırım, K. N. ve Kansu, F. A. (2022).Bir narsisizm incelemesi: Gelişimi, türleri, etiyolojisi, tanısı ve tedavisi. International Academic Social Resources Journal, 7 (40), 909-916.